واکنش ها به خبر احتمال قتل «جمال خاشقجی» در کنسولگری عربستان در استانبول

به گزارش شفقنا، اما طبق گزارش رویترز، خاشقجی روز سه شنبه  به کنسولگری عربستان در استانبول می رود تا مدارک خود را برای ازدواج دریافت کند. اما مقامات عربستان سعودی می گویند که او مدت کوتاهی پس از حضور در کنسولگری آنجا را ترک کرده است در حالی که نامزد او، که بیرون از کنسولگری منتظر او بوده گفته است که جمال هرگز از کنسولگری بیرون نیامده.

سی ان ان نیز در گزارشی عنوان کرد: روز جمعه برخی مقامات ترکیه ای که با واشنگتن پست و رویترز صحبت کرده اند عنوان کردند که جمال خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول کشته شده است. اما این مقامات تا کنون هیچ شواهد یا جزییاتی از این قتل منتشر نکرده اند.

واشنگتن پست که آقای خاشقجی روزنامه نگار این نشریه بوده است در گزارشی از ترکیه نوشت: منابع ترکیه ای می گویند که جمال خاشقجی روزنامه نگار سعودی توسط یک «تیم ویژه قتل» کشته شده است. ترکیه به این نتیجه رسیده است که خاشقجی روزنامه نگار برجسته سعودی هفته گذشته در کنسولگری عربستان در استانبول توسط یک تیم ویژه قتل که از عربستان آمده کشته شده است. محققان ترکیه ای بر این باورند که این تیم ۱۵ نفره قبلا به ترکیه وارد شده و مسول کشتن خاشقجی بوده است. هرچند تحقیقات همچنان در حال انجام است.خبرگزاری آناتولی ترکیه نیز از تشکیل پرونده توسط دادستانی در مورد ناپدید شدن جمال خاشقجی خبر داده است. مقامات ترکیه ای گفته اند خاشقجی هرگز کنسولگری را ترک نکرده است. هر چند عربستان به شدت قتل این روزنامه نگار را رد کرده.

خبرگزاری تی آر تی روسیه نیز گزارش داد: طبق آخرین گزارش ها “ارزیابی اولیه پلیس ترکیه این است که آقای خاشقجی در کنسولگری عربستان سعودی در استانبول کشته شده است. ما بر این باوریم که قتل به طور پیش بینی شده بوده است”

روزنامه نیویورک تایمز نیز در گزارشی با اشاره به قتل آقای خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول به نقل از منابع ترکیه ای نوشت: اگر این قتل تایید شود، می تواند منجر به رسوایی بین المللی برای عربستان سعودی شود و یک مشکل دشوار برای شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد ۳۳ ساله که خود را به عنوان یک اصلاح کننده متعهد به نوسازی پادشاهی در این کشور می داند.

در همین حال خبر احتمال ترور این فعال سعودی موجی از عصبانیت بین المللی را به همراه داشته است. «فرید هیت» سردبیر روزنامه واشنگتن پست جزو اولین افرادی بود که در این باره واکنش نشان داد و گفت: اگر خبرهای کشته شدن جمال صحیح باشد، این اقدامی وحشتناک و غیرقابل تصور است. وی روز یکشنبه به خبرنگاران گفت: خاشقجی یک روزنامه نگار شجاع بود و امیدواریم که اکنون نیز همینطور باشد. او با علاقه برای کشورش و کرامت و آزادی انسان می نوشت و از احترام قابل توجهی در کشورش، خاورمیانه و جهان برخوردار بود. از نوشته هایش احساس غرور می کردیم.

از سوی دیگر کریس مورفی عضو کمیته روابط خارجی سنای آمریکا نیز در توییترش نوشت: در صورتی که خبر کشته شدن جمال خاشقجی درست باشد، باید روابط ما با عربستان سعودی به طور کامل قطع شود. وی پیش از این نیز در توییتی نوشته بود که عربستان باید فورا درباره خاشقجی و اتفاقی که برایش افتاده توضیح دهد.

گفتنی است منابع امنیتی در ترکیه روز شنبه اعلام کردند که همزمان با ورود جمال خاشقجی به کنسولگری عربستان در استانبول ۱۵ عربستانی از طریق دو هواپیما وارد استانبول شدند و به این کنسولگری رفتند.براساس خبرگزاری آناتولی، این افراد اندکی بعد به کشورشان بازگشتند.با این حال عربستان سعودی اظهار بی اطلاعی کرده و مدعی شده است که چنین اخباری صحت ندارد.کنسولگری عربستان در استانبول هر گونه دست داشتن در حادثه ناپدید شدن خاشقجی را رد کرده است.

