شفقنا افغانستان- یک استاد ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس ایران با ابراز امیدواری نسبت به روند انتخابات در افغانستان، آینده ای روشن را برای این کشور پیش بینی کرد و پیروزی هر یک از کاندیداها را موجب استقرار صلح، ثبات و منزوی شدن طالبان در این کشور دانست.
دکتر حسین ربیعی در گفت وگو با شفقنا درباره گزارش های منتشر شده در رابطه با تخلفات در انتخابات افغانستان اظهار کرد: به طور کلی اگر تجربه انتخابات قبل را ملاک قرار دهیم، وقتی آقای عبدالله عبدالله دوم شد به نتیجه اعتراض کرد و البته آن تجربه به ما می گوید آقای عبدالله عبدالله کنار کشید اما باید دید وضعیت فعلی به چه صورت است.
او افزود: اکنون خبرهایی می آید که در مناطقی برگه رای نبوده است یا برخی کاندیداها پیشاپیش آرای خود را اعلام می کنند. اینها مسایل خطرناکی است و ممکن است در جامعه ای که تجربه دموکراسی و انتخابات ندارد چالش برانگیز باشد. به ویژه در افغانستانی که طالبان هم انتخابات و امنیت کشور را تهدید می کند، ولی من تصورم این است که فعلا باید خوشبین بود و شاید همان تجربه انتخابات قبل در این انتخابات هم تکرار شود و کاندیداها اعتراض خاصی از خود بروز ندهند. به هرحال باید صبر کرد.
این استاد دانشگاه در پاسخ به این پرسش که آیا حضور 58 درصدی مردم در پای صندوق های رای می تواند نشانه ای از حرکت افغانستان به سوی دموکراسی باشد، گفت: به عنوان یک نقطه شروع، قطعا همینطور است. هر چند به صورت محدود انتخابات تجربه شده است اما افغانستان کشوری است که حدود یک قرن در آتش جنگ داخلی و کودتاهای پشت سر هم و مساله طالبان درگیر است و این انتخابات غنیمت است و باید آن را به فال نیک گرفت.
او بیان کرد: مردم افغانستان برای چندمین بار در قرن 21 پای صندوق های رای رفتند و مشارکت 58 درصدی هم بسیار آمار خوبی است. هرچند می توانست بیشتر هم باشد. این امیدواری بسیاری را در آغاز روند مثبت در افغانستان ایجاد می کند که می تواند موجب ثبات و پیشرفت این کشور شود. باز هم باید تا روز اعلام نتیجه و پیامدهای بعد از آن منتظر بود.
ربیعی درباره موانع شکل گیری دولت دموکراتیک و نقش طالبان در افغانستان گفت: ببینید چند سالی است که دولت دموکراتیک در افغانستان به صورت نصفه و نیمه مستقر است و خود آقای کرزی هم به صورت غیردموکراتیک حکومت را در اختیار ندارد. ضمن اینکه با توجه به تحولات فرهنگی در افغانستان، حرکات خشونت طلبانه و افراطی روز به روز جایگاه خود را در جامعه افغانستان از دست می دهد و آگاهی و بینش و دانش جامعه افغانستان بیشتر شده و انتظار هم این است در عصر اطلاعات حرکت های افراطی از پایگاه مردمی کمتری برخوردار باشد. 58 درصد مردم در انتخابات شرکت کردند و این نشان می دهد آنها به این نتیجه رسیدند که راه درست، راه دموکراتیک است و راهی است که از انتخابات و رای می گذرد.
او ادامه داد: علاوه بر آن باید توجه داشت، طالبان برای برگزاری انتخابات تهدیدهای زیادی کرده بود، مبنی بر اینکه انتخابات را بهم خواهد زد ولی تدابیر اتخاذ شده موجب شد انتخابات به سلامت برگزار شود. دولتی که سر کار بیاید باید از این تجربه استفاده کند تا بتواند روند ملت سازی، کشورسازی و دولت سازی در افغانستان را با استحکام و قدرت پیگیری کند و این بستگی به دولتی دارد که سر کار می آید. اگر دولت مستحکمی باشد مردم هم از آن حمایت می کنند و طالبان نمی تواند تهدیدهای خود را عملی کند و در روند دموکراتیزه شدن جامعه افغانستان خللی وارد کند. اگر دولت جدید ضعیف باشد و گروه های مختلف قومی و مذهبی و زبانی که در افغانستان زیاد هستند، بخواهند مشکلاتی بر سر راه دولت ایجاد کنند ممکن است دولت ضعیفی سر کار بیاید و طالبان هم از این فرصت استفاده و نیات خود را عملی کند.
ربیعی، تخریب و آسیب زدن به روند انتخابات از سوی طالبان را راهکاری شکست خورده دانست و گفت: مهمترین مساله این است که هم مردم و هم کاندیداهای انتخاباتی که اکنون منتظر نتیجه رای هستند نتیجه را بپذیرند و اصل قضیه آنها هستند. اقداماتی که طالبان انجام می دهد، از آتش زدن صندوق های رای تا بمب گذاری ها تازگی ندارد. به نظرم این به خود انتخابات لطمه نمی زند و انتخابات در فضای آرام برگزار شده است. آنچه دست طالبان را می بندد و به عبارتی قدرت مانور آنها را تعیین می کند این است که هم کاندیداها و هم مردم نتیجه انتخابات را چگونه تحلیل کنند. آیا آن را بپذیرند و به نتیجه صندوق ها تمکین کنند یا نارضایتی داشته باشند و اعتراض کنند که این باعث تضعیف دولت می شود و قدرت مانور طالبان را افزایش می دهد.
