واکنشها به تصادف مرگبار هرات؛ «انتقاد از بیکفایتی طالبان و درخواست بازگشت امن مهاجران» /گزارش شفقنا افغانستان
شفقنا افغانستان – حادثه مرگبار تصادف اتوبوس حامل مهاجران اخراجشده از ایران در هرات، با واکنشهای گسترده در افغانستان مواجه شده است و توجه بسیاری از نهادهای بینالمللی را نسبت به وضعیت دشوار بازگشتکنندگان، جلب کرده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، در این حادثه که سهشنبه شب در مسیر هرات – اسلامقلعه رخ داد، ۷۸ نفر، شامل ۱۷ کودک کشته شدند.
بر اساس آمارهای که طالبان منتشر کردهاند، اتوبوسی که دچار سانحه شد، شامل ۱۲ خانواده بودند که از ایران اخراج شده بودند و از مرز اسلامقلعه به سمت کابل در حرکت بودند.
بر اساس تصاویری که بستگان قربانیان در شبکههای اجتماعی منتشر کردهاند، بسیاری از خانوادهها با تمام اعضایشان در این حادثه کشته شدهاند.
این تصاویر نشان میدهد که شش عضو یک خانواده اهل ولایت بلخ که شامل یک زن و شوهر و چهار کودک آنان هستند، در این حادثه جان باختهاند.
همچنین تصاویر منتشرشده نشان میدهد که زن اهل ولسوالی میرامور ولایت دایکندی با سه کودک خود در این حادثه جان باختهاند.
این حادثه، از مرگبارترین حوادث ترافیکی در سالهای اخیر در افغانستان است؛ حوادثی بیشتر جان مردم عادی و مسافران خسته از جبر روزگار را میگیرد.
«انتقاد از بیکفایتی طالبان»
پس از این حادثه وحشتناک که در آن اتوبوس خاکستر شد و بسیاری از اجساد به دلیل شدت سوختگی قابل شناسایی نبودند، انتقادات از بیکفایتی طالبان باردیگر افزایش یافت.
شهروندان افغانستان میگویند که طالبان به دلیل فساد گسترده و قومگرایی، از فعالیت شرکتهای مسافربری نظارت درست و بیطرفانه نمیکنند.
آنان میگویند که بسیاری از شرکتها با پرداخت رشوه و یا هم به واسطه روابط قومی با مقامهای طالبان از موتر کهنه و فرسوده و رانندگان معتاد و چرسی استفاده میکنند و نتیجهی آن چنین حوادث مرگبار میشود.

علاوه بر این، طالبان بسیاری از جادههای افغانستان را تخریب کردهاند، نیمی از عرض جاده را میسازند و نیمی دیگر را برای رفتوآمد رانندگان باز گذاشتهاند.
شهروندان میگویند که این امر نیز باعث شده است که شاهراهها به دلیل کم عرض شدن جاده، حوادث تلخ ترافیکی رخ دهد و جان شهروندان را بگیرد.
طبق اظهارات شهروندان افغانستان، طالبان در چهار سال اخیر با وجود تبلیغات گسترده، حتا نتوانستهاند یکی از جادههای عمومی افغانستان را بازسازی کنند، اما همهی این جاده را تخریب و کم عرض کردهاند، در حالی که روند کار بسیار به کندی پیش میرود.
قابل یادآوری است که بسیاری از شاهراهها و جادهها در افغانستان در بیست سال اخیر از سوی طالبان تخریب شدند.
این گروه بهویژه پلها و پلچکهای موجود در مسیر شاهراهها را با ماینگذاری منفجر و تخریب کردند، اما اکنون که بر افغانستان مسلط شدهاند، توانایی و مهارت ساخت آن را ندارند.
«درخواست بازگشت امن مهاجران»
کشته شدن ۱۷ کودک که همراه با خانوادههای شان از ایران اخراج شده بودند، در تصادف مرگبار هرات، توجه بسیاری از نهادهای بینالمللی را به وضعیت بازگشت مهاجران افغانستان از ایران جلب کرد.
سمیرا سید رحمان، از مسئولان سازمان نجات کودکان در افغانستان گفت: «سمیرا سید رحمان، مدیر حمایت از سازمان نجات کودکان در افغانستان، گفت: «این فاجعه وحشتناک یادآور خطرات مرگباری است که صدها هزار کودک افغانستانی در سفر خود از ایران با آن مواجه هستند.»

او افزود: «کودکان و خانوادههایشان از مرز سوار اتوبوسهای شلوغ میشوند و سفرهای طولانی، دشوار و خطرناکی را در جستجوی امنیت، ثبات و مکانی برای زندگی انجام میدهند.»
خانم سید رحمان گفته است: ««طبق تحلیلی از سازمان نجات کودکان، به طور متوسط هر ۳۰ ثانیه یک کودک از ایران یا پاکستان به افغانستان بازمیگردد. این اعداد سرسامآور – معادل یک کلاس درس کودکان در هر ۱۵ دقیقه – فشار بیسابقهای را بر منابع رو به کاهش وارد میکنند. کاهش کمکها به این معنی است که بودجه کافی برای تأمین تعداد رو به رشد افراد نیازمند وجود ندارد.»
سازمان نجات کودکان از کشورهای منطقه خواسته که بازگشت داوطلبانه، ایمن و آبرومندانه به افغانستان را تضمین کنند.
به باور این سازمان، اجبار یا تحت فشار قرار دادن کودکان برای بازگشت، به ویژه کودکانی که سرپرست ندارند، میتواند خطر استثمار، سوءاستفاده و بیتوجهی را افزایش دهد.
صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) نیز در واکنش به این حادثه خواستار بازگشت امن کودکان شده است.
سانجای ویجسکرا، مدیر منطقهای یونیسف در جنوب آسیا، گفته است که این فاجعه ضرورت فوریِ توجه به ایمنی مهاجران را آشکار میسازد.

او یادآور شدخ که تنها چند هفته پیش از این، از گذرگاه اسلامقلعه بازدید کرده و با کودکان و خانوادههای افغانستانی اخراجشده از ایران دیدار داشته است؛ خانوادههایی که به گفته او «وحشتزده و آسیبدیده، اما همچنان امیدوار» بودند.
سازمانهای بینالمللی از کشورهای همسایه افغانستان خواستهاند که در اخراج مهاجران، به وضعیت ایمنی کودکان، بازگشت داوطلبانه و با کرامت انسانی توجه کنند.
