شفقنا افغانستان- صبح با صدای تلفن از خواب بیدار شدم، نام استاد رضا حیدری شاه بیدک روی گوشیم دیده میشد و من با میلی تمام تلفن را برداشتم.
با صدای ملایم و گرمش گفت : بیدار شو، امروز فتوواک است، دوستان زیادی منتظر ما هستند! خسته بودم و حوصله بیدار شدن نداشتم، تصمیم گرفتم گوشی را خاموش کنم و تا ساعت ۱۲ بخوابم. اما شوق دیدن عکاسانی که برای اولین بار به گلشهر می آمدند تا مردم مهاجر افغانستانی را ببینند و عکاسی کنند ذهنم را درگیر کرده بود و از طرفی لحن آمرانه دوست و استادم معلوم بود که توقع ندارد در این روز خاص سرکارش بگذارم و تنهایش بگذارم.
باتری دوربین فول بود، حافظه گوشی هم دیشب خالی شده بود و هیچ بهانه ای برای نرفتن نبود.
ساعت حدودا هشت صبح بود که از خانه بیرون زدم، هوا خوب بود و ابرها در رفت و آمد و گلشهر شلوغتر از همیشه! انگار مردمان خوب گلشهر می دانستند که امروز میزبان نزدیک به ۱۵۰ عکاس افغانستانی و ایرانی هستند.
جلوی بازار ملل محل تجمع عکاسان بود، تقریبا می شد از هر نوع آدمی در میان عکاسان دید، جوانترها تلاش داشتند با دوربینهایشان لحظات را شکار کنند و عکاسان حرفه ای تر با لبخندی حرفه ای ژستهای هنرمندانه می گرفتند و بعد به دوردستها نگاه می کردند، انگار زندگی هنرمندان حرفه ای به گونه دیگر است.
من اما مدام در حال عکس گرفتن بودم، وجود اینهمه عکاس در گلشهر هر عکاس و نیمچه عکاسی را سر ذوق می آورد.
گروههای ۲۵ نفره ای تشکیل شد و بعد از سخنرانی مبسوط استاد شاه بیدک مدیر جوان و فعال عکاسان گلشهر رژه عکاسان مشهدی در گلشهر آغاز شد.
نکته جالب این بود که مردم گلشهر آمادگی روبرویی با دوربینها و عکاسان را داشتند و همانطور که به زندگی روزمره شان مشغول بودند اجازه می دادند که سوژه عکاسان باشند.
مهسا مقیمی، عکاس ایرانی اهل مشهد گفت : عکاسی از گلشهر طعم خاصی دارد، انگار این بخش از جغرافیا تاریخ انقضا ندارد و همیشه مردم در حال زندگی هستند.
امروز کوچه های گلشهر پر از عکاسانی بود که با شوق آمده بودند تا محله مهاجرین افغانستانی در حاشیه شهر مشهد را عکاسی کنند.
رضا حیدری شاه بیدک می گوید : گلشهر با تاریخی نزدیک به پنج دهه میزبان مهاجرین بوده، مهاجرینی که در این محل ساکن هستند می گویند در گذشته های دور به اینجا آمده و ساکن شده اند و تا هنوز عنعنات و خرده فرهنگهای بومی خود را حفظ کرده اند، به شکلی که می توانیم بگوییم گلشهر یک کابل کوچک است.
رویداد فتوواک یک رویداد جهانی است، در این روز عکاسان به خیابان می روند تا از تجربه یک روز عکاسانه بهره ببرند و دوستان جدیدی پیدا کنند، از طرف دیگر این عکاسی از مردم و خیابان و آنچه پیرامون عکاس است باعث می شود تا مردم با عکاسی و دوربین آشنا شده و ارتباط بهتری با هنرمندان عرصه عکاسی بگیرند.
به گفته خانم نوشین وفادار، مدیر کانون گسترش عکاسی خراسان رضوی، امسال بیش از ۷۰۰ عکاس در استان خراسان رضوی در روز فتوواک به عکاسی پرداخته اند، این رقم نشاندهنده گسترش این هنر در میان نسل امروز است.
