شفقنا افغانستان(خبرگزاری شیعیان افغانستان) – حضرت آیتالله العظمی مکارم شیرازی در درس خارج فقه خود بیان کرد: مساله وجود قربانی فقط در حج تمتع است و به غیر از حج تمتع در هیچ حجی قربانی واجب و لازم نیست.
به گزارش خبرنگار شفقنا ،حضرت آیتالله مکارم شیرازی دوشنبه، اول ثور، در درس خارج فقه خود با موضوع «قربانی» بیان کرد: در جلسه گذشته چند فرعی که امام (ره) در مقدمه این بحث بیان کرده بودند بیان شد. اولین فرع به مساله وجود قربانی اختصاص داشت که ادله زیادی برای این مساله وجود دارد اما در مورد روایات بیان شد به دلیل اینکه وجوب قربانی امری مسلم در میان مسلمانان بوده است بسیار محدود به مساله وجوب قربانی به صورت مستقیم اشاره شده است که از قراین و دلایل البته میتوان این وجوب را استخراج کرد.
وی افزود: در بیان روایات این مساله به روایت 11 و 13 در باب اول کتاب وسائل الشیعه جلد 14 صفحه 82 از ابواب ذبح رسیدیم. حدیث اول روایت سعید الاعرج که از نظر سندی قابل بحث است «مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ سَعِيدٍ الْأَعْرَجِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مَنْ تَمَتَّعَ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ ثُمَّ أَقَامَ بِمَكَّةَ حَتَّى يَحْضُرَ الْحَجَّ فَعَلَيْهِ شَاةٌ وَ مَنْ تَمَتَّعَ فِي غَيْرِ أَشْهُرِ الْحَجِّ ثُمَّ جَاوَرَ (بِمَكَّةَ) حَتَّى يَحْضُرَ الْحَجَّ فَلَيْسَ عَلَيْهِ دَمٌ إِنَّمَا هِيَ حَجَّةٌ مُفْرَدَةٌ وَ إِنَّمَا الْأَضْحَى عَلَى أَهْلِ الْأَمْصَار.» کسی که عمره را در ماههای حج (شوال، ذی القعده، ذی الحجه) انجام دهد و سپس در مکه ماند تا زمان حج فرا رسید عمره او تبدیل به تمتع میشود و باید قربانی کند اما اگر در غیر ماههای حج عمره را به جا آورد و در مکه ماند تا زمان اعمال حج در این صورت نیازی نیست قربانی کند چون حجش مفرده است و تبدیل به تمتع نشده است.
این مرجع تقلید شعیان بیان کرد: روایت 13 از این باب روایت محمد بن ادریس است که روایت صحیح و معتبر است «مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ فِي آخِرِ السَّرَائِرِ نَقْلًا مِنْ نَوَادِرِ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ الْبَزَنْطِيِّ عَنْ جَمِيلٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ سَأَلَهُ عَنِ الْمُتَمَتِّعِ كَمْ يُجْزِيهِ قَالَ شَاةٌ.» از امام در مورد قربانی حج تمتع سوال شد که چقدر باشد و ایشان فرمودند که حداقل گوسفند مجزی است. در باب دوم نیز روایاتی مانند روایت 7 و 8 وجود دارد که میتوان به آنها تمسک کرد «مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِي عَلِيٍّ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ غِلْمَانٍ لَنَا دَخَلُوا مَعَنَا مَكَّةَ بِعُمْرَةٍ وَ خَرَجُوا مَعَنَا إِلَى عَرَفَاتٍ بِغَيْرِ إِحْرَامٍ قَالَ قُلْ لَهُمْ يَغْتَسِلُونَ ثُمَّ يُحْرِمُونَ وَ اذْبَحُوا عَنْهُمْ كَمَا تَذْبَحُونَ عَنْ أَنْفُسِكُمْ.» از امام سوال شد که برای بچههایی که بایند و نیت عمره کردند و بعد از آن حج تمتع انجام دادند به غیر احرام، حضرت فرمود چرا بدون احرام میآیند، بروید محرمشان کنید و سپس برای آنها همانند اینکه برای خودتان ذبح میکنید، ذبح کنید. در این روایت اصل اینکه آنها باید برای خودشان ذبح کنند از مسلمات بوده است و فقط در مورد کودکان خود سؤال کرده بودند که امام علیه السلام دستور میدهد آنها هم باید قربانی کنند.
