افتتاح راهآهن هرات– خواف تقریبا به یک رویا برای مردم غرب افغانستان تبدیل شده است؛ چیزی شبیه پروژه بند سلما،
به گزارش شفقنا افغانستان به نقل از هشت صبح،سالهاست مردم این منقطه را با این پرسش مواجه کرده که چهزمانی این پروژه افتتاح خواهد شد.
شاید وصل شدن احتمالی غرب افغانستان برای نخستینبار به راهآهن، آنهم پس از گذشت ۱۸۲ سال پس از به میان آمدن نخستین خط آهن جهان، این انتظار را سختتر ساخته است.
مسوولیت ایران، سال آینده تمام میشود
راهآهن هرات– خواف، قرار بود طی دو سال تکمیل شود، اما اکنون ۸ سال از گذاشتن نخستین سنگ تهداب آن میگذرد. خطی که ایران را به هرات، هرات را به شمال افغانستان و از آنجا در نهایت به اروپا وصل میکند و بهگفته مسوولان دو کشور، سهولتهای ویژهای را در بخش حملونقل کالاهای تجارتی به میان میآورد.
تقریبا ۵ سال قبل، مسوولان دو کشور اعلام کردند که ۹۰ درصد این پروژهها تکمیل شده و تنها ۱۰ درصد آن باقی ماندهاست، اما ظاهرا تکمیل این پروژه نیز مانند پروژه بند سلما در آخرین مراحل خود با کندی و یا حتی با مشکلات جدی مواجه شده است، تا جاییکه با گذشت ۸ سال، هنوزهم این پروژه نه تنها تکمیل نشده، بلکه جانب افغانستان گامهای بزرگی در راستای ساخت قطعه چهارم این خط برنداشته است.
بهتازگی ایران اعلان کرده است که سال آینده، ساخت سومین قطعه خط آهن هرات– خواف به پایان میرسد.
حسین نازدار، معاون ساخت و توسعه راهآهن ایران گفته است که در حال حاضر زیرساختهای راهآهن خواف- هرات کامل شده و این پروژه در مرحله روسازی است که بدین ترتیب در سال آینده بخش مربوط به ایرانِ این خط افتتاح خواهد شد.
سرنوشت نامعلوم قطعه چهارم
اما، آنگونه که ایران قول داده است، اگر خط سوم این پروژه که تا ولسوالی غوریان هرات امتداد یافته است تا سال آینده به پایان برسد، بازهم این پروژه ناتمام خواهد بود، زیرا دولت افغانستان طی ۸ سال گذشته هیچ اقدام قابل توصیفی در مورد ساخت این قطعه رویدست نگرفته است.
اما سرپرست ولایت هرات در گفتگو با روزنامه ۸صبح اظهار داشت که برای به عهده گرفتن هزینه قطعه چهارم این خط با سفیر ایتالیا گفتگو کرده و در گذشته نیز، هیاتی از وزارت فواید عامه از مسیر عبور احتمالیِ این خط دیدار کرده است.
بهگفته سرپرست ولایت هرات، هیچ اقدام عملی دیگری در این راستا صورت نگرفته است.
راهآهن هرات- خواف در قالب ۴ قطعه در مجموع به طول ۱۹۱ کیلو متر تعریف شده که ۷۷ کیلومتر آن داخل ایران و ۱۱۴ کیلومتر نیز داخل افغانستان قرار گرفته است. براساس تفاهمنامه سال ۱۳۸۵ بین ایران و افغانستان، دو قطعه این خط در داخل ایران و با هزینه دولت آن کشور ساخته میشود، سپس دو قطعه دیگر در خاک افغانستان ساخته خواهد شد که از این میان، یک قطعه توسط کمکهای بدون بازگشت ایران برای افغانستان و یک قطعه نیز توسط بودجه دولت افغانستان ایجاد میشود.
با این حال قطعه چهارم راهآهن هرات– خواف که از ولسوالی غوریان تا شهر هرات امتداد پیدا میکند، کار ساخت آن به دوش دولت افغانستان است که ظاهرا کمترین کار تاکنون در همین قطعه صورت گرفته است.
