شفقنا افغانستان- یک پژوهشگر دینی با بیان اینکه سخنرانان مذهبی ابتدا باید در انتخاب مباحث خود نیاز سنجی کنند، گفت: سخنران مذهبی باید اعتدال را در سخن خود رعایت کند، به این دلیل که اسلام از افراط و تفریط جلوگیری کرده و رعایت اعتدال و دوری از افراط و تفریط است که می تواند خط مشی صحیح را نشان دهد و مخاطب را دلگرم به ماندن و پافشاری روی اعتقادات خود کند.
حجت الاسلام و المسلمین محمود قاسمی در گفت و گو با شفقنا اظهار کرد: کارشناس مذهبی اگر می خواهد سخنش در مخاطبان با هر سنی تاثیرگذار باشد، باید نیازهای مخاطب را مورد توجه قرار دهد و براساس آن نیازها مباحث خود را تعریف کند. اگر بحثی را مطرح کند که دغدغه ذهنی مخاطب نیست و مشکل و چالشی از او حل نمی کند، این نوع از مباحث نمی تواند برای او جذابیتی داشته و پیگیر آن باشد؛ از سوی دیگر سخنران در بیان مباحث باید به قشری که مخاطب قرار می دهد توجه لازم را داشته باشد و براساس این دو مساله نیازسنجی کند.
او افزود: اگر نیازسنجی صورت گرفت و موضوع و هدف سخن هم مشخص شد، پس از آن سخنران می تواند مبحث خود را با مولفه هایی که دغدغه اصلی افراد است، شروع کند. به عنوان مثال می تواند از کارکردهای دینی در جامعه ای شروع کند که فقر در آن وجود دارد و بگوید که براساس مبنای دینی و الهی دور شدن از خدا یکسری عوارضی در پی دارد، از جمله آن عوارض می تواند بحث تنگدستی باشد و این نکته را به عنوان تلنگری به افراد بگوید و تأکید کند رزق و روزی مانند سایر مسایل به دست خداست. در ادامه می تواند به مباحث اخلاقی بپردازد؛ کما اینکه مباحث اخلاقی هم بر این پایه استوار شده است، ارتباطی بین مباحث اخلاقی و زندگی روزمره ماست و یکی از تأثیر و تأثرهای آنها بر روی رزق و روزی است.
این پژوهشگر دینی با بیان اینکه کارشناس مذهبی در منابر باید مشکلات و ریشه های مشکلات اصلی جامعه را مورد بحث قرار دهد، گفت: ما در کشور دو مشکل اصلی در حیطه فرهنگی داریم، یکی در بحث سلبی و دیگری در بحث ایجابی است. در بحث سلبی، هجوم فرهنگ غربی است؛ مشاهده می شود که سبک زندگی غربی تمام زندگی جوامع به خصوص جامعه ایرانی اسلامی را فراگرفته است، ما باید هنر غرق نشدن در این سبک را به مخاطب خود بیاموزیم؛ کارشناسان دینی باید توجه داشته باشند که مخاطبان نمی توانند از ارتباطات رسانه ای مانند تبلت و گوشی موبایل استفاده نکنند، لذا کارشناس باید هنری به او یاد دهند و از نظر دینی قدرتی در وجود او نهادینه کنند و در قلب او ایمانی رشد دهند که افراد از درون در مقابل مضرات سبک زندگی مهاجر مقاومت کنند.
او ادامه داد: در مقابل بحث سلبی باید یکسری مصون سازی کنیم، مخاطب، روحانی و کارشناس مذهبی قطعا باید خود را در مقابل بسیاری از مسایلی که به نام دین عرضه می شود ولی مبنای دینی ندارد، مصون کند، این در واقع همان نگاه سلبی و نقد است که باید انجام شود. از طرف دیگر طرح بحث ها به فراخور سطح سواد مخاطب متفاوت است، مطالبه دانشجو یا کسی که سطح تحصیلات بالا دارد با آن کسی که در سطح تحصیلات پایین تری است، متفاوت است منتها نسبت به هجوم جریانات نوظهور و آسیب های آن باید برای هر دو قشر با متد خاص خودش مطرح شود.
