شفقنا افغانستان (خبرگزاری شیعیان افغانستان)؛انتخابات ریاست جمهوری سال 93 افغانستان بزرگترین رویداد در تاریخ معاصر این کشور محسوب می شود. روند که مردم افغانستان در تاریخ 5 هزار ساله این سرزمین، برای اولین بار تجربه کرد و حالا در مقطع حساس شمارش آرا قرار دارد.
در شانزدهم حمل مردم افغانستان با وجود چالشهای فروان و تبلیغاتی روانی دشمن به گونه گسترده و بی سابقه، باشور و اشتیاق خاص به پای صندوق های رای رفتند و در مهمترین تصمیم گیری سیاسی و سرنوشت ساز شرکت کردند. حضور آگاهانه ملت افغانستان به حدی وسیع و پرشور بود که جامعه بین الملل اراده آهنین ملت را، جهت تعیین سرنوشت شان و تقویت نهال نوپای مردم سالاری در کشور تحسین کردند.
به دلیل تعدد نامزدان انتخابات ریاست جمهوری این انتخابات در دور اول برنده نداشت . هیچ نامزدی نتوانست آرای لازم، 1+50 را جهت اشغال کرسی ریاست جمهوری تکمیل کند و انتخابات طبق قانون و فیصله نهایی کمیسیون مستقل انتخابات به دور دوم رفت.
در دور دوم فضای انتخاباتی میان داکتر عبدالله عبدالله و داکتر اشرف غنی احمد زی روز به روز حساس تر و یارگیری های جدید شکل گرفت. در دو دوم دو نامزد برای جلب آرا ملت افغانستان رقابت سخت و نفسگیر را پشت سر گذاشتند.
در دور دوم انتخابات اما ستاد های انتخاباتی تیم اصلاحات و همگرابی به رهبری داکتر عبدالله (از فرماندهان جهادی) و تیم تحول و تداوم به رهبر داکتر اشرف غنی احمد زی ( تحصیل کرده دانشگاه هاپگینز) جهت جلب آرا مردم و تضعیف حریف شان از تمام شیوه های تبلیغی و نفوذگذاری کار گرفتند. در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری تنشهای لفظی، براه انداختن تبلیغات روان، شایعه پراکنی و دعوت رقیب به میدان مبارزه به اوج خود رسید.
با آنکه مهلت کارزارهای انتخابات 48 ساعت قبل در 21 جوزا به اتمام رسید اما ستادهای انتخاباتی نامزدان ریاست جمهوری آرام ننشستند و به طور غیر مستقیم تا روز برگزاری انتخابات، حتی در روز انتخابات یعنی24 جوزا کماکان از کمپاین دست نکشیدند.
در 24 جوزا ملت افغانستان یکبار دیگر حماسه آفریدند و مرد و زن، پیر جوان از گوشه و کنار این سرزمین به گونه وسیع به پای صندوقهای رای رفتند. کمیسیون انتخابات میزان اشتراک مردم در دور دوم انتخابات پر شور و وسیع و در حدود 7 میلیون اعلام کرد.
حالا انتخابات افغانستان در مرحله حساس شمارش آرا قرار دارد، نفسها در سینه حبس و طرفها منتظر نتیجه انتخابات هستند. اما مردم افغانستان احساس آرام دارند چون مسوولیت دینی و میهنی خویش را به وجه احسن انجام دادند، حالا توپ در میدان سیاستمداران، نخبگان سیاسی و به ویژه دو کاندید محترم است که چی تصمیم میگرند، آیا به فیصله کمیسیون انتخابات احترام می گذارند و یا نه باز هم شعار یا مرگ و یا ارگ را سر می دهند؟
در این انتخابات علاوه بر ناظران بین المللی، نهادهای مدنی، احزاب سیاسی ، رسانه و هر نامزد 50 هزار ناظر مستقل در محل های رای دهی داشتند تا شفافیت انتخابات تضمین کنند.
طبق گزارشهای ناظران تیم تحول و تداوم به رهبری داکتر اشرف غنی احمد زی از محل های رای دهی، در دور دوم انتخابات این تیم بیشترین رای را کسب کرده است.
اما چرا بخت با تیم اصلاحات و همگرای یاری نکرد و داکتر عبدالله در دور دوم رای نیاورد؟
موارد زیر از دلایل اند که باعث شد تا در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری، تیم اصلاحات و همگرایی انتخابات را ببازد.
