دود، انتحار خاموش در شهر

شفقنا افغانستان_ کابل آلوده‌ترین پایتخت جهان معرفی شده است.

به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، این روزها کابل از آلودگی شدید هوا رنج می‌برد، با نزدیک شدن فصل سرما استفاده بیش از حد از سوختهای فسیلی شهر کابل را در میان دود و آلاینده‌های دیگر غرق کرده است.

سیدمحمد کاظمی، خبرنگار و مجری تلویزیونی درباره آلودگی هوا اظهار داشت : محیط‌ زیست در جوامع بشری از دیرباز موردتوجه قرار داشته است؛ اما این پدیده نامیمون در دهه‌های پسین مثل یک بمب بی‌صدا و دشمن خاموش هرساله جان عده زیادی از مردم را در سراسر جهان می‌گیرد.
در افغانستان اما این امر به یک مهمان ناخوانده و هرساله تبدیل‌شده است که در ایام سرد سال به ملاقات شهریان کابلی می‌آید و گویا که هیچ میل رفتن نیز ندارد.
با این پرسش می‌خواهم وارد بحث شوم که کدام نهاد در کشوری که مدنیت پنج‌هزارساله را در بوغ و کرنا کرده است پاسخگو است؟
دانشمندان محیط‌زیست ثابت کرده‌اند که سوختن زغال‌سنگ باعث تولید ذرات فوق‌العاده کوچک با شکل بسیار غیرمعمول اکسید تیتانیوم می‌شود و هنگام استنشاق، این ذرات نانو اکسید تیتانیوم می‌توانند وارد شش‌ها و به‌طور بالقوه از آن طریق وارد جریان خون شوند.
با سوختن زغال‌سنگ، ذراتی که به‌عنوان نانو اکسید تیتانیوم شناخته می‌شوند، به‌صورت ناخواسته تولید می‌شوند که اندازه آن‌ها ۱۰۰ میلیونیوم متر است، هنگامی‌که ذرات وارد هوا می‌شوند به‌غیراز زمانی که توسط پالایه‌های پیشرفته گرفته شوند، می‌توانند شناور شده و در جریان هوا به‌صورت محلی، منطقه‌ای و حتی در سطح جهانی حرکت کنند.
دانشمندان می‌گویند هیچ روش آسان و عملی برای جلوگیری از تولید این نانو ذرات در حین سوخته شدن زغال‌سنگ وجود ندارد و در کشورهایی که دارای مقررات زیست‌محیطی قوی مانند ایالات‌متحده هستند، اکثر نانو ذرات توسط فیلترهای قوی گرفته می‌شوند؛ اما در آفریقا، چین و یا هند که قوانین زیست‌محیطی آن کم است و یا وجود ندارد، این ذرات با خاکستر زغال‌سنگ و دود وارد هوا می‌شوند.
بخواهیم یا نه زغال‌سنگ‌ها حاوی مقادیری از مواد سمی و کشنده هستند. وقتی‌که این مواد معدنی در پهلوی زغال‌سنگ سوزانده شوند به‌آسانی و به‌سرعت به نانو ذرات ساب اکسید تیتانیوم غیرمعمول تبدیل می‌شوند و سپس وارد گازهای خروجی از دودکش‌های منازل و فابریکه ها می‌شوند و در هنگام استنشاق هوای آلوده به آن، نانو اکسید تیتانیوم به شش‌ها و به داخل کیسه‌های هوا که در حقیقت اکسیژن را به جریان خون منتقل می‌کنند وارد می‌شوند؛ نانو اکسید تیتانیوم ماده سمی که از سوختن زغال‌سنگ منتشر می‌شود و بدبختانه این ماده کشنده در تاریکی و میان دود فعال هستند و اثرات مضر و دقیق آن‌ها تا هنوز بر سلامتی انسان آن‌چنان‌که باید معلوم نیست که امری نگران‌کننده و درخور تعمق است.

در شهری مثل کابل که معمولاً در ایام سرد سال و با نزدیک شدن به زمستان که هم برق نیست و هم هوا به عبارتی خشک یخ است این پدیده شوم و مسموم از راه می‌رسد که معمولاً شدت آن را در غروب آفتاب و نزدیک به شام و در آغاز بامداد می‌توانیم شاهد باشیم؛ جالب اینکه در میانه‌های هر زمستان که رفته‌رفته بی‌برقی و دود آلودگی مردم را به فغان وامی‌دارد، جسته‌گریخته اعتراضاتی به گوش می‌رسند و هر بار نیز این صداها، با وعده‌های سر خرمن مسئولین سرپوش گذاشته می‌شود. غافل از اینکه زمستان می‌رود و روی سیاهی‌اش به زغال می‌ماند؛ جالب‌تر اینکه هرساله به میزان آلودگی هوا حداقل در کابل افزوده می‌گردد و هرساله از مقیاس ۳/۳ میلیون مرگ‌ومیر زودرس در جهان سهم بیشتر آن به افغان‌ها می‌رسد.
گاهی واردکردن تیل بی‌کیفیت به کشور به خاطر سودجویی و منفعت‌طلبی عده‌ای از واردکنندگان، گاهی برای مصرف زغال‌سنگ تصفیه نشده در برخی آپارتمان‌ها و در پاره‌ای اوقات مصرف نادرست و غیرمنطقی خود شهریان کابل که هر چیزی را به‌عنوان ماده سوختی برای گرم نگه‌داشتن خانه و فرزندان؛ که معمولاً از سر اجبار است رخ می‌دهد؛ پرسش اینجاست که مسئول این‌همه نا به سامانی و بی‌مسئولیتی کدام نهاد و کدام شخص است؟ آیا باید همچنان دم فروبست و مرگ عزیزانمان را که وحشتناک‌تر از انفجار و انتحار، به شکل بی‌صدا جان فرزندانمان را می‌گیرد بود و چیزی نگفت؟ آیا به‌راستی وقت آن نرسیده است که کمی به خود بیاییم و صحتمند زندگی کنیم؟ مگر هوای پاک، محیط‌زیست سالم و صحت که تنها داشته و دارایی‌مان است باید به همین سادگی از بین برود؟
پیشنهاد می‌کنم، برای جلوگیری از خطرات ناشی از این گاز، قبل از اینکه خیلی دیرتر شود اراکین حکومت وحدت ملی درصدد چاره‌جویی برآیند و حداقل انتظار مردم را به دور از دیگر نیازمندی ها که همانا داشتن هوای پاک است برآورده سازند که در این مسیر دولتمردان می‌توانند با یک کارشیوه فراگیر، درست و منطقی جلو واردات تیل بی‌کیفیت، استخراج نادرست زغال‌سنگ و مصرف بی رویه شهریان را بگیرند و جایگزین آن را جستجو نمایند.
حال قضاوت با شما، باید دم فروبست و مرگ استنشاق کرد؛ یا صدای خود را به گوش مسئولان ذی‌ربط رساند، تصمیم با شما؟