شفقنا افغانستان – مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که شهروندان افغانستان با دریافت ویزای کاری میتوانند برای کار به ایران بروند. رسانههای ایران پیشتر گزارش داده بودند که روند صدور ویزای کار از آغاز ماه مهر یا میزان شروع شده است. اما وزارت کار و امور اجتماعی طالبان امروز (پنجشنبه، ۸ عقرب) اعلام کرد که تاکنون هیچ توافقی با جانب ایرانی دربارهی ویزای کاری برای شهروندان افغانستان صورت نگرفته است. سخنگوی این وزارت با نشر خبرنامهای از شهروندان خواسته است که برای دریافت ویزا به هیچکس پول نپردازند. با این حال، از ویزای کارگری ایران چه میدانیم، راه دریافت آن چیست و چه باید کرد؟
به گزارش شفقنا افغانستان، این روزها ویزای کاری ایران دغدغهی بسیاری از مهاجرانی است که از ایران به افغانستان اخراج شده یا بازگشتهاند؛ به جایی که فرصتهای کاری بهشدت محدود است. برخی از این کارجویان به شرکتهای خدمات ویزا و گردشگری مراجعه میکنند، شماری دیگر حتی به راههای خطرناک مهاجرت قاچاق میاندیشند و بعضی دیگر از روی استیصال جلوی نمایندگیهای ایرانی صف میکشند.
چند روز پیش، در هرات در پی ازدحام مردم در برابر کنسولگری ایران، این نمایندگی اعلام کرد که روادید کارگری صرفاً پس از ارائهی درخواست کارفرمایان داخل ایران و از طریق سامانههای پیشبینیشده در داخل جمهوری اسلامی ایران قابل بررسی خواهد بود.
رضا بهرامی، دبیرکل بخش جنوب آسیا در وزارت خارجهی ایران، در سفرش به افغانستان و در دیدار با امیرخان متقی، وزیر خارجهی طالبان گفته بود که ایران ۲۰۰ هزار ویزای کار صادر میکند.
دولت ایران سامانهای را معرفی کرده است تا کارفرمایانی که نیاز به کارگر خارجی دارند، ابتدا در آن ثبتنام کرده و سپس از طریق همین سیستم درخواست کارگر دهند و اطلاعات کارگر را نیز در ادارهی کار و وزارت خارجهی ایران ثبت کنند.
در این سیستم دو گزینه وجود دارد:
گزینهی اول برای کارگران ساده است. در این بخش تنها کارفرمایان ایرانی میتوانند درخواست کارگر خارجی بدهند و باید کد ملی خود را ثبت کنند.
گزینهی دوم برای جذب نیروی متخصص است. در اینجا یک فیلد کد اختصاصی برای شهروندان خارجی در نظر گرفته شده است. شرکتهای خارجی مستقر در ایران میتوانند از این طریق درخواست نیروی متخصص دهند.
اما برای کارفرمایان در این سامانه شروطی در نظر گرفته شده است:
نخست اینکه کارفرمایان باید تعهد دهند که اولویت را برای کارگران ایرانی در نظر بگیرند.
متقاضیان جذب نیروی کار خارجی ملزماند درخواست خود را همراه با نوع کار و میزان دستمزد در سامانهی جستوجوی شغل به نشانی kar.gov.ir بارگذاری کنند. اگر نیروی کار ایرانی داوطلب نباشد، وزارت کار اجازهی استفاده از نیروی کار اتباع را به آنان میدهد. سپس متقاضیان به سامانهی اتباع به نشانی eatba.mcls.gov.ir مراجعه کرده، درخواست خود را ثبت میکنند و در صورت وجود داوطلب خارجی، میتوانند از میان اتباع افغانستانی نیروی کار جذب کنند.
سید مالک حسینی، معاون توسعهی کارآفرینی و اشتغال وزیر کار ایران تأکید کرده است که در صورت نبود کارجوی ایرانی داوطلب، برای سال اول ویزای ۹ ماهه صادر میشود و بر اساس عملکرد نیروی کار خارجی و همچنین شرایط عرضهی نیروی کار ایرانی، با درخواست کارفرما قابلیت تمدید برای سال بعد را خواهد داشت.
براساس سایر شروط تعیینشده، ثبت درخواست برای شهروندان خارجی دارای سابقهی کیفری یا افرادی که پیشتر رد مرز شدهاند امکانپذیر نخواهد بود.
در اطلاعیهی سامانهی اشتغال اتباع آمده است که درخواست اتباعی که داوطلبانه و به همراه خانواده کشور را ترک نمودهاند، در اولویت بررسی قرار میگیرد.
با وجود این شرایط، برخی از شهروندان افغانستان موفق به دریافت ویزای کاری ایران شدهاند. یکی از کارمندان شرکت گردشگری در قندهار به خبرنگار شفقنا گفت که کسانی که کارفرمایان برای آنان درخواست ویزا داده بودند، موفق به دریافت ویزا شدهاند.
اما مشکل در چیست؟
برخی از کارفرمایان ایرانی که با کارگران افغانستانی صحبت کردهاند، گفتهاند که مجوز یا شرایط ثبتنام در سامانهی معرفیشده را ندارند.
بخش بزرگی از کارگران افغانستانی در بخش ساختمان برای پیمانکاران ایرانی کار میکنند یا در حوزهی کشاورزی و دامداری فعالاند. ممکن است برخی از پیمانکاران و صاحبان مزارع و دامداریها نتوانند در این سامانه ثبتنام کنند.
مشکل دیگر این است که برخی از کارفرمایان گفتهاند ابتدا باید کارگر ایرانی را استخدام کنند و سپس درخواست کارگر خارجی بدهند.
در برخی از مشاغل، کارگران ایرانی تمایلی به کار ندارند و این موضوع باعث شده که کارفرمایان برای تکمیل شرط اولویت کارگران ایرانی با مشکل روبهرو شوند.
در نهایت کسانی که بهدنبال ویزای کارگری ایران هستند، ابتدا باید با کارفرما هماهنگ کنند. کارفرما باید در سامانهی «اشتغال اتباع خارجی» درخواست کارگر دهد و اطلاعات کارگر را به ادارهی کار و وزارت خارجهی ایران ارسال کند. وزارت خارجهی ایران نیز کارگر را به یکی از نمایندگیهای خود، یعنی سفارت یا کنسولگریهای ایران در افغانستان، معرفی خواهد کرد.
