شفقناافغانستان – رییس مرکز جهانی تحقیقاتی جواد الائمه گفت: امام جواد(ع) می فرمایند؛ حرفی بزنید که وقتی بنده حرف شما شدند، ظلم به کسی نباشد. آبروی کسی نریزد و حرمت کسی شکسته نشود. براین اساس استاد، سخنران و واعظ مراقب باشید که با حرف های خود به بندگان ظلم نکنید. به نظر می رسد طبق سیره امام جواد(ع) آنچه امروز و در عصر ما می تواند بسیار ضروری باشد، «اشتیاق به عبادت و قرآن و دوری از تهمت، افترا و ریاست» است. وی همچنین تأکید کرد که در عصر حاضر جوانان را گرفتار رمان های خارجی کردیم، بسیاری هم به گذران وقت در شبکه های مجازی روی آوردند لذا فرصت و عشق این را ندارند که در زمینه زندگی ائمه(ع) مطالعه کنند. توصیه می کنم به جای اینکه اکثر زمان خود را در گوشی ها صرف کنید، کتاب «منتهی الآمال» حاج شیخ عباس قمی بخش امام جواد(ع) را مطالعه و حتی نقل کنید که بسیار زیباست.
امام جواد(ع) درخت ناامیدی را قطع کردند
آیت الله احدی در گفت وگو با شفقنا به سیره اخلاقی و عملی حضرت جواد(ع) اشاره و اظهار کرد: امام جواد(ع) دو سیره مستقل ارایه کردند، اولین سیره مستقل در زندگی امام جواد(ع) این بود که بشارت ها و امیدها را در دل افراد آن زمان به ارمغان آوردند و درخت ناامیدی را قطع کردند. در این زمینه موارد بسیاری جالبی است که یکی از این موارد، تولد امام جواد(ع) بود. مولود ایشان شبیه میلاد حضرت موسی(ع) بود چون همگان نا امید شده بودند و می گفتند امام رضا(ع) فرزند ندارند و در وجود همسر ایشان هم آثاری از بارداری دیده نمی شد، چنانچه برای مادر حضرت موسی(ع) هم همین اتفاق افتاد و خوشبختانه با تولد امام جواد(ع) امیدی در دلها ایجاد شد و همه متوجه شدند، امامت هرگز قطع نمی شود و به منجلی عالم بشریت متصل می شود لذا گفته اند حضرت جواد(ع) چنان عظیم بودند که پس از شهادت ایشان، اهل آسمان گریه کرد چون حضرت مایه امید همه بندگان ولایی آن عصر بودند.
وی ادامه داد: در روایت بسیار معتبری آمده است که ایشان وقتی در رحم مادر بودند، صداهایی را که مادر می شنیدند، با مادر زمزمه می کردند.
کیفیت برخورد و مبارزه امام جواد(ع) با معصیت و گناه
رییس مرکز جهانی تحقیقاتی جواد الائمه به سیره دیگری از امام جواد(ع) اشاره و خاطرنشان کرد: نکته دیگر در مورد سیره امام جواد(ع) کیفیت برخورد و مبارزه با معصیت و گناه است. دشمن در صدد این بود که هیبت امامت و ولایت را بشکند و شخصیتی مثل مأمون خلیفه مسلمین، امام جواد(ع) را به دامادی انتخاب می کند و ام الفضل را به ایشان می دهد، در جلسه ام الفضل ساز و آواز و رقص می آورند، مأمون به کسی که نوازنده بود اشاره می کند که شروع کند، اما حضرت به نوازنده خطاب می کند «از خداوند بترس» پس از آن تمام تار موسیقی و رقص و آواز از دستش افتاد و مجلس بهم خورد، هر چه به او گفتند، چه شد؟ نتوانست صحبت کند، زبانش بند آمد و دست هایش لرزید. فهمیدند که امام جواد آنچنان تصرفی در این مرد کرد که نگذاشت مجلس عروسی ایشان مبدل به گناه و معصیتی شود که رضای خدا در آن نیست و هیبت امام بشکند.
وی ادامه داد: قرآن می فرماید «وَ عَلاماتٍ وَ بِالنَّجْمِ هُمْ یَهْتَدُونَ» در آسمان ستاره هایی هست که انسان ها و کشتی ها راه ها را با این ستاره ها پیدا می کنند و امام فرمودند: النَّجْمُ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ الْعَلَامَاتُ هُمُ الْأَئِمَّهْ؛ نَّجْمُ در این آیه رسول خداست و علامت ها که همچنان اجازه نمی دهد، نور رسول خدا(ص) خاموش شود، ائمه هستند. حتی آیاتی را که حضرت قرائت می کردند بسیار بی نظیر بود. «وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَنَّهُم سُبُلَنَا» این شعار حضرت بود که هر کسی در راه ما مجاهده کند یقین راه صحیح را پیدا می کند.
