خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا افغانستان)
اسدالله سعادتی نماینده پارلمان افغانستان در گفتگو با شفقنا افغانستان، مارشال فهیم را از افراد موثر و نخبه سیاسی کشور توصیف کرده و گفت: آقای فهیم با سابقه ای سی ساله در معادلات سیاسی و نظامی افغانستان همواره نقش بسزایی داشت.
وی فقدان مارشال فهیم را بر امور کشور تا حدی موثر دانسته و افزود: مرگ هر یک از شخصیتهای سطح بالا میتواند حداقل درکوتاه مدت مسائل سیاسی را به نحوی متاثر سازد.
این نماینده پارلمان مرگ فهیم را تنها بر معادلات انتخاباتی تاثیرگذار خوانده و گفت: به عقیده من فقدان آقای فهیم بر اصل پروسه انتخابات تاثیری نداشته و تنها در برخی معادلات انتخاباتی و جناح گیری های مربوط اثر خواهد گذاشت.
سعادتی با اشاره به انتخابات آینده بر دقت و هوشیاری مردم در انتخاب درست تاکید کرده و گفت: در شرایط حساس کنونی کوچکترین اشتباه ممکن است کشور را با بحران ها و حوادث جبران ناپذیری روبه رو کند بنابر این مردم در انتخاب خود نهایت دقت را داشته باشند.
متن کامل گفتگوی خبرنگار شفقنا افغانستان با وی به شرح ذیل می باشد:
*مرگ آقای فهیم به عنوان فرد شماره دوم افغانستان به چه اندازه بر معادلات سیاسی کشور تاثیرگزار است؟
سعادتی: درنخست درگذشت نابه هنگام آقای مارشال محمد قسیم فهیم را به خانواده شان، مقام ریاست جمهوری، معاونت دوم ریاست جمهوری، اعضای کابینه و همه مردم افغانستان عرض تسلیت دارم.
درکشورهایی مانند افغانستان نقش نخبه گان سیاسی نسبت به دیگرکشورهای جهان برجسته تراست. آقای فهیم به دلیل این که درطول حداقل 30 سال گذشته درمعادلات سیاسی و نظامی افغانستان یک طرف از قضیه بود که طبیعتاً مرگ و فقدان حضور وی به نحو چشمگیری در آرایش ها و معادلات سیاسی افغانستان تاثیرگذار خواهد بود. تنها از این لحاظ که ایشان معاون اول ریاست جمهوری بود، متاسفانه در بسیاری از کارهای رسمی و دولتی عدم حضورش باعث اختلال امور شده است چه برسد به سایر موضوعات و مواردی که نقش برجسته وی در آنها آشکار بود.
به هرحال مسلم است که هریک ازشخصیت هایی که درراس جریان های سیاسی، قومی و پست های بالای دولتی قرار دارند، مرگ شان بر قضایای افغانستان تاثیرگذارخواهد بود.
مارشال فهیم درمعادلات سیاسی و نظامی افغانستان از دوران شهید مسعود تا دوران بعد از وی و انتخاب شدن برای معاونت اول ریاست جمهوری، به عنوان یک طرف قضایا همواره یک شخص تاثیرگذاربود در حالیکه قبل ازکنفرانس بن و شکست طالبان، آقای فهیم همواره بر یک بخش از افغانستان نفوذ داشت یعنی چه درجنگ علیه طالبان درسال 70 و چه در حکومت آقای ربانی در بخشی ازجریان های افغانستان نقش فعال داشت.
*در شرایط حساس کنونی که مسئله انتقال قدرت سیاسی و پروسه انتخابات بر کشور سایه افگنده است، به نظر شما درگذشت مارشال فهیم چه تاثیری بر این دو پروسه مهم خواهد گذاشت؟
سعادتی: درکل اشاره کردم که مرگ هر یک از شخصیتهایی که درسطوح بالایی قراردارند، میتواند حداقل درکوتاه مدت مسائل سیاسی را به نحوی متاثر سازد، این یک اصل اساسی و مسلم است.
قطعا مرگ مارشال فهیم به عنوان شخصیت شماره دوم مملکت میتواند تا حدی بر این پروسه ها تاثیرگذار باشد اما من امیدوارم که وضعیت به سمت و سویی حرکت کند که نقش افراد با وجود اهمیت شان ، پروسه های ملی را متاثرنسازد. انتخابات افغانستان یک پروسه است که براساس قانون باید برگزار شود و دراین پروسه دولت به عنوان مجری وظیفه ی تامین امنیت و برگزاری آن را دارد.
