شفقنا افغانستان- تجلیل از سال نو در افغانستان و «نوروز» سنت دیرینه و تاریخی مردم افغانستان است که همراه با جشن و شادمانی و دید و بازدید انجام میشود؛ اما برخی از افراد و جریانهای فکری در سالهای اخیر مخالف نوروز شدهاند و میگویند: عید اسلامی نیست و تجلیل از آن حرام است.
دکتر سید بصیر احسانی، پژوهشگر و آگاه مسایل دینی، در گفتوگو با خبرگزاری شفقنا به بررسی ابعاد و جوانب دینی این مسئله پرداخته و میگوید: نوروز عید پیامبران است و مخالفت با عید نوروز تفکر وهابیت است.
اسلامیبودن نوروز
او تجلیل از نوروز را جزوی از فرهنگ اسلامی دانست و گفت: احکام اسلام دو نوعند: تأسیسی و تثبیتی. احکام تأسیسی آنهایی است که قبل از اسلام نبودند و اسلام آنها را به وجود آورد و احکام تثبیتی سنتهای درستی است که قبل از اسلام بودند و دین اسلام آنها را تثبیث کرد. یعنی بعضی چیزهایی که بین مردم بوده، چون مخالف عقل، فطرت و فرهنگ انسانی نبودهاند اسلام آنها را تثبیت و تأیید کرده است. به عنوان مثال: دیه یک انسان پیش از ظهور اسلام صد شتر بود. دین اسلام همین دیه صد شتر را امضا کرد. یعنی همان چیزی را که عرب پیش از اسلام قبول داشت تأیید کرد. بنابراین، میتوان گفت هرآنچه با عقل و فطرت سازگار است اسلام تأیید کرده و مخالف آن نیست.
عید پیامبرانبودن نوروز
احسانی با بیان اینکه «مخالفتها با عید نوروز مبنای اسلامی ندارد»، تأکید کرد: احادیث و روایات متعدد داریم که میگویند نوروز عید پیامبران است. پس باید تأمل کنیم و ببینیم نوروز چگونه عیدی است و قرار است در آن چه اتفاقی بیفتد! دیده میشود در نوروز چیز بدی اتفاق نمیافتد. کارهایی که در نوروز صورت میگیرد همه دستورات اسلامی هستند، کارهایی مثل صلهی رحم و دید و بازدید خویشاوندان و تجلیل از شکوفایی طبیعت.
مخالفت با عید نوروز فکر وهابی است
این پژوهشگر مسائل اسلامی تصریح کرد: ما هیچ حکمی در اسلام نداریم از پیامبر گرامی اسلام تا امامان دینی و همچنین خلفای راشدین و خلفای عباسی و حکمای معتدل اسلامی که با جشن نوروز مخالفت کرده باشند. در هیچ جای تاریخ نیامده که از طرف آنها با نوروز مخالفت صورت گرفته باشد. هیچ مشکل شرعی در متون اسلامی(قرآن، احادیث، روایت و اجماع) و هم یک نص محکم و درست در رابطه با ردّ نوروز نداریم. بنابراین، کسی نمیتواند از نظر دینی ثابت کند دین اسلام با عید نوروز مخالف است.
او افزود: بزرگان دین یک اصل کلی به ما دادهاند هر سنتی که با عقل و شرع و دستور مستقیم دین سازگاری داشت مورد تأیید اسلام بوده و اگر نداشته باشد مردود است. نوروز هم چنین است و چون عید تجلیل از طبیعت است و مایهی دلخوشی و صله رحم میباشد مورد تأیید اسلام است. البته اگر مواردی به این سنت پسندیده اضافه شود که با عقل، اخلاق و فرهنگ انسانی سازگار نباشد معلوم است که همان موارد از دید اسلامی مردود است چون «عاقلانه» نیست، ولی اصل نوروز و موارد مثبت آن مورد تأیید اسلام است و برگزاری آن هیچ مشکل شرعی ندارد.
وی تأکید کرد: مسائل خلاف عقل و شرع و اخلاق را نباید از دیگران گرفت و پرورش داد. به تعبیر دیگر، چیزهایی که باعث تسلط اجانب و کفار میشود را نباید اخذ کرد، ولی اگر چیزی خوب و مفید باشد استفاده از آن هیچ ایرادی ندارد. مثل همین عید نوروز که کدام مفسده ندارد که هیچ، بلکه عید برانگیختهشدن طبیعت و بهانهای برای دید و بازدید اقوام و صله ارحام است.
احسانی برخی انگیزههای منفی سیاسی و مذهبی را در مخالفت با عید نوروز دخیل دانست و افزود: یک بخشی از مخالفتها با برگزاری جشن نوروز نتیجهی ترویج تفکر وهابیت است، که سالها درباره این گونه مسائل در کشور تبلیغ شده است.