وی افزود: روایت دیگر روایت به ظاهر مضمره است که قبلا بیان شد که اینها مضمره نیستند و تمام «سالت»های کتاب به مرجع اول باز میگردند. « عَنْ عِدَّةٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ سَمَاعَةَ أَنَّهُ سَأَلَهُ عَنْ رَجُلٍ أَمَرَ غِلْمَانَهُ أَنْ يَتَمَتَّعُوا قَالَ عَلَيْهِ أَنْ يُضَحِّيَ عَنْهُمْ » از امام سوال شد در موردی کسی که فرزندانش برای انجام حج محرم شده بودند امام فرمودند باید برای آنها نیز قربانی کند. یکی از معدود روایاتی که در آن به طور مستقیم و صریح به مساله وجوب قربانی اشاره شده است حدیث صحیحه زراره است. « موسَى بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَحْيَى عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى وَ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَيْنَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَعْيَنَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع فِي الْمُتَمَتِّعِ قَالَ وَ عَلَيْهِ الْهَدْيُ قُلْتُ وَ مَا الْهَدْيُ فَقَالَ أَفْضَلُهُ بَدَنَةٌ وَ أَوْسَطُهُ بَقَرَةٌ وَ آخِرُهُ شَاةٌ» این روایت به صورت مستقیم وجوب هدی و قربانی را بیان کره است.
این مفسر قرآن کریم اظهار کرد: در تحلیل این مساله مطلبی وجود دارد که امام (ره) به ان اشاره نکرده است و آن این است که به غیر از حج تمتع در هیچ حجی قربانی واجب و لازم نیست. صاحب جواهر در جلد 19 صفحه 115 میفرماید: «لا يجب (قربانی) على غيره (غیر المتمتع) سواء كان مفترضا أو متنفلا (چه حجش واجب باشد و چه مستحب) بلا خلاف أجده إلا ما يحكى عن سلار (سلار بن عبد العزیز از قدماء اصحاب) من عد سياق الهدي للمقرن في أقسام الواجب (که سوق هدی و قربانی کردن آن برای کسی که حج قران انجام میدهد واجب است.) ويمكن أن يريد ما عن الغنية والكافي من وجوبه (وجوب هدی) بعد الاشعار أو التقليد، (یعنی تا زمانی که شخص مقرن، هدی را اشعار یا تقلید نکرده باشد قربانی بر او واجب نیست ولی اگر اشعار کند یعنی پشتش را شکافی دهد که اگر گم شود هر کس آن را پیدا کند بداند که برای قربانی است و یا آن را تقلید کند یعنی چیزی را گردنش بیندازد که علامت این باشد که برای قربانی است و مصرف دیگری ندارد در این صورت قربانی بر او واجب میشود.) أو يريد الدخول في حقيقته، (شاید منظور سلار این است که ماهیّت حج قران این است که در آن قربانی باید وجود داشته باشد بنا بر این) فإذا وجب القران بنذر أو شبهه وجب السياق، (اگر کسی حج قران را نذر کند یا قسم و عهد بر آن بخورد در این صورت واجب است هدی را سوق دهد و هدی کند. بنا بر این تا نذر نکند حج قران بر فرد واجب نمیشود و تا واجب نشود قربانی هم واجب نخواهد شد.) فلا خلاف حينئذ.(زیرا بحث در نذر و قسم و عهد نیست بلکه سخن در این است که کسی که متمتع است میتواند حج افراد به جا آورد و قران واجب نیست و اگر هم قران به جا آورد تا اشعار و تقلید نکند قربانی بر او واجب نخواهد شد.)».
انتهای پیام