شفقنا افغانستان-پاکستان دچار التهاب و پراکندگی سیاسی شده است. عمرانخان، سیاستمدار تازه به دوران رسیده که در حال حاضر خیبر پختونخواه را اداره میکند، هوادارانش را به خیابان آورده است و از نخستوزیر نوازشریف میخواهد از سمتش کنار برود.
عمرانخان به این باور است که نوازشریف در مقابله با دشواریهای اقتصادی و امنیتی پاکستان، ناکام مانده است. بهگفته عمرانخان، نه مشکل کمبود برق و گاز حل شده است و نه برنامهای جامع برای تقویت اقتصاد و تامین امنیت رویدست است. او حزب نوازشریف را به تقلب در چهار حوزه انتخاباتی در انتخابات سال گذشته کشورش نیز متهم کرده است.
عمرانخان در این اعتراض تنها نیست. مولانا طاهرالقادری کانادایی پاکستانیالاصل هم در کنار تحریک انصاف، هوادارانش را به جادههای اسلامآباد کشانده است و خواستار کنار رفتن نوازشریف از قدرت است. این مولانای کانادایی، در ماههای اخیر حکومت حزب مردم نیز، راهپیمایی بزرگی در اسلامآباد سازمان داد و خواستار کنارهگیری نخستوزیر وقت شد. در آن زمان تحلیل مسلط این بود که ارتش برای زیر فشار گذاشتن حکومت حزب مردم، مولانا قادری را وارد میدان کرده بود.
در حال حاضر هم شماری به این باوراند که ارتش پشت سر عمرانخان و مولانای کانادایی است و میخواهد با داغ کردن تنور تنشهای سیاسی در اسلامآباد، زمینه را برای یک کودتای نظامی فراهم کند. اما توجه به برخی از واقعیتها کافی است تا نادرستی این نظریه اثبات شود. در حال حاضر، ارتش پاکستان مصروف یک جنگ فرسایشی با طالبان پاکستانی است، نبردی که جنرالهای پاکستانی در آن دستآوردی نداشتهاند. عملیات اخیر در وزیرستان شمالی چندان موفق نبوده است. این روزها هیچ گزارشی از پیشروی ارتش به سمت روستاهای شمال میران شاه و میرعلی، منتشر نشده است.
ارتش پاکستان هم به هیچ خبرنگاری اجازه نمیدهد که به ساحه برود و در مورد عملیات ارتش بر ضد طالبان پاکستانی گزارش تهیه کند. از این بابت رسانههای پاکستانی هم شاکیاند. روزنامه انگلیسیزبان «دان» چاپ اسلامآباد در سرمقاله روز جمعهاش، با انتقاد از نحوه اطلاعرسانی در مورد عملیات ارتش در وزیرستان شمالی، این عملیات را جنگ فراموش شده خواند. روشن است که اگر جنرالهای پاکستانی در این نبرد دستآوردی میداشتند، خودشان روزنامهنگاران و تصویربرداران تلویزیونها را به روستاهای وزیرستان شمالی میبردند تا عملیات «ظفرمندانه» ارتش را پوشش دهند.
نفس خاموشی در مورد عملیات وزیرستان شمالی میرساند که این عملیات هم شبیه عملیاتهای سال ۲۰۰۴ ارتش، چندان دستآوردی ندارد. بهنظر میرسد که دستههای چریکی طالبان پاکستانی که از حمایت روستانشینان قبایلی، برخورداراند، به سختی در برابر ارتش مجهز پاکستان مقاومت میکنند. علاوه بر آن، این عملیات سبب توقف عملیاتهای تروریستی طالبان پاکستانی نشده است. دو روز پیش، دو فرودگاه در اطراف شهر کویته، مورد حمله تروریستی قرار گرفت. این حمله نشان میدهد که طالبان پاکستانی، علاوه بر اینکه در وزیرستان شمالی در برابر ارتش پاکستان میجنگند، قابلیت راهاندازی حملات تروریستی را نیز از دست ندادهاند.