به عقیده من درگذشت و فقدان مارشال فهیم نباید تاثیری بر اجرای پروسه انتخابات داشته باشد که یقیناً هم همینطور است ، ممکن که در معادلات انتخاباتی اثر بگذارد اما بر اصل پروسه انتخابات تاثیری نخواهد داشت. اصل پروسه به این معناست که انتخابات در زمان معین آن، عادلانه و شفاف برگزارشود که دراین قسمت فکر میکنم مرگ مارشال فهیم تاثیر خاصی ندارد اما یک سلسله معادلات انتخاباتی هم در رابطه با انتخابات وجود دارد که گروه ها و جریانهایی به عنوان رقیب دربرابرهم عرض اندام میکنند، دراین عرصه حادثه درگذشت مارشال فهیم ممکن است تاثیرات خود را داشته باشد.
*همانگونه که درجریان هستید دولت اعلام کرد که هیچ یک ازمقام های دولتی حق مداخله درپروسه انتخابات را ندارند یعنی نمیتوانند ازامکانات دولتی به نفع یا ضرر کاندیدی استفاده نمایند. نگرانی هایی مبنی بردخالت مقامات دولتی به خصوص شخص آقای کرزی وجود دارد که نمونه اش نشستی به منظور تلفیق تیم های انتخاباتی آقای زلمی رسول و قیوم کرزی در ارگ ریاست جمهوری برگزارشد. از نظر شما این خود به معنای مداخله نیست؟
سعادتی: براساس قانون، دولت افغانستان ومقامات حق این را ندارند که برعلیه یا به نفع کسی با استفاده از امکانات، منابع ونفوذ دولتی مداخله نمایند. ازین جهت باید دولتمردان، بی طرفی خویش را حفظ نمایند و اگر بی طرف نمانند، به این معنی است که قانون را نقض کرده اند.
اما اینکه دولت فعلی بی طرفی خویش را حفظ کرده یاخیر، من کاملاً با گفته های شما موافقم. متاسفانه دولت درپروسه های ملی، سیاسی و قانونی نتوانسته بی طرفی خویش را حفظ نماید کما اینکه درانتخابات کنونی هم امیدواری چندانی وجود ندارد. ممکن است که درحمایت برخی ازکاندیدان اقدامات فرا قانونی انجام دهند اما تحلیل من این است که این دخالت ها در رای مردم تاثیرات آنچنانی نخواهد داشت. مردم افغانستان آگاهانه زعیم شان را انتخاب خواهند کرد و برعکس اگراین تصور برای مردم غالب شود که کدام کاندید مستقیماً تحت حمایه رئیس جمهور و دولت افغانستان است، ممکن است علاقه مردم نسبت به آن کاندید به مراتب کم ترشود.
از طرفی وجود این قضیه تا حدی طبیعی است اما از سوی دیگر شخص رییس جمهور به دلایل مختلف در این اواخر تا حد زیادی خلاف خواست عمومی مردم افغانستان حرکت میکند و درسیاست های بین المللی، در برابر طالبان، القاعده و تروریزم همه اینها مسایلی است که نقش رئیس جمهور را درمقام حمایت از یک کاندید تاحد زیادی کاهش داده و بسا ممکن است که این حمایت تاثیر برعکس داشته باشد.
نکته دیگر این است که این منصرف کردن ها خود به خود نشانه و دلایل ضعف است. هیچ کاندیدی اگر امیدواری ولو بالای 50 فیصد هم داشته باشد، حاضر به انصراف نیست. یعنی کاندیدان بیشتر از3 تا 4 سال است که برای خودشان برنامه ریزی کرده اند، بیشتر از دو سال است که کاندیداتوریشان مطرح بوده است بنابر این برخی از آنها پس از این مدت طولانی و همینطور یک ماه کارزارهای رسمی انتخاباتی دریافتند که اقبالی نیست و ازطرف مردم استقبال نشدند پس ناگزیرشدند انصراف بدهند و دو تیم به هم بپیوندند. که من مطمئن هستم که با این پیوستن هم هیچگونه تغییری بوجود نمی آید.