تشکیل کانون وکلا، مجاهدت امام جواد(ع)
وی گفت: یکی از مجاهدت های حضرت در زمان حیات تشکیل کانون وکلا بود. کانون وکلا در واقع کیفیت ارتباط شیعیان و مسلمانان جهان با امام جواد(ع) را طبق یک نظم خاص، با تشکیلات و چارت دقیقی منظم ساخت و ممکن کرد که امروز باید از این رویه الگوبرداری شود که البته الگوبرداری شده و یاد گرفتیم، آقایان حوزه نیز تمام مساجد و شهرها وکلایی دارند.
وی بیان کرد: این وکلا امیر امام بودند و به نوعی مشکلات مردم را حل می کردند. اگر احیاناً برخی خمس بدهکار بودند و نذوراتی داشتند، دریافت می کردند. گاهی مردم نامه های غیبی می دادند و بیان می کردند که فلان ظالم مردم را آزار می دهد و برخی را در سیاه چاله های زندان می اندازند.
ائمه بعد از امام جواد(ع) تا امام حسن عسگری(ع) کانون وکلا را حفظ کردند که یکی از این وکلا علیابن مهزیار اهوازی بود که گفته می شود چهار امام را دیده و امام عصر را زیارت کرده و در حال حاضر مرقد او در اهواز گنبد دارد.
حضرت یک قانون کلی خلق می کردند و هزاران مساله حل می شد
آیت الله احدی در مورد سیره علمی امام جواد(ع) گفت: علم حضرت چنان بود که با وجود سن پایین در یک مجلس که حضور می یافتند، به هزاران مساله پاسخ می دادند. یک قانون کلی خلق یا ابداع می کردند که به وسیله آن هزاران مساله حل می شد و برای همگان قابل فهم بود.
نیاز امروز ما؛ اشتیاق به عبادت و قرآن و دوری از تهمت، افترا و ریاست
وی در پاسخ به این پرسش که کدام آموزه امام جواد(ع) برای امروز ما ضروری است؟ بیان کرد: به نظر می رسد آنچه امروز و در عصر ما می تواند بسیار ضروری باشد، «اشتیاق به عبادت و قرآن و دوری از تهمت، افترا و ریاست» امام جواد(ع) شدیداً از ریا، تهمت و افترا متنفر بود و بسیار اشتیاق به عبادت و قرآن داشت. امام همواره با حزن قرآن می خواندند و اشک می ریختند؛ گاهی در دل شب آنچنان مشغول به عبادت، استغفار و تلاوت قرآن می شدند که مردم می آمدند برای اینکه صدای قرآن ایشان را بشنوند و عجیب است که تمام قسمت های زندگی امام اینطور بود.
حضرت جواد(ع) بسیار شیعیان را به بصیرت دعوت می کرد
نکته دیگر اینکه ایشان بسیار شیعیان را به بصیرت دعوت می کرد. اقداماتی را به آنان یاد می داد که دشمن نتواند سوء استفاده کند. یک سوژه ای را که بخواهند از امام بگیرند و علیه دین و مکتب امامت استفاده کنند، حضرت با هوشمندی، بصیرت و آگاهی به هیچ وجه در اختیارشان قرار نمی داد. لذا همیشه می گفتند «لِتَکونوا شُهَداءَ عَلَى النّاسِ وَیَکونَ الرَّسولُ عَلَیکُم شَهیدًا؛ ما همچنان شما (مسلمین) را به آیین اسلام هدایت کردیم و به سیرت نیکو بیاراستیم تا گواه مردم باشید و پیغمبر نیز گواه شما باشد تا شما از وی بیاموزید.» همچنین قرآن می فرماید: «أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ؛ ای اهل ایمان، از فرمان خدا و رسول و فرمانداران (از طرف خدا و رسول) که از خود شما هستند، اطاعت کنید.»