راهاندازی عملیات نظامی در وزیرستان شمالی، هر نوع مذاکره با طالبان پاکستانی را هم منتفی کرد. انتظار بسیاریها این بود که ارتش پاکستان این بار در وزیرستان شمالی، شبیه عملیات سوات در سال ۲۰۰۹ عمل میکند. در آن عملیات ارتش پاکستان توانست درههای بونیر و سوات را از کنترول طالبان خارج کند و نظم اداری را در آن مناطق برقرار سازد. اما در مورد وزیرستان شمالی، تا حال خبری از دستآوردهای چشمگیر ارتش پاکستان منتشر نشده است.
یک نظر دیگر این است که ارتش پاکستان، در وزیرستان شمالی با احتیاط گام بر میدارد، تا پنجاب- بزرگترین ایالت این کشور- ناامن نشود. در حال حاضر جنگجویان سازمانهای ترور و آنچه که طالبان پنجابی خوانده میشوند، در جنوب پنچاب حضور دارند. ارتش پاکستان قبلا از این گروهها در راهاندازی جنگ نیابتی در کشمیر و راهاندازی حملات تروریستی در شهرهای هند، استفاده میکرد. بهگفته شماری از صاحبنظران اوضاع پاکستان، در حال حاضر این جنگجویان پنجابی، نه از ارتش پاکستان، که از القاعده، فرمان میبرند. این نگرانی وجود دارد که این جنگجویان در صورت تشدید جنگ در وزیرستان، علیه ارتش پاکستان وارد عمل شوند و بزرگترین ایالت پاکستان را که ستون فقرات اقتصاد و سیاست آن کشور محسوب میشود، ناامن کنند.
بنابراین گرفتاریهای ارتش پاکستان آنقدر زیاد است که دیگر توان آن را ندارد تا با راهاندازی یک کودتای نظامی، مسوولیتهای حکومت را هم بهدوش بگیرد. ارتشی که در میدان جنگ دستآوردی ندارد، نمیخواهد با ورود به عرصه سیاست، ناکامی مضاعف را برای خودش رقم بزند، آن هم در شرایطی که اقتصاد پاکستان، ورشکسته است. اما چرا ارتش مانع عمرانخان و مولانا قادری نمیشود؟ واقعیت این است که جنرالهای لاهورپندی نمیخواهند، مانع عمرانخان و مولانا قادری شوند. در انتخابات سال گذشته پاکستان، بسیاریها اظهارنظر کردند که شخص مورد نظر ارتش، عمرانخان است، اما نوازشریف میدان را برد.
روشن بود که مقابله با نوازشریف کسیکه نفوذ سنتی در پنجاب دارد، شوخیبردار نیست. نوازشریف پس از به قدرت رسیدنش، دردسر کلانی برای ارتش خلق کرد و هیچگاه مانع رسیدگی به اتهامهای مشرف نشد. گفته میشود که نخستوزیر، به درخواستهای جنرالهای ارتش که خواستار توقف روند رسیدگی به اتهامهای مشرف بودند، اعتنایی نکرد. حالا ارتش هم علاقهای ندارد تا عمرانخان و مولانا قادری را متوقف کند. اما خیال نوازشریف از بابت کودتای ارتش اینبار راحت است.
حکم اخیر دادگاه ایالتی لاهور نیز قند را در دل نخستوزیر آب کرد. این دادگاه، خواستهای سیاسی عمرانخان و مولانا قادری را خلاف قانون اساسی خواند. دیوان عالی پاکستان هم نسبت به هر اقدامی که قانون اساسی آن کشور را نقض کند، هشدار داد. حکم محکمه در پاکستان، وزن و اعتبار قابل توجه دارد و هیچ مرجعی نمیتواند آن را نادیده بگیرد. اما با وجود همه اینها عمرانخان و مولانا قادری دردسر بزرگ برای نوازشریفاند و دیده شود که این سیاستمدار کارکشته، چگونه از این آزمون بیرون میشود.
منبع روزنامه هشت صبح
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com