یک مقام سعودی در کنسولگری عربستان در استانبول، اعلام پلیس ترکیه مبنی بر اینکه جمال خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول کشته شده و سپس به بیرون از این محل منتقل شده، را تکذیب کرد.این مقام عربستانی که اشاره ای به نام وی نشده، انتشار مطالبی در این مورد را که پلیس ترکیه معتقد است خاشقجی در کنسولگری به قتل رسیده، بی اساس دانست.

این وضعیت در حالی است که سخنگوی حزب حاکم دولت ترکیه اعلام کرده این کشور همه تلاش خود را برای مشخص شدن وضعیت و سرنوشت منتقد سعودی که اخیرا در کنسولگری سعودی در ترکیه ناپدید شده، به کار خواهد گرفت.خبرگزاری رویترز با انتشار این خبر به نقل از منابع آگاه اعلام کرد که وی ترور شده و جسدش از کنسولگری به بیرون منتقل شده است.یکی از این منابع آگاه گفت: «ارزیابی اولیه پلیس ترکیه این است که آقای خاشقجی داخل کنسولگری عربستان سعودی در استانبول کشته شده است. ما معتقدیم این قتل با برنامه‌ریزی قبلی صورت گرفته و جسد او به بیرون از کنسولگری منتقل شده است».

«یاسین اکتای» مشاور رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه شنبه شب در واکنش‌ به ناپدید شدن «جمال خاشقجی» منتقد سیاسی رژیم سعودی در کنسولگری عربستان در استانبول گفت که «آنچه علیه خاشقجی صورت گرفته، جنایت است».وی در ادامه خواستار محاکمه عاملان ناپدید شدن منتقد سیاسی سعودی شد و تاکید کرد که ورود خاشقجی به کنسولگری عربستان روشن است، اما هیچ نشانه‌ای درباره خروجش از ساختمان کنسولگری وجود ندارد.

یک هیأت امنیتی بلندپایه از عربستان وارد ترکیه شد

در همین رابطه یک هیأت امنیتی عالیرتبه از سوی عربستان سعودی وارد آنکارا پایتخت ترکیه شده است.بر اساس این گزارش، ورود این هیأت امنیتی به آنکارا پس از انتشار گزارش های متعدد از نقش ریاض در مرگ مشکوک «جمال خاشقجی» فعال مدنی و منتقد سعودی، صورت گرفته است.طبق اعلام رسانه های عربی، ورود این هیأت به آنکارا با موافقت قبلی مقامات ترکیه ای صورت گرفته است.قرار است این هیأت امنیتی به مقامات ترکیه جهت یافتن علت اصلی مرگ مشکوک خاشقجی کمک کند.

یک چهره دیگر عربستانی مقیم ترکیه به ربوده شدن و مرگ تهدید شد

یک نویسنده دیگر عربستانی مقیم ترکیه پس از ناپدید شدن جمال خاشقجی بعد از ورودش به کنسولگری عربستان در استانبول تهدید به ربوده شدن و مرگ شده است.به نقل از سایت شبکه الجزیره، احمد بن راشد بن سعید، نویسنده و شخصیت آکادمیک عربستانی مقیم ترکیه اعلام کرد که همزمان با آنچه برای جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی پیش آمده، وی نیز در معرض آنچه آن را حمله تروریستی علیه عربستانی‌ها توصیف کرده، قرار گرفته است.وی خاطرنشان کرد: صفحاتی با اسامی خیالی و بعضا واقعی من را تهدید به ربوده شدن و قتل می‌کنند و اهانت‌هایی را نظیر دیگر مبلغان و فعالان سعودی که بازداشت شده‌اند،‌ به من وارد می‌کنند.

واکنش های تویتری

از میان این توئیت‌هایی که شامل تهدید بن سعید نیز است، توئیتی به اسم نایف البقمی شامل تهدید علنی است و در آن آمده: چه کسی به شما پول داده تا به ملت، دین و سرزمینتان خیانت کنید، آن‌ها شما را تا زمانی که پولشان تمام نشود، هرگز رها نخواهند کرد. از دیگر توئیت‌های مورد توجه که شامل تهدید بن سعید بوده و اشاره‌ای به مسؤولیت عربستان در ناپدید شدن خاشقجی دارد، توئیت شاهزاده خالد بن عبدالله بن فیصل بن ترکی آل سعود است که خطاب به بن سعید گفته است، دوست نداری سری به سفارت عربستان بزنی؟بن سعید، یک شخصیت آکادمیک، استاد دانشگاه “ملک سعود”، نویسنده و فعال شبکه‌های اجتماعی از جمله توئیتر است و بارها از سوی مسؤولان عربستانی به اتهام ارتباط با تروریسم بازداشت شده است.

