خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا افغانستان)
نصیر مجددی ، رئیس خانه خبرنگاران و گروه رسانه ای زحل هرات در گفتگو با شفقنا رشد و توسعه ی رسانه ها را دستاورد مهم افغانستان در سالیان اخیر خوانده و گفت: رشد رسانه ها طی سالیان اخیر در کشور چشمگیر و قابل تامل بوده است و می توان آن را از جمله مهمترین دستاوردهایی دانست که تاکنون افغانستان به آن دست یافته است.
*یک شرح کلی از وضعیت رسانه ها در افغانستان و به خصوص هرات بیان کنید.
مجددی: پس از سقوط طالبان و آغاز تحولات جدید سیاسی در افغانستان دهها شبکه رادیو و تلویزیونی و صدها نشریه چاپی در کشور فعالیت خود را آغاز کردند. شمار زیادی از این رسانه های چاپی، تصویری و صوتی که در حوزه غرب افغانستان به ویژه هرات شروع به فعالیت نمودند.
شمار سانه هایی که در هرات اکنون فعالیت می کنند رو به افزایش است؛ تعداد رسانه های تصویری هشت کانال تلویزیونی، 17رادیو و بیش از 35روزنامه، هفته نامه و ماهنامه در حال فعالیت هستند.
بیشتر رسانه هایی که در افغانستان به ویژه در هرات فعالیت دارند رسانه های خصوصی می باشند و با پالیسی که صاحبان آنها مشخص می کنند فعالیت دارند اما رسانه های دولتی که بر اساس پالیسی دولت فعالیت می کنند، شمارشان بسیار اندک می باشد.
*آیا رسانه های فعال توانسته اند جایگاه مناسبی در میان مردم پیدا کنند؟ دیدگاه مردم نسبت به آنها چگونه است؟
مجددی: خوشبختانه رسانه های چاپی،تصویری و صوتی جایگاه ویژه خود را در میان هراتیان دارند. آنها در این مدت ده سال که به وجود آمده اند، توانسته اند رضایت مردم را با خود داشته باشند. جایگاه رسانه ها در میان مردم از فعالیت ها و کارکردهای آن مشخصص می گردد بنابر این رسانها در هرات توانسته اند فعالیت های موثری را برای شهروندان انجام دهند از این رو جایگاه خوبی میان تمام مردم این ولایت پیدا کرده اند.
آنها با درک کردن نیازها و خواسته های مخاطبان شان در رسانه برنامه تولید کرده و با این که در نشریات مطلب به چاپ رسانده اند. در کل می توان گفت رشدی که رسانه ها در افغانستان به ویژه در هرات در این چند سالی که شروع به فعالیت نموده اند ،داشته اند چشمگیر و قابل اهمیت است و می توان انها را از جمله مهمترین دستاوردهایی دانست که تاکنون در افغانستان به وجود آمده اند.
*وقتی گفته می شود رسانه ها جایگاه مناسبی در میان مردم دارند بنابر این دستاوردهایی را هم باید به دنبال داشته باشند؛ دستاوردهای رسانه ها در هرات طی سالیان اخیر چه بوده اند؟
مجددی: بزرگترین دستاورد رسانه ها در هرات را می توان جهت دهی افکار عمومی مردم دانست به این معنا که رسانه های تصویری، صوتی و چاپی در جهت دهی افکار عمومی در این ولایت نقش گسترده ای داشته اند. آنها با اطلاع رسانی از رویدادها و گفتگو در مورد چالش های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی توانستند تغییرات بزرگی در افکار عمومی به وجود آورند.
اگر موقع انتخابات بود همین رسانه ها با نشر تبلیغات توانستند مردم را به پای صندوق های رای دهی بکشانند و یا اینکه اگر زمانی نیاز به ایستادگی در برابر ناکارآیی مسئولان دولتی می بود، از طریق تلویزیون ها، رادیوها و نشر مقالات در سایت و مطبوعات مردم را برای اعتراض ها گرد هم آوردند.
از دیگر دستاوردهای رسانه ها در هرات می توان به سرگرم نگاه داشتن مردم در اوقات فراغت، نهادینه ساختن فرهنگ های خوب، دور کردن مردم از خرافات ، ترویج فرهنگ ورزش میان مردم و اطلاع رسانی دقیق اشاره کرد.
از ده سال به این سو که رسانه ها در هرات فعالیت می کنند توانستند سطح آموزشی ، سطح فرهنگی، دانش سیاسی مردم را بالا برده و از سویی دیگر رسانه ها در این ده سال یک منبع منتقد برای مسئولان دولتی نیز بوده و به نحوی مسئولیت اجتماعی خویش را انجام داده اند.
