شفقنا افغانستان-ریاست اطلاعات و فرهنگ ولایت غزنی از ترمیم گنبد تاریخی بیگم خبر میدهد. گنبد بیگم یکی از آثار تاریخی در ولایت غزنی است که قدامت آن به سلسله امپــراطـوری غـزنویــان میرسد. این گنبد در منطقه جرمتوی ولسوالی جغتو موقعیت دارد و حدود ۳۵ کلیومتر از شهر غزنی فاصله دارد. اما طی سالیان متمـادی ایــن گـنبــد در اثـر بــیتوجـهــی دولــت و عدم حفاظت درست، در معرض آسیبهای طبیعی قرار داشته و در حال از بین رفتن است.
با این حـال، بشیــر محـمــدی، رییـس اطلاعات و فرهنگ ولایت غزنی، میگوید که تلاشها جریان دارد تا اماکن تاریخی در ولسوالیهای این ولایت دوباره ترمیم شود؛ اماکنی که دارای ارزش تاریخی زیادی میباشد. به گفته وی، شماری از اماکن تاریخی و بسیار قدیمی برای بازسازی زیر برنامه قرار دارد که گنبد تاریخی بیگم نیز یکی از آنها است.
محمدی میافزاید که کار سروی کنبد بیگم به هدف بازسازی این گنبد تکمیل شده است. به گفته او، این اثر تاریخی به زودی تحت ترمیم قرار گرفته و تبدیل به یک محل دیدنی و تفریحی خواهد شد. بشیر محمدی میگوید: “با تأسف، جنگها بسیاری از سرمایههای تاریخی کشور ما را از بین برده و برخی از آنها که باقی مانده است در حالت بسیار بدی قرار دارد. در مرکز ولایت غزنی کم و بیش آثار تاریخی ترمیم شده است، اما به آثار تاریخی در ولسوالیهای این ولایت هیچ توجهی صورت نگرفته است. تلاش ما این است که اینبار به آثار تاریخی در ولسوالیها توجه ویژه داشته باشیم و از نابودی این آثار جلوگیری کنیم، که یکی از این آثار گنبد بیگم است.”
به گفته مقامهای ریاست اطلاعات و فرهنگ غزنی، در این ولایت صدها عمارت و ساحه تاریخی وجود دارد که ترمیم آنها میتواند روی صنعت توریزم در کشور تأثیر مثبت بگذارد. محمدی میگوید که وزارت اطلاعات و فرهنگ علاوه بر این تلاش دارد کار مرمت تمام آثار تاریخی ولایت غزنی را شامل برنامهاش در سالهای آینده بسازد.
انجنیر نیک محمد نظری، رییس هیأت انجنیران وزارت اطلاعات و فرهنگ که از کابل به غزنی فرستاده شده بود، به خبرنگار کلید در این ولایت گفته است که آنها میخواهند گنبد بیگم را به گونه کامل ترمیم و حدود ۵۰ متر مربع اطراف آن را احاطه کنند: “ما کار سروی این اثر تاریخی را تکمیل کردهایم، قطر این گنبد ۲۲ متر و بلندی آن ۱۰ متر میباشد. برخی قسمتهای این گنبد به اثر بارانها ویران شده و توسط مردم محل به گونه غیرمسلکی بازسازی شده است.”
عبدالـعلـی فکــوری، نویسنــده و فعال فرهنگی در غــزنـی، مــیگویـد اسـناد موجود نشان میدهد که قدامت گنبد بیگم به دوران غزنویان بازمیگردد. فکوری افزود: “در هرات هم دو گنبد مشابه با گنبد بیگم وجود دارد که آن گنبدها در دوران تیموریان ساخته شده است.”
این که چرا نام این گنبد بیگم گذاشته شده است، فکوری میگوید در این مورد در میان مردم دو نظریه وجود دارد: “یک نظریه این است که سلطان محمود غزنوی روزی به شکار میرود و بسیار خسته و تشنه از این منطقه میگذرد، وقتی میخواهد از آب چشمه استفاده کند، زنی با نام بیگم مانع آب نوشیدن وی میشود، تا آن که خستگی سلطان رفع میشود وی برایش آب میدهد. وقتی سلطان علت این کار بیگم را میپرسد وی میگوید در ماندگی و خستگی هرگز آب نخورد که برای صحت او مضر است. از این رو وقتی که بیگم از دنیا میرود سلطان محمود در این منطقه بر فراز قبر وی گنبدی را اعمار میکند.”
به گفته فکوری، نظریه دیگر این است که در منطقه جرمتو در حدود ۷۰۰ سال قبل پهلوانی با نام “ماکو” زندگی میکرد و دختر حاکم آن دوران با نام بیگم دلباخته ماکو میشود، وقتی برادران بیگم از قضیه آگاه میشوند، ماکو را در همین محل کمین میزنند و از بین میبرند؛ یعنی ماکو به جرم این که بیگم عاشق او شده بود، از بین میرود. وقتی مردم از کشته شدن ماکو باخبر میشوند بر ضد حاکم اغتشاش میکنند و در نتیجه حاکم و پسرش را از بین میبرند و زمام امور را به بیگم میسپارند. بیگم بعــد از آن گنبـدی را بـالای قبــر معـشـوقـش (ماکو) میسازد که اکنون با نام گنبد بیگم مشهور است.
گفتنی است که تاکنون حدود ۴۰ عمارت تاریخی تنها در مرکز ولایت غزنی، در سال ۲۰۱۳ که غزنی به عنوان مرکز فرهنگی کشورهای اسلامی معرفی شد، ترمیم شده است. اما با توجه به این که کار ترمیم تمام این عمارتها با کیفیت پایین صورت گرفته است، اکنون این آثار تاریخی دوباره در حال تخریب شدن میباشد.
انتهای پیام
www.af.shafaqna.com
