شفقنا نظرسنجی- نتایج یک تحقیق که در سال 90 منتشر شده به بررسی نشانه شناسي گفتمان در اسلام سياسي و مردم سالار آيت الله سيستاني پرداخته است. نتايج به دست آمده نشان مي دهد؛ اگر چه اسلام سياسي مردم سالار آيت الله سيستاني بالاترين ظرفيت در هژمونيک شدن در بين گفتمان هاي رقيب در عراق را دارد اما جامعه فعلي اين کشور به دليل ضعف هاي بنيادين نهادهاي مردم سالارانه، آمادگي بهره مندي از ظرفيت هاي وحدت بخش اين گفتمان را نداشته و چه بسا با به حاشيه راندن آن، شکاف هاي اجتماعي – سياسي آن کشور را تشديد کند و با قوت گرفتن موضع طرفداران تشکيل مناطق فدرال اهل سنت عرب و شيعه، وحدت ارضي عراق را به خطر افتاده و احتمال تجزيه اين کشور را افزايش دهد.
به گزارش شفقنا نظرسنجی؛ دکتر اميرمحمد حاجي يوسفي , عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی ایران و دکتر ابوالقاسم عارف نژاد در مقاله ای که در نشریه پژوهشنامه علوم سیاسی در سال 90 منتشر شده به بررسی موضوع «نشانه شناسي گفتمان در اسلام سياسي و مردم سالار آيت الله سيستاني» پرداخته است.
این پژوهش با بهره گيري از الگوي تجزيه و تحليل گفتمان لاکلا و موفه، نشانه هاي گفتمان اسلام سياسي مردم سالار آيت اله سيستاني در عراق بعد از اشغال را، مورد مطالعه قرار مي دهد.
یافته های این محققان حاکی است:
جامعه قومي – فرقه اي عراق، بعد از سقوط بغداد در سال 2003 صحنه رقابت و منازعه گفتمان هاي متعددي بوده است. با توجه به تاثيرات بارز آيت الله سيستاني بر روند تدوين قانون اساسي و دولت سازي در شرايط جديد آن کشور، دال هاي گفتمان اسلام سياسي مردم سالار ايشان و عوامل هژمونيک شدن آن در کشور عراق نه تنها براي محققين غربي بلکه براي مسلمانان، امري سوال انگيز بوده است.
به رغم وجود شباهت هاي متعدد گفتمان آيت الله سيستاني با گفتمان هاي صد ساله اخير حوزه علميه نجف و قم و از طرف ديگر با گفتمان ليبرال دموکراسي، مي توان گفت که اين گفتمان، صرفا شيعي نيست بلکه گفتمان توحيدي بديع و بي سابقه اي است که «اسلام و رضايت عامه» به عنوان دال برتر، ديگر دال ها را به هم پيوندي چند جانبه زده و تحت تاثير مغناطيس معنايي خود، معناي خاصي به هر کدام از آنها بخشيده است. در گفتمان آيت اله سيستاني، توحيد معنابخش کليه دال ها بوده و ليبرال دموکراسي جايگاهي را براي دين در صحنه تصميم سازي و تصميم گيري قائل نيست، لذا شکاف عميقي بين اين دو گفتمان ظاهرا شبيه به يکديگر وجود دارد.
چنانچه روند تحولت عراق بر محور زیاده خواهی و خودمحوری باشد دال برتر این گفتمان که همان عدالت اجتماعی اسلام و رعایت خواست عموم است تحقق نخواهد یافت و این کشور بی ثباتی و تجزیه حرکت خواهد کرد؛ روندی که تحولات دو ساله اخبر حاکی از گسترش یافتن آن دارد و احتمال هژمونیک شدن گفتمان اسلام سیاسی مردم سالار در آینده نزدیک بسیار بعید به نظر می رسد.
اين مقاله معتقد است اگر چه اسلام سياسي مردم سالار آيت الله سيستاني بالاترين ظرفيت در هژمونيک شدن در بين گفتمان هاي رقيب در عراق را دارد اما جامعه فعلي اين کشور به دليل ضعف هاي بنيادين نهادهاي مردم سالارانه، آمادگي بهره مندي از ظرفيت هاي وحدت بخش اين گفتمان را نداشته و چه بسا با به حاشيه راندن آن، شکاف هاي اجتماعي – سياسي آن کشور را تشديد کند و با قوت گرفتن موضع طرفداران تشکيل مناطق فدرال اهل سنت عرب و شيعه، وحدت ارضي عراق را به خطر افتاده و احتمال تجزيه اين کشور را افزايش دهد.
برای مطالعه کامل مقاله اینجا مراجعه کنید.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com