چیز دیگری که بسیار می تواند مهم باشد این است که رسانه ها در هرات توانستند برای کسانی که از رشته ژورنالیزم دانشگاه هرات فارغ می شوند، یک منبع کاری خوب باشند.
برخی از رسانه ها توانستند نشرات خود را از حالت محلی به جهانی تبدیل سازند و برخی از مجله ها هم در کشورهای منطقه به توزیع آغاز کردند که این خود دستاورد دیگری برای رسانه های هرات می باشد.
*در حال حاضر رسانه ها با چه چالش هایی مواجه هستند و راهکار برطرف ساختن آنها به عقیده شما چیست؟
مجددی: رسانه ها در هرات در این مدت با چالش ها و مشکلات زیادی دست و پنجه نرم کردند. بزرگترین چالش رسانه ها مسائل اقتصادی و امنیتی است اما انها با وجود این مشکلات به مسئولیت اجتماعی خود ادامه داده و باعث تحولات گسترده در جامعه امروزی هرات شده اند.
اقتصاد در یک رسانه اساسی ترین چیز است ، اقتصاد پایین باعث پایین آمدن کیفیت و کمیت در رسانه ها می شود و رسانه های هرات این مشکل کمی و کیفی را به خاطر چالش اقتصادی نیز تجربه می کنند.
مسئله دیگر که رسانه ها از ان رنج می برند، مشکلات امنیتی است؛ خبرنگاران و مسئولان رسانه ها به خاطر نشر برخی واقعیت ها پیرامون مسائل سیاسی افغانستان با تهدید از سوی قدرتمندان مواجه اند.
موضوع دیگر نگرانی درباره وضعیت رسانه ها پس از سال 2014می باشد که دغدغه این روزهای رسانه های تصویری، صوتی و چاپی هرات شده است. آنها نگران اند که با خروج نیروهای خارجی از افغانستان آیا می توانند به کار رسانه ای خود با بودن آزادی بیان ادامه دهند یا خیر؟ این نگرانی ها از به قدرت رسیدن دوباره طالبان و یا سهم گیری آنان در حکومت آغاز می شود زیرا در زمان حکومت طالبان هیچ رسانه ای اجازه فعالیت نداشت به همین دلیل رسانه ها از ادامه کار پس از سال 2014 نگران هستند.
در برطرف کردن این چالش ها باید بگویم که بخش عمده آن بر می گردد به سیاست های دولت در قبال مسائل مهم کشوری؛ درباره مشکلات اقتصادی به تبع باید نهادهای حامی رسانه ها و تامین کنندگان منابع مالی آنها تشکیل شوند و یا اینکه دولت بودجه مشخصی را برای اعطای به رسانه ها بر اساس معیارها و ملاک های مشخص در نظر بگیرد.
درباره چالش های امنیتی به هر صورت نفوذ زورمندان و قدرتمندان در کشور نه تنها مقابل رسانه ها بلکه در بسیاری از سطوح جامعه ملموس است و در این باره یک برخورد واقعی و مناسب قانونی را می طلبد که مانع دخالت و تهدیدهای افراد زورمند علیه رسانه ها و فعالین رسانه ای در کشور شود ضمن اینکه افراد مسئول باید روحیه انتقاد پذیری خود را بالا برده و سعی کنند با اعمال درست و خدمات شایسته جایی برای سوژه شدن در رسانه ها برای خود باقی نگذارند ضمن اینکه آنها باید عکس این قضایا را نیز ببینند که رسانه ها همواره از افراد متعهد و مسئول کشوری و محلی نیز همواره تقدیر نموده و فعالیت های مثبت آنها را نیز انعکاس داده اند پس نباید برای کسانی که واقعا دغدغه مردم و مشکلات آنها را دارند و خدمت رسانی و انجام وظیفه می کنند، نگرانی ای از سوی رسانه ها وجود داشته باشد.
مسئله آخر که در رابطه با فعالیت رسانه ها پس از 2014 است، بر می گردد به سیاست ها و تصمیم های جامعه جهانی و حکومت کشور و غیر قابل پیش بینی است اما ما امیدواریم که روندی در دولت آینده و آینده افغانستان به وجود اید که رسانه ها بتوانند فعالیت های ارزشمند خود را ادامه داده و روز به روز بر پیشرفت و توسعه فعالیت های آنها اضافه شود و به طور کل کشور در مسیری قرار گیرد که در نهایت به عمران و آبادانی بیشتر و رشد و انکشاف در عرصه های مختلف بینجامد.