شفقنا افغانستان-شاید تا به امروز هیچ کس از سردمداران و دولتمردان آمریکا نپرسیده باشد که تا چه زمانی می خواهند به اشتباهات خود در رابطه با عراق ادامه دهند. شمار بالای خطاهای واشنگتن در این مورد ظاهرا با اظهارات شفاهی سیاستمداران آمریکایی آغاز شد و به ادعای جورج دبلیو.بوش در مورد سلاح های کشتار جمعی رسید. رئیس جمهور وقت آمریکا در سال 2003 و طی یک سخنرانی بر روی عرشه ناو هواپیمابر یواس اس آبراهام لینکلن و پس از اشغال بغداد ادعا کرد که حمله به عراق به دلیل عدم شفافیت حکومت وقت انجام شده است. اما این حمله پیامدهایی مرگبار داشت. از سوی دیگر باراک اوباما نیز به ارزیابی های اشتباه ادامه داد و به هنگام خروج آخرین سربازان آمریکایی از عراق در دسامبر 2011 ادعا کرد:” ما یک عراق مقتدر، باثبات و مستقل بر جای می گذاریم”. سپس در ژانویه سال جاری و زمانی که شبه نظامیان گروه تروریستی داعش که امروز خود را دولت اسلامی می نامد، از سوریه به سوی عراق هجوم آوردند هنوز هم رئیس جمهور آمریکا آنها را گروهی مشابه القاعده می دانست و در مصاحبه ای با نشریه نیویورکر از داعشی ها به عنوان چند کودک که از بزرگ تر ها تقلید می کنند یاد کرد (نقل به مضمون).
جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز در ماه ژوئن سال جاری همانند رئیس خود از ارائه تحلیل و شناختی در مورد گروه تروریستی داعش عاجز بود و اظهاراتی کاملا به دور از واقع نگری بیان می کرد. او در آن روزها درست در شهر اربیل یعنی مقر دولت اقلیم کردستان عراق عنوان کرد که تا زمانی که دولتی در بغداد وجود نداشته باشد تا در جهت آشتی میان سنی های حاکم در زمان صدام و شیعیان و کردها گام بردارد حملات هوایی آمریکا “عملی کاملا غیرمسئولانه” محسوب می شود. اما همین جمعه گذشته بود که ناگهان اوباما دستور حمله هوایی علیه نیروهای داعش را صادر کرد.
با این حال معرفی حیدر العبادی به عنوان نخست وزیر جدید عراق از سوی پرزیدنت فواد معصوم انتخابی عاقلانه و در موقعیت فعلی چه بسا بهترین گزینه باشد. البته جان کری پیش از این به صورت آشکار از عدم حمایت آمریکا از نوری المالکی نخست وزیر پیشین عراق خبر داده بود. العبادی متولد 1952 است و در دوران دیکتاتوری صدام حسین از جمله مخالفان حزب حاکم بعث بود و از همان تبعیدگاه خود در لندن و منچستر علیه رژیم وقت عراق مبارزه می کرد. دو برادر وی به عنوان مخالف رژیم اعدام شدند و برادر سوم ده سال از عمر خود را در زندان سپری کرد.
العبادی پس از سرنگونی صدام و در کسوت مهندسی تحصیلکرده و مجرب به عراق بازگشت و در سال 2003 به وزارت مخابرات دولت انتقالی و بعدها به عنوان مشاور نوری المالکی انتخاب شد.هر دو آنها عضو حزب الدعوه عراق هستند و العبادی در 15 سالگی به این حزب پیوست. در سال 2006 العبادی به عنوان نماینده به مجلس عراق راه یافت.
او در ماه ژوئن سال جاری و در حالی که هنوز یک نماینده عادی مجلس بود در مصاحبه ای با نشریه هافینگتون پست گفته بود:” انتظار داریم که آمریکا از ما پشتیبانی کند”. العبادی در واکنش به موضع جان کری که هر گونه حمله هوایی آمریکا را عملی غیرمسئولانه می خواند نیز این آلترناتیو را ارائه داد:” اگر آمریکا حمله هوایی انجام دهد ما به حملات هوایی ایران نیازی نخواهیم داشت. در غیر این صورت احتمالا نیازمند حمایت ایران خواهیم بود”.
پرزیدنت معصوم به هنگام معرفی العبادی به عنوان نخست وزیر گفت:” سرنوشت ملت در دستان شما قرار دارد “. بی تردید العبادی وظیفه بسیار سنگینی را بر عهده گرفته است. او باید در عرض سی روز کابینه خود را تشکیل دهد و البته این کار احتمالا با مشکل چندانی برخورد نخواهد کرد. اما نباید فراموش کرد که عراق پس از دو دوره نخست وزیری نوری المالکی کشوری از هم گسسته است. سیاست های المالکی جامعه عراق را چند قطبی کرد و این سیاست های او بود که بهانه شورش های قبایل سنی شد و تهاجم تروریست های داعش را آسان کرد و ادعاهای استقلال طلبی کردها را دامن زد. حال العابدی باید به عنوان چهره ای امید بخش در چنین کشوری آشتی برقرار کرده و در جنگ علیه داعش پیروز شود و ثبات را به سراسر منطقه بازگرداند.
