شفقناافغانستان- یک قرن پس از هشدارهای اولیه، محققان اکنون نگرانند که تب زرد بتواند فراتر از دژهای تاریخی خود فوران کند و تهدیدی بیسابقه برای میلیاردها نفر در آسیا-اقیانوسیه و فراتر از آن ایجاد کند.
به گزارش شفقنا از مدیکال نیوز، اقدامات قرنطینهای اوایل قرن بیستم در هاوایی پس از ورود کشتیهای آلوده از آمریکای جنوبی، شیوع YFV را با موفقیت متوقف کرد و اثربخشی اقدامات پیشگیرانه بهداشت عمومی را نشان داد.
یک مطالعه اخیر که در مجله npj Viruses منتشر شده است، نشان میدهد که روندهای جهانی، از جمله شهرنشینی بیسابقه، افزایش سفرهای بینالمللی و گسترش زیستگاههای پشه، احتمال گسترش جغرافیایی ویروس تب زرد (YFV) را افزایش میدهد.
YF، که توسط YFV ایجاد میشود، یک بیماری ویروسی حاد در انسان و چندین نخستی غیرانسانی است. برخلاف سایر بیماریهای منتقله از پشه، انسانهای آلوده به YFV ویرمی بالایی را نشان میدهند و میزبانهای تقویتکننده کارآمدی هستند که امکان انتقال بین انسانی توسط پشهها را فراهم میکنند. این امر باعث میشود YFV به ویژه قادر به ایجاد همهگیریهای شهری باشد، زیرا افراد آلوده میتوانند به طور مؤثر پشههایی را که آنها را نیش میزنند، آلوده کنند. پشه YF (Aedes aegypti) ناقل اصلی شهری است که انساندوست بوده و با محیط انسانی سازگار شده است.
هر دو پشه YFV و YF از جنگلهای آفریقا سرچشمه گرفتهاند و از طریق تجارت برده از طریق اقیانوس اطلس قبل یا در دهه ۱۶۰۰ به قاره آمریکا معرفی شدند. در طول دوران استعمار در آمریکای شمالی، کشتیهای تجاری کارائیب پشههای تب زرد (YF) را به شهرهای بندری ساحلی در شرق ایالات متحده (US) وارد کردند. انتقال YFV در کشتی میتواند منجر به قرنطینه شود.
هنگامی که منطقهای به پشههای YF آلوده میشد، عفونت YFV به زودی رخ میداد و منجر به همهگیریها در طول سه قرن گذشته میشد. یک واکسن مؤثر YFV که در دهه ۱۹۳۰ توسعه یافت و ریشهکنی پشههای YF در نیمکره غربی در نهایت منجر به توقف انتقال YFV در قاره آمریکا شد. با این وجود، چرخههای آنزئوتیک در نخستیهای غیرانسانی و پشههای سیلواتیک در پوششهای جنگلی مناطق گرمسیری آمریکا و کشورهای جنوب صحرای آفریقا ادامه یافت.
علاوه بر این، اپیدمیهای YF شهری تقویتشده توسط انسان اخیراً در آفریقا رخ داده است. دلایل ظهور مجدد اپیدمیهای YF مشخص نیست، اما اعتقاد بر این است که به دلیل عوامل مختلفی از جمله گسترش جمعیت انسانی، پوشش ناکافی واکسن و عدم کنترل مؤثر پشهها باشد. این مطالعه خاطرنشان میکند که، به عنوان مثال، سالهای اخیر (۲۰۱۶-۲۰۲۳) شاهد افزایش سرریز YF از چرخههای سیلواتیک در آفریقا و آمریکا بودهایم که هشدارهایی را در مورد گسترش جغرافیایی بیشتر ایجاد کرده است.
اپیدمیهای تاریخی ایالات متحده، مانند شیوع فیلادلفیا در سال ۱۷۹۳ که ۱۰٪ از جمعیت را درگیر کرد، رفتارهای اجتماعی را به طور دائم تغییر داده و بر برنامهریزی شهری و استراتژیهای پاسخ به بیماری تأثیر گذاشته است.
این مقاله در صدمین سالگرد هشدار اولیه اچ. آر. کارتر، اپیدمیولوژیست، در مورد پتانسیل حمله تب زرد به منطقه آسیا و اقیانوسیه منتشر شده است و نویسندگان تأکید میکنند که بسیاری از نگرانیهای کارتر اکنون بیش از هر زمان دیگری جدی است.
قابل توجه است که YFV تاکنون در آسیا منتقل نشده است. با این حال، مطالعات نشان میدهد که احتمال گسترش YFV به منطقه آسیا و اقیانوسیه وجود دارد. این مقاله تأکید میکند که بیش از دو میلیارد نفر از افراد مستعد در منطقه آسیا و اقیانوسیه در مناطقی زندگی میکنند که توسط پشههای Aedes aegypti آلوده شدهاند و هیچ مصونیت طبیعی جمعی نسبت به YFV ندارند. این موضوع در قرنهای ۱۸ و ۱۹ شناخته شده بود، اما به دلیل موانع لجستیکی بعید به نظر میرسید. با این وجود، تهدید گسترش YFV به آسیا پس از شناسایی Aedes aegypti به عنوان ناقل YFV در سال ۱۹۰۳ مورد تأکید قرار گرفت. مطالعه حاضر تهدید YF را برای آسیا و اقیانوسیه بررسی کرد.
خطر فعلی YF
برنامه ریشهکنی پشه YF در سال ۱۹۶۲ در ایالات متحده آغاز شد و هفت سال بعد به دلیل واردات مکرر از کشورهایی که سیاستهای مشابهی نداشتند، کنار گذاشته شد. در همین حال، تداوم پشههای YF در پناهگاههای محدود، به تدریج منجر به هجوم مجدد در سراسر قاره آمریکا شده است که تا به امروز ادامه دارد.
دوره «نهفتگی بیرونی» تب زرد، یعنی تأخیر ۱۰ روزه بین گزش میزبان آلوده توسط پشه و انتقال ویروس، برای اولین بار در سال ۱۸۹۸ ثبت شد و پروتکلهای مهار شیوع را تغییر داد.
روندهای جهانی، از جمله رشد جمعیت، شهرنشینی، ظهور کلانشهرها، حمل و نقل سریع، جهانی شدن تجارت و گسترش پشههای حامل YF، ظهور و گسترش YF را تسهیل کردهاند. به عنوان مثال، تخمین زده شد که بیش از چهار میلیارد نفر در سال ۲۰۱۹ با هواپیما به صورت بینالمللی سفر کردهاند و یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ نشان داد که ۶۰ میلیون نفر واکسینه نشده به کشورهای بومی YF به مناطقی که پشههای تب زرد آلوده هستند، سفر کردهاند یا از آنها بازگشتهاند.
منبع: مدیکال نیوز