پیش از این مسوولان ایرانی اظهار نگرانی کردند که افغانستان متعهد به ساخت قطعه چهارم این خط آهن است، اما تاکنون هیچ اقدامی انجام نداده است. با این حال، آنگونه که سید فضلالله وحیدی، سرپرست ولایت هرات به ۸صبح گفته است هیاتی از وزارت فواید عامه افغانستان بهتازگی از مسیر عبور احتمالی این خط از ولسوالی غوریان تا میدان هوایی هرات دیدار کرده و در مورد هزینه ساخت این قطعه با سفیر ایتالیا نیز گفتگو شده است.
سرپرست ولایت هرات به نقل از سفیر ایتالیا میگوید که آن کشور در صورت تایید پرداخت هزینه این قطعه، مستقیما با ایران در تماس خواهد شد و هزینه ساخت آن را به شرکت سازندهی ایرانی خواهد داد.
استملاک، سختترین بخش پروژه
اما ظاهرا ساخت قطعه چهارم خط آهن هرات– خواف که مسوولیت آن به دوش افغانستان است، به آسانی میسر نخواهد بود. صدها جریب زمین مسکونی در مسیر این خط در داخل خاک افغانستان قرار دارد که میتواند کار را برای دولت افغانستان سخت گرداند، اما والی هرات میگوید که مردم محل در مورد استملاک زمینهایی که در این مسیر قرار دارد، آمادگی نشان دادهاند.
معمولا استملاک زمینهای شخصی که در مسیر سرکها و راهآهن قرار میگیرد، سختترین بخش در ساخت این پروژهها است، تا جایی که مسوولان ایرانی نیز دلیل طولانی شدن ساخت خطآهن هرات– خواف را قرار گفتن زمینهای مردم در این مسیر عنوان کردند. هرچند محمود افخمی سرکنسول ایران در هرات، چندی قبل تحریم غرب علیه آن کشور را نیز سدی دیگر بر سر راه ساخت خط آهن هرات– خواف عنوان کرده بود.
به روایتی، حتا هنوز مشخص نیست که قطعه چهارم این خط چقدر به چه مقدار بودجه نیاز دارد.
با این حال، سید فضلالله وحیدی، سرپرست ولایت هرات میگوید که رییسجمهور غنی به مسوولان محلی دستور داده است تا در زمینه ایجاد خط آهن هرات– خواف تلاش کنند و اداره محلی هرات با کمک وزارت فواید عامه، پس از بررسی و سروی این خط، در مورد استملاک زمینهای شخصی مردم تصمیم خواهد گرفت.
با این حال بهنظر میرسد که ساخت قطعه چهارم این خط نیز ماهها و یا سالها طول خواهد کشید.
اهمیت این خط آهن
خط آهن هرات– خواف، یکی از بزرگترین پروژههای مشترک ایران و افغانستان است. آنگونه که مسوولان دو کشور اعلان کردهاند، افتتاح این خط در افزایش جذب بارهای ترانزیتی و ارتباط با آبهای آزاد و اروپا موثر است و با توجه به موقعیت ویژه افغانستان، بهرهبرداری از این راهآهن در افزایش امنیت منطقه نیز تاثیر بهسزایی خواهد داشت.
این راهآهن در بخش ایران از راهآهن سنگان- تربت حیدریه در نزدیکی ایستگاه خواف شروع و در امتداد شمال غربی به جنوبشرقی این منطقه در ایران ادامه مییابد. این خط ریلی همچنین جاده تایباد- خواف و جاده معدن سنگان را در داخل خاک ایران بهصورت زیرگذر قطع کرده و پس از عبور از ارتفاعات، در مجاورت نوارمرزی قرار میگیرد.
این خط پس از ورود به خاک افغانستان از ولسوالی غوریان به ولسوالی زندهجان و از آنجا بهگفته والی هرات تا نزدیکیهای میدان هوایی هرات و تا جاده هرات- کابل امتداد مییابد.
با این حال، افغانستان و ایران، سالانه میلیونها دالر کالا رد و بدل میکنند، اما زمینی بودن مسیر حملونقل باعث شده تا سرعت تبادل کالا با اکندی روبهرو شود و بر قیمت کالاها نیز تاثیرگذار باشد.
حداکثر سرعت قطارهایی که در این خط راهآهن حرکت میکنند، برای قطارهای مسافربری ۱۶۰ کیلومتر و برای قطارهای باری ۱۲۰ کیلومتر در ساعت عنوان شده است.
انتهای پیام