شفقنا افغانستان- عضو هیات علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه گفت: تعیین مقدرات انسان در شب قدر هیچ منافاتی با اراده و اختیار انسان ندارد بلکه خداوند به ما اجازه داده است با دعای خودمان در تعیین مقدرات خویش دخالت کنیم.
حجت الاسلام محمد داوودی در گفت وگو با شفقنا شب قدر را مشترک بین همه مذاهب اسلامی دانست و اظهار کرد: شب قدر اختصاص به شیعه ندارد بلکه اهل سنت نیز به وجود چنین شبی با این شان و جایگاه معتقدند و دلیل آن صراحت قرآن کریم به شب قدر و نزول سوره قدر است.
او با اشاره به روایات مختلف بیان کرد: در برخی از روایات داریم که شب قدر اختصاص به اسلام ندارد بلکه در پیامبران پیشین و در ادیان قبلی هم شب قدر مطرح بوده است منتهی تا زمانی که انبیا بوده اند؛ وقتی انبیا از دنیا می رفتند دیگر شب قدر مطرح نبود اما در اسلام این خصوصیت وجود دارد که شب قدر هرسال تکرار می شود.
عضو هیات علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در مورد تقدیر انسان از سوی خداوند در شب قدر و تنافی آن با اراده انسان در تعیین سرنوشت خویش گفت: مطابق آیات و روایات، در شب قدر مقدرات یک سال مردم تا سال آینده مشخص می شود و ملائکه ای که به دستور خداوند بر زمین وارد می شوند مقدرات مردم را تا سال آینده تهیه می کنند لذا شب قدر در همه ابعاد زندگی ما موثر است.
او تقدیر انسان در شب قدر را به زمان تعیین بودجه و برنامه نویسی در مجلس تشبیه کرد و افزود: دولت در نوشتن بودجه، برنامه یک سال کشور را نوشته و برای هر اداره و وزارت خانه برنامه و بودجه را مشخص نموده است در شب قدر هم همین گونه است و مقدرات و اتفاقاتی که در طول این یکسال قرار است برای انسان بیفتد در پرونده او نوشته می شود.
سرنوشت انسان در شب قدر با توجه به اختیار وی رقم می خورد
داوودی ادامه داد: شب قدر با اراده و اختیار انسان هیچ منافاتی ندارد و همان گونه که در بحث قضا و قدر پاسخ داده ایم خداوند که مقدر می کند مثلا فلان شخص به بهشت برود، این تقدیر مشروط است به یک سری اعمال مانند اینکه ایمان بیاورد، عمل صالح انجام دهد، نماز بخواند، روزه بگیرد و … در غیر این صورت به جهنم می رود بنابراین وقتی می گوییم مقدرات یک سال هرکسی در شب قدر مشخص می شود به معنای این نیست که این مقدرات بدون توجه به اراده و اختیار انسان انجام شود.
او تصریح کرد: خداوند در شب قدر به ما این اختیار را داده است که در تعیین مقدرات خودمان دخالت کنیم یعنی ویژگی شب قدر این است که توصیه شده در این شب نماز و دعا و نیایش به جای آوریم و شب زنده داری کنیم به همین دلیل است که خداوند به ما این امکان را داده است که در تعیین سرنوشت خود از طریق دعا و طلب بهترین وقایع از او دخالت کنیم .
این پژوهشگر فلسفه علوم تربیتی تصریح کرد: تعیین مقدرات انسان در شب قدر هیچ منافاتی با اراده و اختیار انسان ندارد بلکه خداوند به ما اجازه داده است با دعای خودمان در تعیین مقدرات خویش دخالت کنیم و این نشان دهنده آن است که سرنوشت ما نه برخلاف اختیار بلکه با توجه به اراده و اختیار ما رقم می خورد.
او با بیان اینکه سرنوشت ما با توجه به نوع کارهایی که انجام می دهیم مشخص می شود عنوان کرد: بعضی از مقدراتی که در این شب مشخص می شود ممکن است به دلیل برخی از موانعی که در اختیار ما نیست قابلیت تحقق نداشته باشد اما اگر دعا کنیم به واسطه آن خداوند متعال این مانع را برطرف می کند یا زمینه ای را که در اختیار هیچ بشری نیست، مهیا می کند تا انسان با اراده و اختیار خود آن کار را انجام دهد.
داوودی در پاسخ به این سوال که برخی تعیین سرنوشت یکساله در شب قدر را بهانه ای برای انجام گناه در طول این یکسال قرار می دهند به این دلیل که پس از یکسال و در شب قدر دیگری دوباره توبه کرده و خداوند هم می پذیرد، گفت: این اشکال، اشکال به شب قدر نیست بلکه اشکال به توبه است و اتفاقا خداوند متعال می فرماید چون ما می دانیم انسان همیشه در معرض گناه است راه را بر او نمی بندیم بلکه راه بازگشت را برای او باز گذاشته ایم و لذا خصوصیت دیگر شب قدر این است که احتمال قبولی توبه انسان در این شب بیشتر است و در حقیقت شب قدر رحمت الهی فراگیر است و این را می توان از آیه «سلام هی حتی مطلع الفجر» استفاده کرد.
او با بیان اینکه توبه و بازگشت به سوی خداوند شرایطی دارد و لذا این گونه نیست که بتوان از این شب سوء استفاده کرد افزود: در روایتی از حضرت علی(ع) شرایط توبه بیان شده است و حضرت فرموده است توبه تنها به زبان نیست بلکه یکی از شرایط آن این است که انسان واقعا از اعمال نادرستی که انجام می داده از صمیم قلب پشیمان شده و تصمیم به عدم انجام آن کارها بگیرد.
عضو هیات علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه ادامه داد: اگر ما شرایط واقعی توبه را در نظر بگیریم این نگرانی را که برخی در طول سال انواع گناهان را انجام می دهند و بعد در شب قدر اظهار توبه کرده و می گویند از گناهان گذشته پاک شده ایم رفع می شود چرا که در حقیقت این افراد تنها خود را گول می زنند چون اولا از کجا بفهمیم که توبه ما قبول شده است و ثانیا از کجا همه افراد بتوانند شرایط توبه واقعی را فراهم کنند.
او در مورد دلیل سفارش به خواندن برخی سوره های قرآن در شب قدر گفت: مهم ترین علتی که می توان برای آنها ذکر کرد این است که این سوره ها در سازندگی افراد و توجه دادن به سرنوشت انسان نقش موثری دارد.
داوودی در خصوص سفارش به ختم قرآن کریم در ماه مبارک رمضان و ارزش خواندن یک آیه از قرآن در این ماه گفت: دلیل این تاکیدات این است که ماه رمضان ماه رحمت الهی و سازندگی و خودسازی است و یکی از بهترین مواردی که می تواند به خودسازی ما کمک کند، شناخت و معرفت ما را نسبت به خدا و دین گسترش و تعمیق بدهد؛ قرآن است البته به آن معنا نیست که نسبت به خواندن قرآن در ماه های دیگر توصیه نشده باشد بلکه در روایت داریم که حضرت علی(ع) فرمود یک مومن باید حداقل روزی پنجاه آیه از قرآن کریم را تلاوت کند.
او ادامه داد: شاید یکی از دلایل سفارش به خواندن قرآن در ماه رمضان باز بودن در رحمت واسعه الهی به روی مردم، بسته بودن درهای جهنم و غل و زنجیر بودن شیاطین در این ماه و همچنین اقبال بیشتر مردم با قرآن و نماز و حجاب باشد.
انتهای پیام