رییس مرکز جهانی تحقیقاتی جواد الائمه اظهار کرد: امام جواد اوصیای قبل از خود را نام می بردند و می گفتند که همه اینان بر شما گواهی می دهند و از این طریق تمام شاهدان حق و هادیان را به مردم معرفی می کرد تا مردم به بصیرت برسند و مبادا امامت های دروغین و عرفان های کاذب ساخته شوند. با اینکه امام جواد(ع) عمر کوتاهی داشتند، اما بسیار هوشیارانه سازماندهی کردند که بتوانند زمینه ظهور حضرت مهدی(عج) را فراهم کنند.
وی بیان کرد: نکته جالب دیگر بیزاری امام جواد(ع) از دشمن بود به این دلیل که به حضرت فاطمه(س) ضربه زدند. ضمن اینکه بسیاری از زمان ها اهل سنت از ما برای سیلی خوردن حضرت زهرا(س) دلیل می خواهند، امام جواد(ع) دلیلی متقن است چرا که ایشان بسیاری از اوقات برای مادرشان گریه می کردند. امام رضا(ع) از ایشان پرسید که چرا گریه می کنی؟ جواد(ع) فرمودند: «چرا با مادرم این چنین کردند. کسانی که به مادرم ضربه زدند را از قبر بیرون می آوریم و نشان می دهیم که ظلم بود.» این حرکت یک نوع مبارزه است و طبیعی است که این همه بصیرت امام دشمن را نگران کند و سبب شود خلافت بعدی از بن العباس قطع می شود و به خانه اهل بیت می آید و ایشان را خلیفه می کردند به همین دلیل حضرت را شهید کردند.
جوانان سیره و زندگی امام جواد(ع) را مطالعه نمی کنند
وی گفت: نیمی از علم بصیرت به دست حضرت جواد(ع) آمده بود و شخصیت و مقامی والا داشتند و تعجبم از این است که چرا جوانان در مورد سیره و زندگی ایشان مطالعه نمی کنند تا اگر مطالعه کنند حتماً سیراب می شوند.
متأسفانه بسیاری از وقت ها صرف فضای مجازی می شود
آیت الله احدی در پاسخ به این پرسش که چرا تا به امروز سیره امام جواد(ع) در میان عموم مردم آنطور که باید و شاید شناخته شده نیست؟ گفت: در عصر حاضر جوانان را گرفتار رمان های خارجی کردیم، بسیاری هم به گذران وقت در شبکه های مجازی روی آوردند لذا فرصت و عشق این را ندارند که در زمینه زندگی ائمه(ع) مطالعه کنند. توصیه می کنم به جای اینکه اکثر زمان خود را در گوشی ها صرف کنید، کتاب «منتهی الآمال» حاج شیخ عباس قمی بخش امام جواد(ع) را مطالعه و حتی نقل کنید که بسیار زیباست.
روایات، حکمت و موعظه های امام جواد(ع) را مطابق نگاه نسل جدید ارایه دهیم
متأسفانه مقداری نرم افزارها و سخت افزارها، جوانان و نوجوانان را از عقاید واقعی دور کرد. برای شناخت سیره ائمه تنها به این شب ها اکتفا نکنیم بلکه براساس نوع نگاه نوجوانان و جوانان قصه ها، نقل روایات زیبا، حکمت ها و موعظه هایی از سیره و زندگی ائمه خصوصاً امام جواد(ع) تبیین کنیم.
من به یک نمونه از این حکمت و موعظه حضرت جواد(ع) اشاره می کنم. ایشان می فرمایند «هر کسی حرفی می زند بنده حرف خود می شود.» این جمله حضرت بدین معناست که سعی کنید، حرفی بزنید که وقتی بنده حرف شما شدند، ظلم به کسی نباشد. آبروی کسی نریزد و حرمت کسی شکسته نشود. براساس دیدگاه امام جواد(ع) اگر یک استاد و معلم بدون مطالعه سر کلاس برود، به دانش آموز ظلم کرده چون دانش آموز و دانشجو حرف معلم و استاد را می شنود و عبد و بنده او می گردد و نباید به بنده ظلم کرد. اگر مبلغی بدون مطالعه سخنرانی کند، ظلم کرده چون کسانی که پای صحبت او هستند بنده او شدند و نباید به بنده ظلم کند.
آیت الله احدی در پایان گفت: حضرت هم ادب و احترام استاد و شاگردی را معرفی می کند و هم به استاد تلنگری می زند و می گوید که استاد، سخنران و واعظ مراقب باشید که یک زمانی به بندگان ظلم نکنید. متأسفانه این روزها در برخی مجلات، مقالات و صدا و سیما حرف هایی زده می شود که دین مردم تغییر می کند.
