طالبان و ازبیکستان؛ «از تنش بر سر برق رسانی تا تلاش برای توسعه تجارت» / گزارش شفقنا

شفقنا افغانستان – طالبان و ازبیکستان در دو سال گذشته، روابط پر فراز و نشیبی داشته است؛ روابطی که اکنون به نظر می رسد رو به بهبود و گسترش است.

به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، به تازگی یک هیأت تجارتی 30 نفره از ازبیکستان به رهبری ناظم ‌جان خالمرادوف معاون اول وزارت سرمایه ‌گذاری، صنعت و تجارت جمهوری ازبیکستان به کابل سفر کرده است و با مقامات مختلف گروه طالبان دیدار کرده است.

آنها در این سفر با وزیر صنعت و تجارت طالبان، وزیر زراعت، مسئولان اتاق تجارت و سرمایه گذاری افغانستان و مسئولان وزارت معادن و پترولیم طالبان در کابل دیدار کرده اند.

علاوه بر این، عصمت ارگاشیف، نماینده ویژه ازبیکستان در امور افغانستان و هیأت همراهش با شیر محمد عباس استانکزی، معاون سیاسی وزارت خارجه طالبان دیدار کرده است.

این هیأت با مقامات طالبان روی موارد مختلفی از جمله گسترش روابط تجارتی و اقتصادی میان دو کشور، بحث و گفتگو کرده است.

در دو سال گذشته، این پرشمارترین هیأت دولتی است که به کابل سفر و با مقامات طالبان گفتگو کرده است.

ازبیکستان همانند سایر کشورهای جهان طالبان را به رسمیت نشناخته است، اما در تلاش بوده است که روابط خود را با این گروه از نگاه تجاری و اقتصادی، توسعه دهد.

«تنش بر سر برق رسانی»

زمستان سال گذشته خورشیدی برق وارداتی ازبیکستان به کابل و 10 ولایت دیگر افغانستان قطع شد و مردم این کشور را با مشکلات جدی مواجه کرد.

برق وارداتی ازبیکستان به افغانستان برای بیش از یک ماه قطع شد و کمبود برق شدید، انتقادات زیادی از طالبان برانگیخت.

مسئولان شرکت برق رسانی افغانستان تحت کنترل طالبان، اعلام کردند که برق وارداتی از ازبیکستان به دلیل «مشکلات تخنیکی» قطع شده است.

اما منابع معتبر ادعا کردند که طالبان به دلیل «سؤمدیریت» هزینه برق ازبیکستان را مطابق قرارداد پرداخته نکرده و به همین دلیل آن کشور در زمستان سرد برق را بر افغانستان قطع کرده است.

با وجود این، امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان در یک سخنرانی در کابل گفت که ازبیکستان «بر خلاف تعهد خود» برق به افغانستان را قطع کرده است.

متقی گفت: «[ازبیکستان] به شرکت برشنا وعده کرده است که حدود ۴۰۰ میگاوات برق به افغانستان می‌دهد، اما بدبختانه حالا برق را قطع کرده که هموطنان ما با مشکلات زیادی مواجه ‌اند.»

او از مقامات ازبیکستان خواست که به وعده‌ ‌شان پابند باشند و مطابق قرارداد به افغانستان برق بفرستند.

اما بعدا شرکت برق رسانی افغانستان (برشنا) اعلام کرد که پول باقی مانده از قرارداد برق رسانی را به ازبیکستان پرداخت کرده است و قرارداد وارد کردن برق از این کشور را برای سال 2023 نیز تمدید کرده است.

«تلاش برای گسترش روابط تجاری»

پس از پایان یافتن تنش بر سر مسئله برق بین ازبیکستان و طالبان، دو طرف در تلاش بوده اند که روابط تجاری و اقتصادی خود را توسعه دهند.

در آغاز سال جاری خورشیدی، زمانی که به تازگی تنش بر سر مسئله برق پایان یافته بود، هیأتی از ازبیکستان به ریاست عبدالعزیر کاملوف، نماینده ویژه رئیس جمهور آن کشور در امور سیاست خارجی به کابل سفر کرد و با مقامات طالبان، از جمله عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی این گروه دیدار کرد.

دفتر معاونت اقتصادی طالبان گفته بود که هیأت ازبیکستانی با عبدالغنی برادر، درباره‌ مسائل سیاسی، اقتصادی، تجارتی، ترانزیتی، خط آهن و پروژه‌ های برق گفتگو کرده است.

عبدالعزیز کاملوف، رئیس هیأت ازبیکستان گفته بود که کشورش در فوروم‌ ها و نشست ‌های جهانی از افغانستان حمایت کرده و آماده‌ همکاری در پروژه‌ های زیربنایی با طالبان است.

در دیدارهای که هیأت ازبیکستانی در روزهای اخیر با مقامات طالبان داشته است، نیز تمرکز اصلی روی توسعه روابط تجارتی و اقتصادی بوده است.

در نشستی که بین نمایندگان سکتور خصوصی افغانستان و نمایندگان ازبیکستان برگزار شده است، توسعه تجارت و ترانزیت کالا بین دو کشور بررسی شده است.

قدرت الله جمال، معاون وزارت صنعت و تجارت طالبان در آغاز این نشست گفته است زمینه برای سرمایه‌گذاری در افغانستان «مساعد» است و از تاجران ازبکستان خواسته که در افغانستان سرمایه‌گذاری کنند.

او در مورد نشست ‌های سه ‌جانبه میان افغانستان، ازبکستان و پاکستان و نهایی ‌سازی موافقتنامه میان این سه کشور و صادرات محصولات افغانستان و کاهش تعرفه‌ های گمرکی نیز صحبت کرده است.

اعضای هیأت ازبیکستانی در دیدارهای خود با وزرای صنعت و تجارت و زراعت طالبان نیز بر همکاری دو کشور در بخش های تجارتی و زراعتی تأکید کرده اند.

عصمت ارگاشیف، نماینده ویژه ازبیکستان در امور افغانستان نیز در دیدار با معاون سیاسی وزارت خارجه طالبان، از توسعه تجارت میان دو کشور و ساخت مکان های ویژه تجارتی برای تاجران افغانستان در ازبیکستان و تسهیل ویزا برای آنها سخن گفته است.

با توجه به این دیدارها و رفت و آمدها، به نظر می رسد که ازبیکستان در تلاش هست از  فضای خالی بازار افغانستان استفاده کند و صدور کالا را به این کشور افزایش دهد.

ازبیکستان یکی از صادر کنندگان عمده برق به افغانستان است و در تلاش است که در صنایع مختلف در این کشور سرمایه گذاری کند.