او تاخیر در اعلام نتیجه انتخابات را ناشی از کمبود امکانات در این کشور دانست و گفت: سیستم انتخابات افغانستان، رای گیری و شمارش دستی مقداری این مشکلات را به همراه دارد. از طرف دیگر حوزه های رای گیری زیاد و همزمانی انتخابات ریاست جمهوری و شوراها با یکدیگر به نظرم نقصان و کمبود است. اگر سریع تر می توانستند نتایج را اعلام کنند، قطعا گمانه زنی ها و شایعات کمتر می شد. به هرحال فرایند برگزاری انتخابات در افغانستان یک فرایند کم تجربه و مانند کودک است که باید پرورش یابد. هم مردم و هم برگزارکنندگان انتخابات تجربه کمتری داشتند. مشکلاتی که در کشور است و پراکندگی که وجود دارد نیز مهم است. به هرحال از کشور در حال توسعه ای که می دانیم جنگ و درگیری های زیادی را از سر گذرانده است، نمی توان انتظار داشت آرای الکترونیکی شمارش شود و این نقیصه ای است که دولتمردان افغان باید فکر کنند و آن را کمتر کنند.
ربیعی درباره احتمال اینکه کدام کاندیدا پیروز می شود، بیان کرد: ببینید هر چند نفری که شرکت کرده بودند افراد با تجربه و تحصیلکرده ای هستند و هم در سطح منطقه ای و هم در سطح بین المللی چهره های شناخته شده ای هستند. شعارهایی هم که دادند همه برمبنای اعتدال و سازندگی کشور است. باید دید کدام یک انتخاب می شود. در مرحله برگزاری انتخابات، هم کشورهای منطقه و هم کشورهای دیگر ابراز امیدواری و استقبال و اعلام حمایت کردند. اینها نشانه خوبی است و نشان می دهد اگر فرایند انتخابات از این به بعد هم بدون مشکل طی شود با توجه به تجربیات کاندیداها، اتفاق خوبی در حال وقوع است و چه آقای زلمی رسول یا آقای عبدالله عبدالله پیروز شوند کمکی برای صلح و ثبات در منطقه است و هر دو چهره هایی هستند که به امنیت و ثبات در منطقه اهمیت می دهند.
او تصریح کرد: از طرف دیگر آمریکا هم می خواهد نیروهای خود را از افغانستان خارج کند و ترجیح می دهد ثبات و پایداری در افغانستان حاکم باشد. چشم انداز این است که چه با پیروزی آقای عبدالله عبدالله و چه با پیروزی آقای زلمی رسول، صلح و ثبات بر افغانستان حاکم می شود اما به هرحال باید منتظر نتیجه ماند و من بسیار خوشبین هستم.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه افغانستان یک کشور پرچالش است، گفت: از دید جغرافیای سیاسی این کشور، ناهمگونی است و به لحاظ زبانی و قومی، پراکندگی و تنوع زیادی در آن وجود دارد. به لحاظ منابع، کشور در خشکی محصور است یعنی هم به لحاظ اتحاد و انسجام داخلی و هم به لحاظ اقتصاد ملی ضعیف است. به علاوه اینکه طالبان هم دشمن دیرینه و شکست خورده دولت های افغانستان است و همواره درصدد این است که ناامنی ایجاد کند و بتواند قدرت را در اختیار بگیرد بنابراین هر دولتی که سرکار بیاید چالش های زیادی خواهد داشت. بهترین راه همگرایی منطقه ای است. هر قدر حکومت مرکزی افغانستان بتواند دوستی درازمدتی را با کشورهایی مانند پاکستان که پایگاه طالبان هستند ایجاد کند امید بیشتری برای منزوی تر شدن طالبان است.
او در پایان اظهار کرد: علاوه بر اینکه کشورهای حامی طالبان باید حمایت خود را قطع کنند، این وظیفه دولت مرکزی است که برای ریشه کن کردن اقدامات طالبان، زمینه های فرهنگی و اجتماعی نفوذ طالبان را از بین ببرد. به هرحال طالبان در جامعه افغانستان بازی می کند و مردم افغانستان، جوانان و نوجوانان باید به لحاظ فرهنگی، مذهبی و ملی تربیت شوند و آگاهی داده شوند تا جذب اقدامات، فعالیت ها و خواسته های طالبان نشوند. به عبارت دیگر از درون جامعه افغانستان هم باید حرکتی آغاز شود. اگر آنها پایگاه اجتماعی خود را از دست دهند، به نظر من نفوذشان در درازمدت کم خواهد شد و نمی توانند اثری بر روند توسعه، امنیت و پیشرفت افغانستان داشته باشند.
انتهای پیام