شفقنا افغانستان – آژانس خبری دولتی باختر که از قدیمیترین و مهمترین نهادهای رسانهای افغانستان بهشمار میرود، روز گذشته ۸۶ ساله شد.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، این آژانس که اکنون تحت ادارهٔ حکومت طالبان فعالیت میکند، در نخستین روز ماه نوامبر سال ۱۹۳۹ میلادی بنیانگذاری شد.
خبرگزاری باختر در حال حاضر علاوه بر زبانهای ملی پشتو و فارسیدری، به زبانهای انگلیسی، عربی، روسی، اردو، ازبیکی و چینی نیز اطلاعرسانی میکند.
در دورهٔ حاکمیت طالبان، فعالیتهای این نهاد بیشتر بر پوشش سفرهای مقامهای دولتی، پروژههای عمرانی در ولایتها و دیدارهای رسمی مقامات متمرکز بوده است.
باختر در ۳۴ ولایت افغانستان حدود ۱۰۰ خبرنگار دارد که روزانه دهها خبر تهیه میکنند و بیشتر محتوای آن بازتابدهندهٔ فعالیتهای حکومت طالبان است.
در دو دههٔ گذشته، پیش از بازگشت طالبان به قدرت، آن طوری که کارشناسان رسانهای میگویند، باختر تا اندازهی زیادی به فراموشی سپرده شده بود. کارشناسان رسانه بر این باورند که در آن زمان توجه دولت بیشتر بر رسانههای خصوصی متمرکر بود و رسانههای دولتی نقش چندانی در اطلاعرسانی نداشتند.
در سراسرافغانستان آژانس باختر در چارچوب ریاستهای اطلاعات و فرهنگ فعالیت میکند. شمار کارکنان این نهاد حتی از بسیاری از آژانسهای خبری جهان، بیشتر است، اما به گفته کارشناسان، از نظر کیفیت کاری، عملکرد آن بسیار ضعیف ارزیابی میشود.
باختر در زمان پادشاهی محمد ظاهر شاه و در سال ۱۹۳۹ میلادی تأسیس شد؛ دورهای که بسیاری از نهادهای علمی و رسانهای کشور با حمایت دولت شکل گرفتند.
این آژانس در آغاز با نام «آژانس خبری افغانستان» فعالیت میکرد و بعدها به «باختر» تغییر نام داد.
در ابتدا، باختر خبرهای مربوط به دربار شاه را منتشر میکرد. پس از سقوط نظام پادشاهی در سال ۱۹۷۳ و تشکیل نخستین دولت جمهوری، محمد داوود خان توجه ویژهای به رادیو و تلویزیون افغانستان، أفغان فلم و آژانس باختر نشان داد.
اگرچه در آن زمان تنها برنامههای رادیویی وجود داشت، اما به باور کارشناسان، داوود خان میخواست افغانستان را در عرصهٔ رسانه با جهان همسو کند؛ از همین رو بنای ساختمان و فراهم آورن تجهیزات تلویزیون را آغاز کرد، که پس از مرگ او بهصورت رسمی افتتاح شده و به فعالیت آغاز کرد.
پس از کودتای خونین کمونیستی در سال ۱۹۷۸، بیشتر نهادهای ملی رنگ حزبی به خود گرفتند و آژانس باختر نیز به عنوان ابزار تبلیغاتی در خدمت جنگهای آن دوره مورد استفاده قرار گرفت.
در دههی ۱۹۹۰ میلادی و همزمان با جنگهای داخلی، رسانههای دولتی افغانستان مانند دیگر نهادها زیر کنترل احزاب مختلف درآمدند.
بخش انگلیسی آژانس باختر در سال ۱۹۹۲ آغاز به کار کرد و در سال ۲۰۰۲ همکاری خود را با آژانس خبری فرانسه از طریق ماهواره در زمینهٔ تبادل اخبار و اطلاعات آغاز کرد.
