زنده بودن خدا در«اللّه لا إله الّا هو الحیّ القیّوم» چه مفهومی دارد؟

شفقنا افغانستان-حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی به پرسشی درباره مفهوم زنده بودن خدا پاسخ گفته است.

متن پرسش مطرح شده وپاسخ این مرجع تقلید شیعیان بدین شرح است:

زنده بودن خدا چه مفهومی دارد؟

در سوره بقره آیه 255 می‌خوانیم «اللّه لا إله الّا هو الحیّ القیّوم» هیچ معبودی جز خداوند یگانه زنده که قائم به ذات خویش است وجود ندارد. در اینجا این سؤال مطرح می‌شود که مراد از زنده بودن خدا چیست؟
در تعبیرات معمولی، موجود زنده به چیزی می‌گویند که دارای نمو، تغذیه، تولید مثل و جذب و دفع و احیاناً دارای حس و حرکت باشد، ولی باید به این نکته توجه داشت که: ممکن است افراد کوته‌بین، حیات را در مورد خداوند نیز چنین فرض کنند، با اینکه می‌دانیم او هیچ یک از این صفات را ندارد، و این همان قیاسی است که بشر را درباره خداشناسی به اشتباه می‌اندازد، زیرا صفات خدا را با صفات خود مقایسه می‌کند.
ولی حیات به معنی وسیع و واقعی کلمه، عبارت است از «علم» و «قدرت» بنابراین وجودی که دارای علم و قدرت بی‌پایان است حیات کامل را دارد، حیات خداوند مجموعه علم و قدرت او است و در حقیقت به واسطه علم و قدرت، موجود زنده از غیر زنده تشخیص داده می‌شود، اما نمو و حرکت و تغذیه و تولید مثل از آثار موجوداتی است که ناقص و محدودند و دارای کمبودهائی هستند که به وسیله تغذیه و تولید مثل و حرکت آن را تأمین می‌کنند، اما آن کس که کمبودی ندارد این امور هم درباره او مطرح نیست. «1»
______________________________
(1)- تفسیر نمونه 2/ 192
یکصد و هشتاد پرسش و پاسخ قرآنی، ص: 60

انتهای پیام