شفقنا افغانستان (خبرگزاری شیعیان افغانستان)- “آرامش خود را حفظ کنید!”. این جمله ای است که این روزها در مورد شبه جزیره کریمه زیاد شنیده می شود زیرا در وضعیت فعلی هر جمله اشتباه و حرکت غیرمنطقی می تواند پیامدهایی فاجعه بار داشته باشد. حتی هزار کیلومتر دورتر از مرزهای اوکراین یعنی در آنکارا پایتخت ترکیه نیز عبارت “آرامش خود را حفظ کنید” اهمیت ویژه ای دارد زیرا آن چه که امروز در شبه جزیره کریمه می گذرد چه بسا دیر یا زود برای ترکیه که وطن میلیون ها تاتار رانده شده از آن شبه جزیره به شمار می آید نیز پیامدهایی به دنبال داشته باشد.
“احمد داوداوغلو” وزیر امور خارجه ترکیه طی دیدار اخیر خود از کیف پایتخت اوکراین هشدار داد که نیروهای خارجی می توانند از بحران کریمه در مرحله اول یک بحران روس-تاتار و سپس بحرانی به نام روس-ترک به وجود آورند. البته داوداوغلو تاکید کرد که ترکیه چنین اجازه ای نخواهد داد و سپس در ادامه اضافه کرد:” حفظ تمامیت ارضی اوکراین و حفظ ثبات در این کشور برای ترکیه بی نهایت اهمیت دارد. تا پیش از این کریمه برای ما از این جهت بسیار اهمیت داشت که دروازه اوکراین محسوب می شد اما امروزه علاوه بر آن کریمه برای ما به عنوان محل زندگی بسیاری از تاتارهای شبه جزیره و محلی برای حفظ میراث فرهنگی ترکیه نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است”.
از آغاز بحران کریمه “جلال ایچتن” و دیگر نمایندگان تاتارهای ترک تبار کریمه از دولت آنکارا درخواست کمک کرده اند. زیرا وضعیت شبه جزیره کریمه برای آنان اهمیت ویژه ای دارد و آنها عقیده دارند که هر اندازه قدرت روسیه از سال 1954 در شبه جزیره بیشتر شده است به همان اندازه اقلیت تاتار کریمه نیز بیشتر در معرض خطر قرار گرفته اند. ایچتن می گوید:” ما نگران زندگی اقوام و خویشاوندان خود در شبه جزیره کریمه هستیم”.
به گفته ایچتین 59 ساله در حال حاضر نزدیک به هفت میلیون نفر از تاتارهای کریمه در ترکیه زندگی می کنند. البته از سال 1927 به این سو هیچ سرشماری دقیقی در مورد جمعیت تاتارها صورت نگرفته است. اما حداقل این مشخص است که چند برابر این جمعیت از تاتارها در حال حاضر در خود شبه جزیره کریمه ساکن هستند. در سال های اخیر نهادهای مدنی مختلف تاتارها در ترکیه تلاش های زیادی برای تداوم ارتباط با سرزمین آبا و اجدادی خود داشته و شمار زیادی دانش آموز تاتار میان دو کشور ترکیه و اوکراین مبادله شده و شب های شعر و ادبیات نیز برگزار شده است. به هر حال تاتارهای ترکیه خود را نماینده منافع و حافظ جان و مال اقوام تاتار خود در شبه جزیره کریمه می دانند.
تاتارهای تبعیدی یعنی افرادی مانند جلال ایچتن چندان نظر خوشی نسبت به روس ها ندارند. بسیاری دیگر از تاتارهای کریمه مانند ایچتن بر این عقیده اند که پوتین کاملا آگاهانه به بحران فعلی دامن می زند تا به این صورت بتواند مداخله نظامی در شبه جزیره کریمه را توجیه کند. ایچتن در حالی که از روی صندلی خود نیم خیز شده می گوید:” به چه دلیل باید از این افراد خوشمان بیاید؟ ما تاتارها امروزه یک ملتیم که بخش اعظممان دور از وطن زندگی می کنند. با این حال ما هنوز هم جایی را داریم که متعلق به آنیم. کریمه وطن ماست”.