“ولادیمیر فان ویلگن بورگ” از اندیشکده آمریکایی بنیاد جیمزتاون می گوید:” نخست وزیر جدید عراق سیاستمداری نه چندان مهم بود همان گونه که المالکی نیز زمانی آدم مهمی نبود. حال او باید یک دولت وحدت ملی تشکیل داده که مورد قبول سنی ها و شیعیان باشد. و این کار بسیار مشکلی است زیرا دولت عراق همچنان تحت تسلط شیعیان قرار خواهد داشت”.
المالکی اما انتخاب رفیق حزبی خود به سمت نخست وزیری را قبول ندارد و طی سخنانی علنی و تند این مخالفت خود را اعلام کرده است. هنگامی که در آغاز هفته جاری نیروهای ویژه تحت امر نخست وزیر در خیابان های بغداد مستقر شده و پست های ایست بازرسی برپا کردند اهالی پایتخت به وحشت افتادند زیرا به نظر می آمد که کودتایی مسلحانه به رهبری نخست وزیر برکنار شده در جریان است. البته ویلگن بورگ چنین نظری ندارد و می گوید:” العبادی از حمایت آمریکا و ایران برخوردار است و من فکر نمی کنم که المالکی و شبه نظامیان تحت امر او در این رابطه مقاومتی جدی نشان بدهند”.
زیرا در حال حاضر نخست وزیر برکنار شده و لجوج عراق تنها مانده است. حتی سازمان بدر یعنی بازوی نظامی شورای عالی اسلامی عراق نیز اعلام کرد که نه از المالکی بلکه از العبادی حمایت می کند. تهران نیز پیام تبریکی از طریق علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی برای العبادی فرستاد. به همین خاطر این پرسش پیش می آید که آیا نخست وزیر منتخب عراق قرار است خط مشی سیاسی جدیدی در پیش گیرد. “دانیل گرلاخ” کارشناس امور عراق و سردبیر بخش خاورمیانه مجله زنیت می گوید:” العبادی به عنوان عضوی از حزب الدعوه نقش رهبری شیعیان را در عرصه سیاسی ایفا خواهد کرد اما بی تردید او چهره ای مدرن تر به شمار می آید که به مانند المالکی چندان اقتدارگرا نیست”.
گرلاخ در عین بدبینی اما این تغییر فرد در عراق را بیش از هر چیز ناشی از دلایل منطقی و واقع گرایانه می داند:” با تغییر یک چهره به دنیای خارج نشان داده می شود که چیزی در حال تغییر است. اما در مورد عراق واقعیت این است که المالکی طی هشت سال گذشته تشکیلات قدرتی برای خود تشکیل داده که به این آسانی عرصه را به نفع دیگران خالی نمی کنند. با این حال العبادی فرد مسالمت جویی است که اگرچه نه چندان تغییرات بزرگ اما به هرحال تغییراتی را صورت خواهد داد”. گرلاخ در ادامه می گوید:” نباید فراموش کنیم که مالکی حالا باید برای زندگی خود تلاش کند. هیج بعید نیست که پس از روی کار آمدن نخست ویر جدید یک پرونده فساد علیه وی تشکیل شده و یا حتی سوء قصدی علیه او صورت بگیرد. رژیم المالکی بر بی شمار گروه های شبه نظامی شخصی تکیه داشت و این گروه ها متهم به کشتار و سرکوب نیروهای سنی هستند. آن قدرت نمایی های المالکی در بغداد نیز با این هدف صورت می گیرد که بتواند از جانشین خود یک تضمین امنیتی بگیرد. و البته احتمالا العبادی نیز المالکی را حمایت می کند”.
از قرار معلوم شیعیان مخالف المالکی و کردها هم واکنش های حاکی از رضایتمندی نسبت به انتخاب العبادی نشان داده اند. حتی هواداران المالکی نیز می توانند با نخست وزیر جدید همکاری داشته باشند زیرا العبادی از میان خود آنها انتخاب شده است. در واقع می توان گفت که العبادی به اصطلاح یک تفاهم است که از دل یک چند قظبی برآمده است. او در همان مصاحبه گفته بود:” باید مراقب باشیم که به دام جنگ عقیدتی گرفتار نشویم. شیعیان دشمن سنی ها نیستند و سنی ها نیز با شیعیان دشمنی ندارند”.
پرزیدنت اوباما هم روز دوشنبه طی تماسی تلفنی با العبادی ضمن تبریک به وی ، آمادگی آمریکا برای تعمیق روابط در عرصه های سیاسی و امنیتی با عراق را اعلام کرد و گفت که چنانچه بغداد دست به اصلاحات بزند از حمایت های آمریکا برخوردار خواهد بود.
با توجه به پیش بینی های اشتباه آمریکا در مورد عراق باید صبر کرد و دید که آیا این بار نیز واشنگتن در پیش بینی های خود راه خطا می رود و یا با عبرت از گذشته موضعی درست اتخاذ کرده است.
منبع: دی ولت
ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com