جمال خاشقجی کیست؟ و چگونه ناپدید شد؟

روزنامه‌نگار ۵۹ ساله سعودی از سال پیش در تبعیدی خودخواسته در آمریکا زندگی می‌کرد. او پس از انتقاد از سیاست‌های محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی این کشور را ترک کرد.  روزنامه‌نگار، مقاله‌نویس و نویسندهٔ اهل کشور عربستان سعودی بود. وی همچنین مدیر و سردبیر ارشد شبکهٔ خبری «العرب» و از منتقدان نحوه حکمرانی در عربستان بود. او همچنین از مخالفان روابط اسراییل و عربستان سعودی بود.

روزنامه‌نگار برجسته عربستانی که به انتقاد از حکومت کشورش معروف بود،  او زمانی سردبیر یکی از روزنامه‌های اصلاح‌طلب عربستان به نام الوطن بود و از او به عنوان روزنامه‌نگار نزدیک به محافل قدرت در ریاض و مشاور دولت عربستان یاد می‌شد. اما با قدرت‌گیری محمد بن سلمان، ستاره اقبال او افول کرد و سرانجام حتی ماندن در کشور را دشوار یافت. جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سابقا متنفذ عربستانی، پس از مدت‌ها مخالفت با سیاست‌های محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، روز سه‌‎شنبه در حین مراجعه به کنسولگری کشورش در استانبول ناپدید شد و تمام اخبار او قطع شد. او در سال ۱۹۵۸ در مدینه به دنیا آمد و تا زمانی که در عربستان بود، در رسانه‌های سعودی سمت‌های متعددی را برعهده داشت. در اوایل زندگی حرفه‌ایش، به عنوان خبرنگار چندین روزنامه مشغول به کار بود. علاوه بر کار رسانه‌ای، از سال ۲۰۰۴، مشاور رسانه‌ای شاهزاده ترکی الفیصل، سفیر سابق عربستان در لندن و واشنگتن، بود.   او با شاهزاده ولید بن طلال، میلیاردر سعودی، هم روابطی داشت. این شاهزاده قرار بود شبکه‌ای ماهواره‌ای به نام العرب، راه‌اندازی کند. خاشقجی به سمت مدیر کل این شبکه منصوب شد، اما کار این شبکه مدت زیادی طول نکشید. در واقع، شبکه العرب، فقط یک روز پخش شد. خاشقجی را می‌توان یکی از نیرو‌های دوران ملک عبدالله بن عبدالعزیز، دانست.

او در آن دوره، در رسانه‌های عربستان حضور فعالی داشت یادداشت‌های او به طور مکرر در روزنامه سعودی الحیات منتشر می‌شد. اما در دوره ملک سلمان و پسرش محمد ماجرا متفاوت شد. شاهزاده محمد بن سلمان، با استفاده از موقعیت پدرش، به سرعت مدارج ترقی را طی کرد. او ابتدا دو ولیعهد را کنار گذاشت و بسیاری از شاهزادگان و روزنامه‌نگاران منتقد را از سر راه خود برداشت. خاشقجی از دسامبر ۲۰۱۶، به تدریج از حکومت عربستان فاصله گرفت. او ابتدا در یک اندیشکده‌ای در واشنگتن از صعود دونالد ترامپ و سیاست او در خاورمیانه انتقاد کرد. در آن زمان، به دلیل اینکه او یک فرد نزدیک به حکومت شناخته می‌شد، یک مقام رسمی سعودی مجبور شد اظهارات انتقادآمیز خاشقجی را یک نظر شخصی بداند. این مقام به خبرگزاری رسمی عربستان گفته بود که انتقادات خاشقجی از ترامپ، منکعس‌دهنده دیدگاه دولت عربستان نیست. در آن زمان، سعودی‌ها بسیار مراقب بودند که کسی از چهره‌های نزدیک به حکومت، از ترامپ انتقاد نکند. چرا که ترامپ به تازگی انتخاب شده بود و سیاست او در قبال خاورمیانه در حال شکل‌گیری بود. به همین دلیل، انتقادات خاشقجی با واکنش سریع دولت عربستان مواجه شد و دولت او را از نوشتن و حضور در رسانه‌ها ممنوع کرد.