بر پایه شواهد تاریخی موجود، نیاکان افرادی چون ایچتن از ساکنان اولیه شبه جزیره کریمه به شمار می آمده اند. و این که امروزه تنها دوازده درصد از جمعیت تاتارها در شبه جزیره کریمه واقع در جنوب اوکراین زندگی می کنند بیش از همه ناشی از جنگ های پرشمار میان امپراطوری روسیه تزاری و امپراطوری عثمانی در قرن های اخیر است. اما آخرین کابوس بزرگ تاتارهای کریمه به دوران زمامداری استالین و مشخصا به سال 1944 بازمی گردد. در آن سال استالین تاتارها را متهم کرد که برای ارتش آلمان نازی جاسوسی می کنند و با همین بهانه بیش از 180000 تاتار را به اردوگاه های کار اجباری واقع در سیبری و آسیای مرکزی تبعید کرد. در آن زمان هزاران تاتار به فجیع ترین صورت ممکن در واگن های قطارهای لبالب از انسان جان خود را از دست دادند.
جلال ایچتن در حالی که به شدت منقلب شده است می گوید:” هیچ یک از آنان قبری نداشت و برای هیچ یک از آنان مراسم تشییع جنازه برگزار نشد”. اما پس از آن که در سال 1988 بازماندگان تاتارهای کریمه بالاخره اجازه بازگشت به سرزمین پدری را کسب کردند، اکثریت آنان در ترکیه باقی ماندند زیرا به هر حال طی این مدت زندگی جدیدی را در این کشور دوم برای خود ساخته بودند. جلال ایچتن از داخل بوفه شیشه ای اتاق نشیمن خانه ا ش یک شیشه مربا را بیرون می آورد که خاک کریمه در آن ریخته شده است. او هر سال چند بار از شهر محل زندگی اش یعنی استانبول به سرزمین آبا و اجدادی خود می رود. اگرچه که ایچتن به هر دو زبان ترکی و تاتاری به روانی صحبت می کند اما تسلط او بر تاریخ کریمه بیشتر از تاریخ ترکیه است.
“تونچر کالکای” دبیرکل جامعه تاتارهای مقیم ترکیه هفته پیش اعلام کرد:” هرگونه جدایی شبه جزیره کریمه از اوکراین و نزدیک شدن به روسیه که این روزها احتمال آن بیشتر از قبل شده است می تواند به معنی پایان کار تاتارهای کریمه باشد”. جلال ایچتن نیز ضمن تایید نظر کالکای برای چندمین بار با تاکید می گوید:” ما تاتارهای شبه جزیره کریمه خودمان را اروپایی می دانیم و به عنوان شهروندان اروپایی می خواهیم که کریمه به اوکراین نزدیک باشد و نه به روسیه”. ایچتن در حالی که کاملا به هیجان آمده در ادامه صحبت های خود با لحنی دشنام گونه می گوید:” نگاهی به روسیه بیاندازید و به چشم خود ببینید که تاتارهای ولگا در چه وضعیت اسف باری زندگی می کنند. آنها حق تحصیل به زبان مادری خود را ندارند و آموزشگاه های زبان تاتاری در دانشگاه ها منحل شده است و تاتارهای ولگا فقط ادای تاتاربودن را در می آورند! و یا به چچن نگاهی بیاندازید و ببینید در آن جا چه می گذرد!”.
نفرت از روسیه در میان تاتارهای مقیم ترکیه به مراتب بیشتر از اقوام آنها یعنی تاتارهای شبه جزیره کریمه است. تاتارهای کریمه با وجود همه مشکلات خود به هر حال به نوعی همزیستی با همسایه بزرگ خود رسیده بودند و زندگی کاملا مسالمت آمیزی با اکثریت روس تبار این منطقه داشتند. اما جلال ایچتن این روزها به شدت مشغول است و برای مبارزه علیه روس ها سر از پا نمی شناسد. او هر روز تظاهرات برگزار می کند و به ملاقات سیاستمداران ترک و اروپایی می رود و در نشست های مطبوعاتی شرکت می کند:” تاتارهای مقیم ترکیه هرگز اقوام خود در شبه جزیره کریمه و وضعیت نابسامان آنها را فراموش نکرده و از هر اقدامی در جهت حفظ استقلال و رعایت حقوق آنها فروگذار نخواهند کرد.”
بر اساس گزارش های منتشر شده تاتارهای شبه جزیره کریمه همه پرسی در مورد آینده این شبه جزیره را که طی روزهای آینده برگزار می شود تحریم کرده اند و این تصمیم می تواند نتایج این همه پرسی را با تردیدهایی جدی روبرو کند زیرا ظاهرا تاتارهای کریمه 16 درصد از کل جمعیت این شبه جزیره را تشکیل می دهند.
منبع: قنطره
ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com