دست اندرکاران اگر میخواهند شناسنامة شُسته و رُفته ای را به شهروندان بدهند، کافی است که دارای شمارة ملی، نام، نام پدر، نام خانوادگی، تاریخ تولد باشد و آوردن بیش از این موارد، کار بیهوده، غیر علمی و باز هم حساسیت بر انگیز خواهد بود.
خبرگزاری شیعیان افغانستان (شفقنا افغانستان) چندین سال است که ماجرای تذکرة تابیعیت یا شناسنامه الکترونیکی افغانستان با بحثهای جنجالی همراه بوده و چندین بار از توزیع آن جلوگیری شده است. اخیراً کمیته مشترکی توسط شورای ملی برای حل این جنجال به وجود آمد و این کمیته، طرح توزیع این شناسنامه را به تصویب رساند.
در شناسنامه پیشنهادی، نام، نام پدر، نام خانوادگی، تاریخ تولد، محل تولد، سکونت اصلی، سکونت فعلی و دین درج شده است که خود به دو مشکل جدی در افغانستان دامن زده و ذکر آن، یک چیز اضافه و حتی چالش برانگیز به نظر میرسد.
یک: از آن جای که 99 % مردم افغانستان مسلماناند، آوردن دین، امیر غیرضروری و در تضاد با قانون اساسی افغانستان است. قانون اساسی، آزادی دیگر ادیان را به رسمیت شناخته و در پارلمان برای هندوها نیز یک چوکی داده است.
در ماده دوم قانون اساسی آمده است:
«دين دولت جمهورى اسلامي افغانستان ، دين مقدس اسلام است. پيروان ساير اديان در پيروى از دين و اجراى مراسم ديني شان در حدود احکام قانون آزاد مي باشند». روشن است وقتی آن یک درصد غیر مسلمان در انجام مراسم دینی شان طبق قانون آزاد باشند، دیگر آوردن دین در شناسنامه، لازم نبوده و به حساسیتهای بیخودی دامن خواهد زد. افزون بر این، درج دین افراد زمانی شایسته است که تعدد ادیان در یک سرزمین وجود داشته باشد، نه در کشور افغانستان که 99 % جمعیت آن مسلمان اند.
دو: آوردن سکونت اصلی و فعلی نیز غیر ضروری و چالش برانگیز به نظر میرسد زیرا اتباع کشور بر اساس صراحت قانون اساسی حق دارند محل سکونت شان را در تمام نقاط کشورشان انتخاب کنند و به گشتوگذار بپردازند و چه فرق میکند که یک شخص پیش از این باشندة تخار بوده و حالا به کابل آمده باشد؟ یا اگر این موضوع ذکر نشود چه مشکلی را ایجاد میکند؟ بعید نیست که این موضوع چالشهای زیادی را در اغلب ولایتهای افغانستان میان شهروندان به وجود خواهد آورد، زیرا در طول سه دهه جنگ در افغانستان جابه جاییهای بیشماری صورت گرفته و بافت شهرها نیز تغییر کرده است.
جالب این که درج سکونت اصلی و سکونت فعلی با درج محل تولد، نیز همخوانی ندارد. روشن است وقتی محل تولد یک فرد ولایت تخار باشد، طبیعی است که سکونت اصلی آن فرد نیز ولایت تخار است؛ مگر این که آن شخص مهاجر بوده و مثلاً محل تولدش تهران باشد. یا این که یک شخص سکونت اصلی اش تخار است و موقع گرفتن شناسنامه، محل سکونتش مزار و در سالهای بعدی محل سکونتش در هرات است، این موضوع را این شناسنامه چه پاسخ میدهد؟
با این اوصاف و با توجه به این که همة این مشخصات در سیستم اطلاعات پایه درج می شود، شاید در شناسنامه الکترونیکی تنها ذکر محل تولد کافی باشد، ورنه اگر وسواس بیشتر به خرج داده شود، همان هم لازم نیست.
دست اندرکاران اگر میخواهند شناسنامة شُسته و رُفته ای را به شهروندان بدهند، کافی است که دارای شمارة ملی، نام، نام پدر، نام خانوادگی، تاریخ تولد باشد و آوردن بیش از این موارد، کار بیهوده، غیر علمی و باز هم حساسیت بر انگیز خواهد بود.
انتهای پیام