پس از شروع بازداشت شاهزادگان توسط بن سلمان، این روزنامه‌نگار برای مدتی سکوت اختیار کرد و فعالیت‌های رسانه‌ایش را محدود کرد. اما سرانجام سال گذشته، به طور دواطلبانه به تبعید خودخواسته در واشنگتن تن داد. پس از استقرار در واشنگتن، یادداشت‌های انتقادی متعددی علیه ولیعهد عربستان و سیاست‌های داخلی و خارجی او، بخصوص جنگ یمن، نوشت. یادداشت‌های او در رسانه‌های مشهوری همچون اشپیگل و فایننشال تایمز منتشر می‌شد. در این اواخر، او در روزنامه واشنگتن‌پست مطلب می‌نوشت. خاشقجی طی یادداشتی در مجله آلمانی دیر اشپیگل، از تمرکز قدرت و سرکوب منتقدان توسط بن سلمان انتقاد کرده بود.

خدیجه، نامزد جمال خاشقجی روز گذشته، یازده مهر جلوی در کنسولگری در استانبول منتظر او بودجمال خاشقجی به کنسولگری رفت تا مدرکی دال بر جدایی از همسر سابقش دریافت کند تا بتواند با با خدیجه، نامزد ترک خود ازدواج کند.

خدیجه گفته است جمال خاشقجی از این که مجبور بود به کنسولگری برود، “ناراحت و عصبی” بود.

در هنگام ورود، به آقای خاشقجی گفته شد تلفن موبایل خود را تحویل دهد، اقدامی که در شماری از سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌ها انجام می‌شود. خدیجه گفته است تلفن نامزدش پیش او است و آقای خاشقجی به او گفت در صورتی که از کنسولگری برنگشت با یکی از مشاوران رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه تماس بگیرد.

عربستان هزاران نفر را سال‌ها بدون محاکمه در زندان نگه داشته

جمال خاشقجی، سردبیر سابق روزنامه الوطن و یک شبکه تلویزیونی سعودی بوده که تنها برای مدت کوتاهی فعال بود. او برای سال‌ها به خاندان حاکم در عربستان نزدیک بوده و مشاور چندین مقام ارشد سعودی بوده است.پس از آن که چندین تن از دوستان او بازداشت شدند، ستون او در روزنامه الحیات لغو شد و گفته شده که به او هشدار داده شده بود دیگر توییت نکند. او سپس از عربستان خارج شد و به آمریکا رفت و از آنجا برای واشنگتن پست نوشت و در شبکه‌های تلویزیونی عربی و غربی به عنوان کارشناس حاضر شد.جمال خاشقجی در سپتامبر امسال در روزنامه واشنگتن پست نوشت: من خانه‌ام، خانواده‌ام و شغلم را ترک کرده‌ام و صدایم را بلند می‌کنم و کاری غیر از این، خیانت به افرادی خواهد بود که در حال پژمردن در زندان هستند. من موقعی که خیلی‌ها نمی‌توانند حرف بزنند، حرف می‌زنم.”

واکنش اردوغان به ناپدید شدن خاشقجی در ترکیه

شفقنا- رئیس جمهوری ترکیه در واکنش به ناپدید شدن منتقد سرشناس عربستانی تاکید کرد که این مسئله بسیار غم انگیز است با این حال همچنان انتظار مثبتی در این رابطه دارند.

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا به نقل از بخش عربی خبرگزاری آناتولی ترکیه (AA)، «رجب طیب اردوغان»، رئیس جمهوری این کشور عصر امروز (یک شنبه) در گفت و گو با خبرنگاران در آنکارا تاکید کرد که نتایج تحقیقات در رابطه با ناپدید شدن «جمال خاشقجی»، روزنامه نگار مشهور و منتقد سرسخت دولت عربستان سعودی در شهر استانبول هر چه باشد، آن را برای جهانیان اعلام خواهند کرد.

اردوغان ضمن اعلام این که ناپدید شدن خاشقجی یک مسئله بسیار غم انگیز است و به عنوان رئیس جمهوری ترکیه شخصا آن را پیگیری می کند، در این باره اظهار داشت: تحقیق در رابطه با فرآیند ورود وی به کنسولگری عربستان و خروج از آن در جریان است و ما در تلاش هستیم که به سرعت به یک نتیجه برسیم.

رئیس جمهوری ترکیه با تاکید بر این که منتظر نتایج تحقیقات دادستان کل کشورش در استانبول در رابطه با ناپدید شدن این روزنامه نگار سرشناس عرب هستند، همچنین تصریح کرد: همچنان انتظارات مثبتی دارم و به امید خدا با وضعیتی که نمی خواهیم روبرو نخواهیم شد.

این در حالی است که سرنوشت خاشقجی پس از ورود به ساختمان کنسولگری عربستان در استانبول در سه شنبه هفته گذشته همچنان مبهم می باشد هر چند برخی منابع امنیتی و رسانه ای در ترکیه تاکید دارند که وی به دستور شاهزاده «محمد بن سلمان»، ولیعهد سعودی در همان ساختمان شکنجه شده و به قتل رسیده است.