قاسمی تصریح کرد: گاهی مخاطب در دین خود احساس شادی نمی کند یا تمام سوالات خود را در صحبت های کارشناسان دینی پیدا نکرده است و این خلأها را به نام دین تمام می کند. از سوی دیگر رفتار بد بعضی از متدینین نماها باعث می شود که مخاطب از دین زده شود، کارشناس دینی باید به این مسایل توجه داشته باشد و به افراد بگوید که دین چارچوب مشخصی دارد و ما به هیچ وجه نباید با شخصیت افراد، دین را بسنجیم چرا که جامعه دینی محل ریزش ها و رویش هاست و چه بسا در صورت فرو ریختن این شخص دین فرد تابع هم فرو می ریزد. امام علی(ع) می فرمایند: «دین چارچوب خاص خود را دارد، دین را با اشخاص نشناسیم» بنابراین هیچ وقت نباید دین را در چارچوب افراد خلاصه کنیم، دین چارچوب و الگوهایی مشخص دارد.
او با اشاره به اینکه کارشناسان دینی در بحث اخلاقیات یا مباحث دیگر، آنطور که باید و شاید توشه ای عرضه نکرده اند، گفت: انتخاب سبک زندگی مهاجر نشانه این است که ما در شاد ساختن جامعه موفق نبودیم، در این میان باید سبک زندگی متعالی را تجلی کرده و نشان دهیم. یک کارشناس دینی باید در صحبت های خود این سبک را به مخاطب یاد دهد و چهار نوع ارتباطی که در منابع دینی ما تعریف شده از جمله ارتباط با خدا، خود، جهان مادی و انسان ها را بیان کند.
این پژوهشگر دینی تصریح کرد: در کشور ما افراد لجباز یا به عبارتی افرادی که حقیقت را بدانند و باز هم به سمت آن نروند، کم هستند. اگر زیبایی های کلام اهل بیت(ع) نشان داده شود، همانطور که خودشان فرمودند، اگر مردم معارف کلام ما را بدانند به سمت ما می آیند. بنابراین این کارشناس، روحانی و نهاد فرهنگی هستند که به این مسایل کم توجهی کردند، باید تلنگری به خود بزنند و قدرت توکل به خدا و اخلاص عمل را بیان کنند.
او به برگزاری مباحث چهره به چهره کارشناسان دینی با مخاطبان تأکید و اظهار کرد: اگر یک کارشناس دینی بتوانند در گفت وگوی چهره به چهره، فردی را زنده یا احیا کند، مانند این می ماند که یک جامعه را زنده کرده است.
او افزود: کارشناسان دینی ضمن اینکه در سخنرانی های خود باید به بحث ایجابی توجه کنند و نیازسنجی داشته باشند نباید به دنبال برد ملی باشند و این تصور را داشته باشند که دارای رسانه ملی باشند، اصولا بردهای کلان تاثیرگذاری های کمی دارد مگر در موارد جزئی، اتفاقا گاهی جمع های کوچک تر، صمیمی تر، هیأتی تر و حتی تک نفره تاثیرگذاری های بسیاری دارند.
قاسمی در پایان به پیام اخلاقی که نیاز امروز جامعه ایران است و باید توسط کارشناس دینی مطرح شود، اشاره و اظهار کرد: اعتقادم بر این است که سخنران مذهبی باید اعتدال را در سخن خود رعایت کند، به این دلیل که اسلام از افراط و تفریط جلوگیری کرده و رعایت اعتدال و دوری از افراط و تفریط است که می تواند خط مشی صحیح را نشان دهد و مخاطب را دلگرم به ماندن و پافشاری روی اعتقادات خود کند.
انتهای پیام