شفقنا افغانستان – سیاست فرهنگی گروه طالبان از زمان تسلط بر افغانستان، در چندین مورد جنجالی شده است؛ از جمله رویکرد این گروه در مورد زبان های ملی افغانستان.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، دیروز، به مناسبت «روز جهانی زبان مادری» وزارت اطلاعات و فرهنگ گروه طالبان با نشر یک بیانیه، اعلام کرد که برای رشد همه زبان های بومی این کشور تلاش می کند.
در بیانیه وزارت اطلاعات و فرهنگ گروه طالبان آمده است که«زبانها در یک جامعه وسیله افهام و تفهیم است، باید تمام زبانهای مروج در کشور بدون تفکیک و امتیاز ضمن اینکه احترام شود، باید رشد و توسعه یابد.»
به گفته وزارت اطلاعات و فرهنگ گروه طالبان «در حال حاضر بیش از ۳۰ زبان بومی و مادری در کشور وجود دارد و مروج است.»
این وزارت تأکید کرده است که بهعنوان ارگان مسئول متعهد به حفظ تنوع و بهبود همهی زبانهای بومی و مادری است.
روز بیست و یکم فیبروری برابر با دوم حوت، از سوی سازمان علمی، فرهنگی و آموزش سازمان ملل متحد (یونسکو) به عنوان «روز جهانی زبان مادری» نام گذاری شده است. یکی از دلایل نام گذاری این روز، کمک و احترام به تنوع زبانی در جوامع مختلف بوده است.
«فارسی ستیزی طالبان»
وزارت اطلاعات و فرهنگ گروه طالبان در حالی بر «حفظ تنوع»، «رشد» و «توسعه» تمام «زبان های مروج» کشور «بدون تفکیک» و «امتیاز» تأکید کرده است که این گروه از زمان تسلط بر افغانستان تاکنون، بارها متهم به «فارسی ستیزی» شده است.
گروه طالبان پس از اینکه قدرت را در دست گرفتند، تابلوهای شماری از دانشگاه ها را در ولایت های که ساکنان آن عمدتا فارسی زبان بودند، به زبان پشتو تغییر دادند.
این گروه همچنین زبان فارسی را از تابلوهای ادارات دولتی حذف کرد و به جای آن تابلوهای با زبان پشتو و انگلیسی نصب کرد.
طالبان از جمله زبان فارسی را از تابلوی دانشگاه بلخ در شمال افغانستان، شفاخانه مرکزی ولایت هرات در جنوب غرب و تابلوی ولایت بامیان در مرکز این کشور، حذف کردند. اکثر ساکنان این ولایت ها، فارسی زبان هستند.
این اقدامات با واکنش گسترده شهروندان افغانستان، از جمله شاعران، فرهنگیان، روزنامه نگاران و نویسندگان، مواجه شد و آنها گروه طالبان را به «فارسی ستیزی آشکار» متهم کردند.
پس از نشر بیانیه وزارت اطلاعات و فرهنگ گروه طالبان به مناسبت روز جهانی زبان مادری و تأکید حفظ تنوع و توسعه زبان های مروج این کشور، بسیاری از شهروندان گفته اند که توسعه زبان های بومی با فارسی ستیزی و تلاش برای حذف این زبان از تابلوهای دانشگاه ها و ادارات دولتی، ممکن نیست.
سیاست دوگانه در نبود قانون
بسیاری از شهروندان افغانستان گروه طالبان را متهم به «سیاست دوگانه» در قبال زبان های ملی و فرهنگ این کشور می کنند.
آنها می گویند که گروه طالبان در اعلامیه های رسمی، کنفرانس های خبری و نشست های بین المللی، تعهد می کنند که به تنوع فرهنگی و زبانی افغانستان «احترام» می گذارند.
اما سیاست عملی آنها، در تضاد با این تعهدات است و آنها در بیشتر از 18 ماهی که در قدرت بوده اند، نشان داده اند که به تنوع فرهنگی و زبانی این کشور «هیچ گونه» احترامی قائل نیستند.
علاوه بر این، در قانون اساسی نظام جمهوریت در افغانستان، زبانهای فارسی و پشتو به عنوان زبانهای رسمی این کشور، ذکر شده بود، اما به گویندگان سایر زبانها نیز اجازه داده شده بود که برای رشد و توسعه زبان خود تلاش کنند و در این زمینه بنویسند و انجمن تشکیل بدهند.
اما با تسلط طالبان، قانون اساسی نظام جمهوری، ملغی اعلام شد و این گروه بخشهای از قانون اساسی دوره ظاهر شاه را نافذ اعلام کردند تا اینکه ملا هبت الله، رهبر این گروه، گفت قوانینی که توسط افراد ساخته شده باشد، قابل تطبیق نیست و «فقط و فقط حکم الله قابل تطبیق است.»
در غیاب هیچ گونه قانونی برای حمایت از تنوع زبانی و فرهنگی افغانستان، نگرانی شهروندان این کشور از برخورد دوگانه گروه طالبان با زبان، فرهنگ و ادبیات، افزایش یافته است.