*آیا براین باورهستید که ریس جمهورکرزی درتلاش ساختن تیمی است که بتواند برنده ای میدان شود؟
به یقین تصور بر این است که شخص رییس جمهورتلاش دارد تیمی برنده شود که با خانوده و شخص وی از دروازه ی سازش، مسامحه و همکاری که البته چیز بدی نیست، کنار آید ؛ درعین حال چیزی را که رییس جمهور به دنبال ان است فراتر از یک احترام ساده است و بیشتر این تلاش را دارد که در یک موقعیت تصمیم گیری قرار بگیرد و رییس جمهور بعدی تاحدی حرف شنوی ازایشان داشته باشد.
این خواست ممکن است ازسوی رییس جمهور، حلقات نزدیک و برادران شان باشد اما اینکه به این خواست شان میرسند یاخیر، یک بحث جداگانه است. ما امید واریم که هرکسی پیروزشود آقای کرزی را به عنوان اولین رییس جمهوری و یک شخصیت سیاسی کشور، جایگاهش را درنظرداشته و به ایشان احترام بگذارد.
*بطورمعمول نامزدان دردوران کارزارهای انتخاباتی برنامه هایی را ارائه داده ، وعده و نوید هایی را برای کسب توجه مردم درشعارهایشان استفاده میکنند. تا چه حد مطمئن هستید که برنامه های ارائه شده ازشعار به عمل منجر خواهد شد؟
سعادتی: بحث ارائه برنامه ها یا به گفته شما وعده و نوید های کاندیداها درتمامی انتخابات های دنیا از جمله افغانستان یک چیز معمول است. اما متاسفانه مشکل اینجاست که در افغانستان چیزی را که ما می بینیم ، کمتر کاندیدی وجود دارد که یک برنامه ی مدون، منظم، دقیق و استراتژیک ارائه کند.
اکثر کاندیداها تنها شعارمیدهند که شفاهی بوده و اکثر برنامه های شان کلی و بدون میکانیزم است و هرگز به عنوان یک سند رسمی و مکتوب دراختیارمردم قرار نمیگیرد. مثلاً فهرستی ازمشکلات را کاندیداها به مردم ارائه میکنند که ما آنها را حل میکنیم مثلا میگویند که ما صلح می آوریم، فقر را از بین میبریم ، با فساد مبارزه میکنیم و… اما هیچگاه نمیگویند که چگونه و با چه مکانیزمی این کارها را انجام می دهند.
این یک خواست تازه و کشف تازه ای نیست، همه میخواهند که امنیت ، صلح و رفاه در کشور برقرار باشد اما وقتی میگوییم که چگونه این مسائل به دست می آید؟ اینجاست که باز برنامه های عملی و مکانیزم های روشن لازم است.
مردم افغانستان باید دراین قسمت هوشیارانه عمل نمایند. اولاً کسانیکه برنامه های مکتوب دارند، بخوانند و بیبینند که آیا برنامه هایی که ارائه شده، زمینه ی عملی شدن دارد یا خیر؟ ثانیاً مقایسه ای داشته باشند، توانایی ها را درنظر بگیرند و ببینند که برنامه ها تا چه اندازه درست است. به هرحال را ههایی برای ترجیح و انتخاب وجود دارد. دراین رابطه چندین معیاررا میتوانیم درنظر بگیرم؛ اینکه کاندیدی درآینده زمام امور را دردست بگیرد که با جامعه ی بین المللی و جهان رابطه ای تعریف شده و مستحکم تری برقرارنماید و همچنین با کشورهای منطقه رابطه ای درست تر تامین کرده و بتواند به مشکلات نا امنی درافغانستان پاسخ های روشن تری ارائه کند.
از این نظر که در نقطه عطف تاریخ و درشرایط حساس قرار داریم، امید وارم که مردم بتوانند درانتخاب شان دقیق باشند زیرا انتخابات 93 تنها یک انتخاب نیست. اگر اشتباه کنیم امکان دارد خدای نخواسته افغاانستان با یک بحران جبران نا پذیر روبرو شود؛ اگر یک رییس جمهور ضعیف انتخاب شود ممکن است تا 5 سال برنامه ها ، بازسازی و انکشاف به عقب بیافتد. درافغانستان انتخاب های دیگری بین ثبات و بی ثباتی، بین بحران و عبور بحران هم وجود دارد.
*چقدر معتقدید که انتخابات 1393 افغانستان شفاف، عادلانه و موفقیت آمیز برگزارخواخد شد؟
سعادتی: اینجا افغانستان است مثل امریکا و انگلیس نیست، شاید مشکلاتی در پیش رو باشد اما ما راهی جز برگزاری انتخابات نداریم و باید تمام توان خود را به خرج داده و کوشش نماییم تا انتخابات شفاف و روشن برگزار شود.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com