مصطفی رجایی عکاس جوان افغانستانی مهاجر می گوید : خوشحالیم که می توانیم در کنار دوستان ایرانی خود از گلشهر عکاسی کنیم، امسال دومین سالی است که مسیر گلشهر یکی از پر ترددترین مسیرهای فتوواک است و این نشان می دهد که میل عکاسان به بازدید و عکاسی از گلشهر زیاد است.
عکاسان از مسیرهای مختلف وارد بازار شلوغه گلشهر می شوند و در میان شلوغی و هیاهوی دکان داران این بازار عکاسی می کنند.
ساعت نزدیک یک ظهر است، همه عکاسان بعد از یک پیاده روی طولانی به کوچه آشپزهای گلشهر می آیند، ساکنان کوچه از حضور اینهمه عکاس متعجب می شوند اما با مهربانی پذیرای عکاسان هستند.
بسیاری از هنرمندان ایرانی که نام قابلی(غذای سنتی افغانستانی) را شنیده اند مایل هستند طعم این غذا را بچشند و برای همین در رستورانهای کوچه آشپزها قابلی سفارش می دهند.
بعد از نهار تعداد دیگری از عکاسان وارد گلشهر می شوند و از مسیرهای مشخص شده به گشت و گذار عکاسانه می پردازند.
قبرستان کریم آباد یکی دیگر از مقاصد عکاسی برای هنرمندان است. مردگانی که سالهاست اینجا خوابیده اند حالا میزبان کسانی هستند که هیچ آشنایی با آنها ندارند و شاید برای اولین و آخرین بار است که مورد توجه این افراد قرار می گیرند.
فرشته کاملان یکی دیگر از عکاسان ایرانی می گوید : من سه سال است که فتوواک را در گلشهر می گذرانم و امسال بعنوان لیدر یکی از گروهها فعالیت می کنم. مردمان گلشهر برای من آنقدر دوست داشتنی و خاص هستند که حاضرم سالهای بعد هم از همین مسیر عکاس کنم.
فرشید دلارامی عکاس جوان ایرانی نیز می گوید : شاید قابلی بهانه خوبی برای آمدن به گلشهر باشد، اما جذابیتهای دیگری باعث می شود تا عکاسان به این منقطه از شهر بیایند و آن جریان داشتن زندگی در این نقطه از جغرافیاست. چیزی که در جاهای دیگر کمتر دیده می شود این شور و هیجان زیستن در این محله است.
پری افشار، عکاس افغانستانی مهاجر می گوید : فتوواک امسال نسبت به سال قبل حال و هوای بهتری داشت و دوستان زیادی برای خودمان پیدا کردیم، از طرفی هوای بارانی امروز باعث شد تا هنرمندان با عشق و شور و شوق بیشتر عکاسی کنند.
آفتاب کم کم با خستگی پشت کوهها می رود و ابرهای سرخ بازی جدیدی با دل عکاسان آغاز می کند.
عکاسان با شاترهای مداوم غروب زیبای گلشهر را عکاسی می کنند و یخ در دل رضا حیدری شاه بیدک آب می شود، او امروز هیچ عکسی نگرفته است، نه بخاطر اینکه دوربین نداشته، بلکه بخاطر اینکه دوربین نداشته است!
فتوواک ۲۰۱۸ تمام می شود و یک برگ از خاطرات خوب حضور عکاسان ایرانی و افغانستانی ورق می خورد، حالا نشسته ام و باران به پنجره می کوبد و من به کابل می اندیشم، به اینکه چقدر عکس نگرفته از کابل دارم، شاید به اندازه تمام قطرات این باران و تمام بارانها باریده بر زمین…
کابل من…
یک روز می آیم و تمام عکسهایت را می گیرم!
وقتی باران می بارد، وقتی گلوله می بارد، وقتی خون می چکد از دهانت.
عکس و گزارش : سیدجمال الدین سجادی