1- غرور کاذب، تیم اصلاحات و همگرایی که در دور اول بیشترین درصدی آرا را از آن خود کرده بود در دور دوم رقابت های انتخاباتی، ستادهای انتخاباتی شان فعالیت چشمگیری نداشتند. فقط با پیوستن چند تیم که شماری از چهره های شان از مقبولیت ملی برخوردار نبود، حس کاذب پیروزی را در ذهن شان تداعی کردند و میگفتند که ما بدون کمپاین هم انتخابات را می بریم. از آن طرف تیم تحول و تداوم از دور اول پند گرفت، آستین را بالا زد و کمپاین را به گونه گسترده و با شدت بسیار بالا در تمام ولایت جهت جذب آرا پراکنده و تغیر آرا آغاز کرد و در واقع خوب کمپاین کردند.
2- حضور دلالان سیاسی در تیم اصلاحات و همگرایی که ادعا داشتند بانکهای رای در دست شان است. تشنگان قدرت بخاطر به دست آوردن چوکی و گرفتن امتیاز مادی از هیچ نیرنگ و فریب دریغ ابا نورزیدند. اصلاحات و همگرایی به دلالان سیاسی که یک روز پهلوی یکی و روز دیگر پهلوی دیگری و در دور دوم انتخابات، از سر مجبوریت به اصلاحات و همگرایی پیوستند خوشبین بودند و فکر میکردند که این افراد می تواند برای آنها رای جمع کند اما محاسبه شان دقیق از آب بر نیامد و آنها در جلب رای مردم موفق نبودند و بودجه را در کیسه زدند.
3- حاضر نشدن به مناظره مستقیم با رقیب. در شروع مبارزات دور دوم انتخابات، داکتر اشرف غنی احمد زی پیش قدم شد و داکتر عبدالله را به مناظره در حضور مردم دعوت کرد. داکتر عبدالله هم گفت که اگر مردم ما خواهان یک مناظره جانانه باشند من حاضر هستم. حرف که تا آخرین ساعت های پایان رقابت انتخاباتی جامه عمل نپوشید.
حاضر نشدن داکتر عبدالله عبدالله به مناظره با داکتر اشرف غنی، این فرضیه را نزد ملت افغانستان به ویژه نزد روشنفکران و تحصیلکردگان به میان آورد که گویا آقای عبدالله در مقابل اشرف غنی حرف برای گفتن ندارد . این موضوع از محبوبیت آقای عبدالله کاست و بر عکس بر محبوبیت و اعتبار داکتر اشرف غنی افزود.
در تمام دنیا معمول است که نامزدان بخاطر اقناع افکار عمومی و پیشکش کردن طرح ها و برنامه های خویش در حوزه های مختلف رو در روی هم مناظره میکنند. داکتر اشرف غنی بارها اعلام کرد که ما برنامه داریم نه “شب نامه” اما داکتر عبدالله حاضر نشد که جواب دهد و بگوید که اصلاحات و همگرایی هم برنامه دارد و از برنامه تیم اش دفاع کند.
4- عدم حمایت جامعه جهانی از تیم اصلاحات و همگرایی. انتخابات افغانستان بر علاوه که پروسه دموکراتیک ملی است، همچنان یک روند منطقوی و فرا منطقوی است. با آنکه گفته می شود که شخص داکتر عبدالله با نمایندگان جامعه بین الملل گفتگوهای انجام داده اما از قضایا معلوم است که جامعه بین المللی روی خوش با تیم اصلاحات و همگرایی نشان ندادند. شماری از افراد که در تیم اصلاحات و همگرایی حضور دارند در نزد جامعه جهانی، به نقض حقوق بشر و دست داشتن در جنگهای خونین داخلی که در دهه هفتاد بوقوع پیوست متهم هستند.
5- نزدیکی با بعضی کشورهای همسایه، سیاست خارجی تیم اصلاحات و همگرایی همسویی و نزدیک شدن با کشورهای منطقه و همسایه است. مهره های که در بدنه تیم اصلاحات و همگرایی حضور دارند چه در گذشته و چی در حال روابط نزدیک و هم فکری با کشورهای همسایه دارند.
6- پیوستن چهره های ضد مردمی به تیم اصلاحات و همگرایی. خیلی از چهره های که در بین مردم طرد شده اند و ملت افغانستان آنها را قاتلان فرزندان شان می دانند به تیم اصلاحات و همگرایی ملحق شدند. خیلی از این چهره ها در جنگ های داخلی و قتل عام های که در کابل رخداد دخیل بودند . ظلم و ستم های وحشیانه را انجام دادند، از نسل کشی گرفته تا تجاوز و بی بند و باری. با پیوستن چهره های که عاملان چنین جنایات محسوب می شوند باعث شد تا مردم از تیم اصلاحات و همگرایی فاصله بگیرند. به علاوه افراد که باعث بحران کابل و ضربه زدن به نظام نوپای بانکی در کشور شدند نیز در تیم اصلاحات و همگرایی حضور دارند.
