شفقنا افغانستان — قطع ۴۸ ساعته اینترنت، نه تنها خطوط کمک به قربانیان خشونت جنسیتی را بیاثر کرد بلکه کسبوکارهای زنان، آموزش و فضای عمومی دیجیتال آنها را نیز فلج نمود.
به گزارش شفقنا افغانستان؛ بخش زنان سازمان ملل (UN Women) روز جمعه ۷ قوس ۱۴۰۴ در یک گزارش جامع هشدار داد که قطع موقت اینترنت و خدمات مخابراتی در افغانستان پیامدهای جدی و چندبعدی برای زنان و دختران بهدنبال داشته است. بر اساس این گزارش فقط در طول یک قطعی ۴۸ ساعته، خط تلفنی اختصاصی گزارش خشونت مبتنی بر جنسیت از کار افتاده و دسترسی زنان به مشاوره روانی و کمکهای فوری کاملاً مسدود شد.
گزارش تأکید میکند که در غیاب اینترنت جریان اطلاعات تأییدشده جای خود را به شایعات گسترده داده و «ترس، انزوا و بیاطلاعی» بین زنان بهویژه در مناطق شهری افزایش یافته است. همچنین زنان فعال در کسبوکارهای کوچک دیجیتال از جمله فروش آنلاین دستسازها و خدمات مشاورهای درآمد معیشتی خود را از دست دادهاند.
UN Women اشاره کرده که رسانههای آنلاین زنان، برنامههای آموزش مجازی (از جمله دورههای مهارتآموزی و سواد دیجیتال)، فعالیت خبرنگاران زن و حتی ارتباط مدافعان حقوق زنان با شبکههای بینالمللی در این مدت متوقف شده است. در همین راستا این نهاد در پیامی به مناسبت «روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان» خواستار تبدیل فضای دیجیتال به «محیطی امن، فراگیر و قابل دسترس برای زنان و دختران» شد.
با وجودی که هیچ توضیح رسمی درباره دلایل قطعیهای اخیر ارائه نشده، مقامات محلی در ولایت بلخ قطع اینترنت را با عنوان «جلوگیری از بیاخلاقی» توجیه کردهاند ادعایی که سازمان ملل آن را «غیرشفاف و نامناسب» خوانده و خواستار فشار دیپلماتیک جامعه بینالمللی برای جلوگیری از تکرار آن شده است.
این در حالیست که خاموشی اینترنت در افغانستان دیگر یک اختلال فنی موقت نیست بلکه به ابزاری ساختاری برای نظارت، کنترل و سکوتاندازی گروههای آسیبپذیر بهویژه زنان تبدیل شده است؛ در این شرایط هر قطعی کوتاهمدت، ضربهای سیستمی به اقتصاد غیررسمی زنان، شبکههای حمایتی و حتی امنیت فردی آنها وارد میکند.
پیشنهاد UN Women برای تقویت گروههای زنان بهعنوان «کانالهای قابل اعتماد» نشان میدهد که جامعه بینالمللی بهتدریج در حال پذیرش یک واقعیت جدید است. در غیاب دولتی شفاف و مسئول، تنها راه حفظ حداقل جریان انسانی، اعتماد به سازوکارهای غیررسمی و مبتنی بر جامعه است اما این راهحل بدون پشتوانه سیاسی و مالی پایدار خود در معرض فرسایش قرار دارد.
