شفقنا افغانستان-آیا واقعا ایالات متحده آمریکا در پشت ماجرای تاسیس گروه دولت اسلامی عراق و شام یعنی داعش قرار دارد ؟ خبرنگار بی بی سی در لبنان تلاش کرده از این راز پرده برداشته و تازه ترین نظریات مربوط به توهم توطئه نسبت به این امر را مورد بررسی قرار دهد.
یکی از مقامات سابق لبنان دراین باره می گوید: « درخاورمیانه، نظریه توهم توطئه جزو خون همه است ». او به این وسیله به یکی از شایعات رایج در شهر اشاره می کند که می گوید داعش ساخته و پرداخته ایالات متحده آمریکاست و هیلاری کلینتون وزیر خارجه سابق آمریکا نیز در کتاب خاطرات خودش که به تازگی چاپ شد به این مساله اشاره کرده است.
درشرایطی که نیروهای داعش پیشرفت هایی را در لبنان بدست آوردند و بخصوص با پیشروی های خود در روستای عرسال واقع در مرزهای سوریه توانستند ایجاد رعب و وحشت کرده و صدها نفر از ساکنان این روستا را آواره کنند، این شایعات یک بار دیگر برسر زبان ها افتاد. از این رو بسیاری به سرزنش آمریکا به عنوان باعث و بوجود آورنده داعش پرداختند. ویدئوهای مربوط به اعمال وحشیانه و هولناک نیروهای داعش در حق نیروهای ارتش لبنان، به صورت گسترده در اینترنت پخش شد و به این احساسات دامن زد. طرفداران نظریه توهم توطئه با اشاره به پخش گسترده این ویدئوها در اینترنت آن را « دلیلی » قوی برای تایید سخنان هیلاری کلینتون در کتاب اخیرش دانستند.
نفی شایعات
هم زمان با پخش این ویدئوها، بخش هایی تصویری و « گلچین شده » از کتاب کلینتون به شکلی گسترده در شبکه های مجازی پخش شدکه نشان می داد ایالات متحده آمریکا گروه داعش را اساسا به منظور ایجاد آشوب وبی ثباتی در منطقه به وجود آورده است تا از این راه بتواند به اهداف استراتژیک خود دست یابد. این شایعات در لبنان چنان اوج گرفت که یک بار وزارت خارجه این کشور دیوید هیل سفیر آمریکا را احضار کرد. سفارت آمریکا برای از برطرف کردن هرگونه شایعه ای در صفحه فیسبوک خود نوشت: « آمریکا گروه داعش را در فهرست گرو ه های تروریستی قرار داده است و هرگونه صحبت برسراینکه آمریکا حتی به فکر به رسمیت شناختن این گروه باشد یک اشتباه محض خواهد بود. این حرف که آمریکا در تاسیس این گروه نقش داشته اشت کاملا غلط بوده و حتی باید گفت برعکس، گمانه زنی هایی که اخیرا در لبنان مطرح شده صرفا دروغ و افتراست ». در توضیح سخنان کلینتون نیز گفته شد: آنچه را کلینتون گفته شکست آمریکا در کمک رساندن به گروه های نظامی سوریه است و این طور تحلیل می شود که این شکست و کوتاهی باعث به وجود آمدن تشکیلاتی امثال داعش شده است.
البته به دلیل تاریخ آمریکا و حمایت این کشور از گروه های مسلح مثل مجاهدین افغانستان که گروه القاعده نیز از دل آنها در آمد، این تصادفی نیست که چنین نظریه ای به ذهن بسیاری خطور کند. کما اینکه اگر آمریکا هم به صورت مستقیم به این گروه ها کمک نکند، متحدان آمریکا در منطقه متهم به حمایت از گروه داعش هستند. اوکتاویوز بنکارد، متخصص در تحلیل سیاست خارجی و امور خاورمیانه که مطالعاتی میدانی در بیروت پایتخت لبنان داشته است می گوید: « نظریه توهم توطئه خیلی جاها پخش می شود. بخصوص به دلیل اینکه واشنگتن طوری نشان داده که گویا به فکر تغییر رژیم ها ست. طبعا حمایت از گروه های مسلح دراین رابطه امری جدید نیست. اما چنانکه این اواخر نشان داده می شود این سیاست دیگر مانند گذشته فعال نیست ».
چهره ای مخدوش
طبیعی است که چنین شایعاتی به منافع آمریکا در لبنان لطمه خواهد زد. این درحالی است که طرفداران آمریکا تلاش زیادی می کنند تا قدرت روبه رشد این کشور را نشان دهند. البته در لبنان جنگ های سمبلیک و یا نبردهای نیابتی امری تازه نیست و هر گروهی در عین حال تلاش می کند حمایت ملت لبنان را برای خود داشته باشد. اما اگر این نظریه جا بیفتد که ایالات متحده از داعش حمایت می کند اعمال وحشیانه و سربریدن های این گروه می تواند آسیب زیادی را به چهره آمریکا زده و آن را بیش از پیش مخدوش کند. این روند در دراز مدت موجب کاهش حمایت از آمریکا و حتی انحراف افکار عمومی از آن خواهد شد.
کشور لبنان در پی تحولات سوریه دچار تنش های طایفه ای شد. با این حال حرف اصلی مردم در پایتخت یعنی بیروت این بود که حزب الله اجازه نخواهد داد تشکیلات داعش به داخل لبنان نفوذ کند نه اینکه برای مثال « آمریکا به ما کمک خواهد کرد».
عامر مراد یکی از ساکنان این شهر می گوید: «اکثر مردم دراینجا می گویند ایالات متحده آمریکا و عربستان سعودی یکی هستند. وقتی مساله به نفت مربوط می شود، این عربستان سعودی و آمریکا هستند که از حرکت داعش در منطقه سود می برند. از آن گذشته تاریخ به ما آموخته است که تحریک کنندگان یک گروه همان کسانی هستند که از آن سود می برند».
با پیشرفت تحولات در سوریه و لبنان نگرش نسبت به ایالات متحده آمریکا نیز در منطقه درحال تغییر است. به نظر می رسد مثلث ایران، حزب الله و دمشق دراین نبرد تبلیغاتی برنده اصلی باشند. بااین حال وقتی چند روز پیش باراک اوباما رییس جمهور آمریکا اعلام کرد برعلیه تشکیلات داعش دست به انجام حملات هوایی خواهد زد تا حدودی این ورق برگشت و طرفداران آمریکا در فیسبوک بیشتر شدند. یکی از کاربران لبنانی دراین باره نوشت: «بعد از ورود ایالات متحده هرگز تا این اندازه خوشحال نبودم». از این رو هنوز نمی توان گفت محبوبیت آمریکا با ورود دوباره اش به عراق و جنگ با داعش کم یا زیاد شده است. اما مساله ای که تا اینجا روشن است اینکه ایالات متحده آمریکا به طور کلی بین طرفدارانش در منطقه از یک بحران « روابط عمومی » رنج می برد.
منبع: بی بی سی عربی
ترجمه: شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com