ناکامی عملیات «خالد بنولید»، کاهش ترورهای زنجیرهای و «حملات خودی»، تأمین امنیت رویدادهای مهم، افزایش تلفات نظامیان و غیرنظامیان از جمله رویدادهای مهم امنیتی افغانستان در سال ۲۰۱۳ میلادی هستند.
به گزارش خبرگزاری شیعیان افغانستان به نقل از منابع، سال 2013، افغانستان در عرصه امنیت با افتوخیزهای زیادی رو به رو بود.
در این سال، نیروهای امنیتی افغان تلاش کردند تا تواناییهای نظامی و دفاعی خود را به نمایش گذاشته و آمادگی خود را به منظور تأمین امنیت افغانستان به صورت مستقلانه نشان دهند.
ناکامی عملیات «خالد بنولید»
طالبان همه ساله عملیاتهای نظامی مختلفی را علیه دولت و نظامیان خارجی مستقر در افغانستان انجام میدهند، در بهار سال 2013، این گروه عملیاتی به نام «خالد بنولید»را به همین منظور به آغاز کرد.
طالبان، آغاز این عملیات را روزهای پایانی ماه آوریل اعلام کردند و مسئولان امنیتی افغانستان معتقدند که این عملیات، ناکام بوده است.
با این که یکی از اهداف طالبان نظامیان خارجی بود اما براساس آمارهای ارائه شده، نظامیان خارجی در سال 2013، تلفات کمتری داشتند.
از جانب دیگر طالبان تلاشهای جدی را به منظور اخلال در برنامههای زیربنایی و توسعهای در افغانستان آغاز کردند و با ایجاد ناامنی در بزرگراهها به تلاشهای خود ادامه دادند.
تأمین امنیت شرق و شمالشرق افغانستان
در حالی که روند انتقال مسئولیتهای امنیتی در افغانستان روزبهروز توسعه مییابد، در سال 2013 بهرغم مشکلات در تجهیز نیروهای امنیتی افغان، این نیروها موفق شدند تا مسئولیت تأمین امنیت دست کم 85 درصد از خاک افغانستان را به عهده گیرند.
در راستای همین امر، بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا موسوم به پایگاه «سالارنو» در جنوبشرق و شرق که همزمان سومین پایگاه بزرگ در کل افغانستان است، با تمامی تجهیزات آن به نیروهای امنیتی افغان واگذار شد، این پایگاه در ولایت «خوست» و هممرز با پاکستان است.
از سوی دیگر، ارتش ملی افغانستان موفق شد در پاییز سال 2013 میلادی، مسیر اصلی ولایت کنر-نورستان را از وجود شبهنظامیان طالبان پاکسازی کند.
این مسیر موسوم به «چپهدره» است و زمان طولانی در کنترل طالبان بود و بازگشایی این مسیر، ضربه روانی زیادی به طالبان وارد کرد.
در این میان، گروه طالبان نیز با عبور از مناطق حاشیهای نورستان به ولایت «بدخشان» واقع در شمالشرق افغانستان نفوذ کرده و این ولایت را به شدت ناامن کرد.
به نظر میرسد، طالبان در منطقه «وردوج» این ولایت، تلاش کردند تا 3 هدف اصلی را دنبال کنند: نخست، ناامن کردن 9 ولایت شمال افغانستان که از امنیت نسبی برخوردار هستند، دوم باز کردن راه به سوی آسیایمیانه و وصل کردن شورشیان «دره فرغانه» با مناطق قبایلی پاکستان و سوم نفوذ به ایالت «سینکیانگ» چین، اما دولت افغانستان با متقبل شدن تلفات نظامی، طالبان را سرکوب کرد.
به اعتقاد کارشناسان، دست کم گرفتن راهیابی طالبان به ولایت شمالشرقی بدخشان توسط دولت افغانستان سبب تلفات نیروهای امنیتی افغان شد.
ژنرال «ظاهر عظیمی»، سخنگوی وزارت دفاع ملی با اشاره به عملیاتهای انجام شده در ولایتهای «نورستان»، «کنر»، «بدخشان» و «هلمند» در جریان سال 2013 میلادی گفته بود که سربازان وزارت دفاع افغانستان توان مقابله و سرکوب تمام برنامههای تروریستها را دارند.
تأمین امنیت رویدادهای مهم و مردمی
در کنار تأمین امنیت مراسم ماه محرم به ویژه عاشورای حسینی، برگزاری لویه جرگه نیز محک جدی برای نیروهای امنیتی افغانستان دانسته میشد.
در سالهای اخیر، به دلیل رشد افراطگرایی در افغانستان، برگزاری مراسم ماه محرم با تهدید مواجه شده و در سال 2011، یک عامل انتحاری کاروان عزاداران را در کابل هدف قرارداد که تلفات زیادی بر جای گذاشت اما امسال به دلیل اتخاذ تدابیر جدی امنیتی هیچ اخلالگری نتوانست این مراسم را بر هم بزند.