7- نامزد شدن از یک جریان خاص، اگر دقت کرده باشید در ورق رای دهی تنها داکتر عبدالله بود که نامزد از جریان خاص بود و خودش نیز در کنفرانس خبری قبل از انتخابات اعلام کرد که تنها کاندید حزب (جمعیت اسلامی) افغانستان است. در حالیکه داکتر اشرف غنی احمد خود را نامزد مردمی و وابسته به تمام مردم افغانستان عنوان کرد نه نامزد جریان خاص.
8 – توجه نکردن به تحصیل کردگان. با تمرکز روی افراد که در راس تیم اصلاحات و همگرایی است در می یابیم که از قشر تحصیل کرده و دانشگاهی حتی به طور سمبولیک و ظاهری هم کسی در راس تیم اصلاحات و همگرایی نیست. همه کسانی هستند که سن از آنها گذشته و به جز شخص داکتر عبدالله بقیه کسانی هستند که اصلا تحصیلات دانشگاهی ندارند و می خواهد کشور امروز را با مفکوره دیروز هدایت و رهبری کنند.
تحصیل کردگان هم که در تیم داکتر عبدالله حضور دارند در حاشیه و در پایین جدول قرار دارند و این پیران سیاسی اند که تصمیم میگیرند . تا وقتی که مجبور نشوند از تحصیلکردگان دانشگاهی نظر خواهی هم نمی کنند. نبود تحصیلگردکان در بدنه تیم اصلاحات و همگرایی سبب شد تا قشر روشنفکر و تحصیلکرده خود شان را در این تیم نبینند، رجوع کنند بسوی داکتر اشرف غنی احمد زی که تحصیلکردگان وضعیت مناسب و جایگاه به اندازه شأن شان دارند.
9 – شادی و مردم آزاری شماری از هواران داکتر عبدالله قبل از پیروزی. عده که در کابل مشهور به زورگویی و مردم آزاری هستند، با اینکه فهمیدند داکتر عبدالله در دور اول پیشتاز است شروع کردند به آزار و اذیت کردن مردم. این افراد در بین جامعه و نهاد دولتی حضور دارند همین که فهمیدند انتخابات در دور اول به نفع شان پیشرفته شاخ در آوردند و شروع کردند به طعنه زنی. مردم با مشاهده چنین وضعیت کلاه خودشان را قاضی کردند و با خودشان فکر کردند که اینها حالا چنین میکنند اگر برنده شوند که صد برابر از حالا بی شرم تر و لجام گسیخته تر می شوند. بنابر این مردم تصمیم گرفتند که پوز آنها را به زمین بزنند و از رای دادند به داکتر عبدالله منصرف شدند.
با آنکه در دور اول انتخابات داکتر عبدالله با درصدی بالا پیشتاز بود اما در دور دوم بخت با عبدالله یاری نکرد و مردم رای شان را به صندوق داکتر اشرف غنی احمد زی ریختند. در دور دوم داکتر اشرف غنی موفق شد که آرای که در بین هزاره ها سرگردان بود به دست بیاورد که بالای 30 درصد رای می شود، رای ازبک ها به نفع داکتر اشرف غنی یکدست شدند. مناطق پشتون نشین بالای 80 در صد به داکتر اشرف غنی رای دادند و این تغییرات گسترده باعث شد تا سرنوشت انتخابات به نفع داکتر اشرف غنی رقم بخورد.
هیچ انتخاباتی در دنیا عاری از تقلب و تخلف نیست. کسب قدرت همه را وسوسه می کند تا به نفع تیم شان دست به تقلب بزنند اما تقلب در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در حدی نیست که تمام پروسه را زیر سوال ببرد. نامزدان باید به خواست و اراده جمعی احترام بگذارند. اگر این روند ناکام بماند و افغانستان به بحران کشانیده شود همین اعتماد نسبی که مردم به نهادهای دولتی و سیاستمداران دارند از بین خواهد رفت و دیگر هیچ کس رغبت شرکت در انتخابات را نخواهند داشت.
شهروندان افغانستان صادقانه به پای صندوق های رای آمدند تا سرنوشت شان را تعیین کنند. حتی در موارد که انگشتان شان در محکمه بربریت طالبان قطع شد اما بازهم امید شان را نسبت به آینده از دست ندادند، حالا این سیاست مداران و نخبگان سیاسی هستند که به مردم چه جواب می دهند. آیا سیاست مداران از این امتحان بزرگ موفق، سربلند و روی سفید بیرون می آیند یا خیر؟
سیاستمداران کاری نکنند که مردم از رای دادن شان پشیمان شوند.
مرتضی مشرفی