همچنان حدود 3 ماه پیش، «لویه جرگه مشورتی» با حضور حدود 3 هزار نماینده و مهمان داخلی و خارجی به منظور ارائه مشورت در زمینه امضای پیمان امنیتی کابل-واشنگتن برای چهار روز متوالی برگزار شد.
به جز وقوع یک حمله انتحاری حدود یک هفته پیش از برگزاری لویه جرگه در نزدیکی مکان برگزاری مراسم، هیچ سوءقصد دیگری علیه این جرگه صورت نگرفت.
اداره امنیت ملی افغانستان پس از برگزاری لویه جرگه اعلام کرد که چند تروریست را همراه با مواد منفجرهای که با آنها قصد اخلال در برگزاری لویه جرگه را داشتند، دستگیر کردهاند.
کاهش «حملات خودی» و ترورهای زنجیرهای
حملات خودی به آن دسته از حملاتی گفته میشود که سربازان افغان یکدیگر یا نظامیان خارجی که با آنان در یک سنگر حضور دارند را به هدف قرار میدهند، در سال 2012 این حملات به گونه نگرانکنندهای افزایش یافته بود.
دولت افغانستان با اتخاذ برنامهها و تدابیر ویژهای در پروسه جلب و جذب نیروهای امنیتی و بررسی پرونده نیروهای پلیس و ارتش، در سال 2013 موفق شد تا اندازه زیادی این گونه رویدادها را مهار کند.
همچنین برخلاف سالهای پیش که ترورهای زنجیرهای رهبران و فرماندهان جهادی و بزرگان قوم را هدف قرار داده بود در سال 2013 کاهش چشمگیری پیدا کرد.
درخواست جدی افغانستان برای تجهیز و آموزش نیروهای امنیتی افغان
گرچه روند آموزش و تجهیز نیروهای امنیتی افغان از چند سال پیش آغاز شده اما گفته میشود که نه تنها این آموزشها بسنده نبوده، بلکه نیروهای افغان با کمبود تجهیزات پیشرفته نیز مواجهاند.
دولت افغانستان در سال 2013 به صورت پیگیر در راستای کسب سلاحهای سنگین و تجهیز نیروی هوایی دست به کار شد و به چندین کشور از جمله هند مراجعه کرد، اما تاکنون نیازمندیهای خود را در این عرصه به دست نیاورده است.
چندی پیش، سخنگوی وزارت دفاع افغانستان گفته بود که با وجود مشکلاتی که در بخش تجهیز سربازان ارتش ملی به ویژه در بخش نیروی هوایی موجود است اما آنان توانستهاند تمام حملات سنگین و سبک شبهنظامیان را سرکوب کنند.
عظیمی تصریح کرده بود که کمبود تجهیزات نمیتواند بهانهای برای عدم رفع تهدیدات و سرکوب شبهنظامیان باشد.
افزایش تلفات نیروهای امنیتی افغان
با توسعه دامنه روند واگذاری مسئولیتهای امنیتی، تلفات سربازان پلیس و ارتش افغانستان نیز افزایش پیدا کرد، اما با گذشت زمان تلفات نیز کاهش یافت و در حال حاضر تلفات پلیس حدود 70 درصد کاهش را نشان میدهد.
حدود چهار ماه پیش، وزارت کشور افغانستان اعلام کرده بود که روزانه دست کم بین 15 تا 20 پلیس افغان کشته میشوند، اما اکنون، این میزان تا پنج نفر کاهش یافته است.
2013، سالی دردناک برای غیرنظامیان
با وجود دستاوردهای مثبتی که افغانستان در جریان سال 2013 به ویژه در بخش انتقال مسئولیتهای امنیتی و بومیسازی تأمین امنیت حاصل کرد اما این سال، یکی از خونینترین سالها برای غیرنظامیان بود.
براساس آمار ارایه شده از سوی دفتر معاونیت سازمان ملل متحد (UNAMA) تلفات غیرنظامیان در جریان سال 2013 نسبت به سال 2012 افزایش چشمگیری داشته است.
«نظیفالله سالارزی» سخنگوی دفتر معاونت سازمان ملل در افغانستان در این مورد گفته بود که «بر اساس آمار و ارقامی که دارند تا پایان ماه نوامبر سال 2013 یعنی در یازده ماه این سال ۲ هزار و ۷۳۰نفر کشته و ۵هزار و ۱۶۹نفر زخمی شدند که این ارقام در مقایسه با زمان مشابه سال 2012 میلادی 10 درصد افزایش را نشان میدهد.»
خروج نظامیان خارجی
در سال 2013 کاروانهای بیشتری از نظامیان خارجی افغانستان را ترک کرده و جای خود را به نیروهای بومی دادند.
خروج بخش بزرگی از نظامیان انگلیسی از ولایت «هلمند» و نظامیان استرالیایی از ولایت «ارزگان» در جنوب افغانستان در راستای بومی شدن مسئولیتهای امنیتی انجام شد.
همچنین، صدها نظامی آمریکایی یک پایگاه بزرگ خود در شرق افغانستان را به نیروهای امنیتی افغان واگذار کردند.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com