یادی از طلاب مدرسه عباسقلی خان مشهد+تصاویر

شفقنا افغانستان- مدرسه عباسقلی خان مشهد یکی از قدیمی ترین مدرسه های علمیه شهر مقدس مشهد در ایران می باشد.

این مدرسه در سال 1078 قمری و در دوره صفویه بنا شده، زیر بنای آن 9 هزار متر مربع و در 2 طبقه  و 128 حجره ساخته شده است، بخشی از این حجره‌ها مسکونی و بخشی برای مدرس(کلاس)، کتابخانه، اطاق اساتید و مراکز فرهنگی مثل اطاق رایانه و بسیج تعبیه شده است.

همچنین این مدرسه نزدیک‌ترین مدرسه علمیه مشهد به حرم مطهر حضرت علی ابن موسی الرضا(ع) می باشد و در حال حاضر به حرم متصل شده است.

قابل ذکر است که واقف، مرحوم عباسقلی‌خان شاملو برای این مدرسه موقوفه‌های بسیاری قرار داده است که بخشی از آنها احیاء شده و هزینه‌های مدرسه از همین محل تأمین می‌ شود، اما بخش بزرگی از موقوفه‌های این مدرسه چه در داخل ایران و چه در افغانستان(هرات) در اثر تسامح گذشتگان احیاء نشده و از بین رفته است.

در گذشته های نه چندان دور، این مدرسه مکانی برای جذب طلاب و تحصیل طلاب غیر ایرانی مقیم مشهد بوده است، بسیاری از طلاب مطرح، انقلابیون و روشنفکران افغانستانی(شیعه) نسل اول و دوم در این مدرسه تحصیل کرده اند.

به بیان دیگر این مدرسه علمیه پیوندی ناگسستنی با انقلاب اسلامی افغانستان و انقلابیون و روشنفکران افغانستانی دارد.

بسیاری از طلاب افغانستانی این مدرسه علمیه، یا کسانی که در این مدرسه تحصیل کرده اند، در حال حاضر سکاندار حرکتهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی افغانستان می باشند.

در سالهایی که افغانستان روزهای انقلابی خود را تجربه می کرد، عده ای طلبه جوان در حجره های این مدرسه روزگار می گذرانیدند و حلقات فکری و عقیدتی زیادی را در همین مدرسه پایه گذاری کردند.

حجره های این مدرسه علمیه حضور انسانهای زیادی را در طول تاریخ معاصر در خود تجربه کرده است.

می توان گفت بسیاری از شخصیت های مطرح شیعه افغانستانی حداقل تجربه بازدید از این مدرسه و تحصیل در این فضا را داشته اند، چه بسا کسانی که سالهای سال در این مدرسه به تحصیل مشغول بوده اند و خاطرات تلخ و شیرین زیادی را از حیات و درختها و حجره های این مدرسه دارند.

طلاب این مدرسه در دوران انقلاب اسلامی، بجز تحصیل علوم دینی به شکل گسترده ای فعالیت های سیاسی و روشنفکری داشتند، تشکیل حلقات علمی، روشنفکری، مطالعاتی، نویسندگی و … از جمله فعالیت هایی است که طلاب این مدرسه قدیمی در آن سالها به آن توجه ویژه داشتند.

یکی از طلاب این مدرسه متفکر شهید سیدمحمدامین سجادی است که در سالهای اولیه انقلاب در یکی از حجره های این مدرسه به تحصیل مشغول بوده است، همچنین حمزه واعظی، نویسنده و پژوهشگر مطرح افغانستان، استاد ابوطالب مظفری، شاعر توانمند افغانستانی، دکتر فرید خروش، نویسنده و استاد دانشگاه، اسد شفایی، روزنامه نگار و مترجم برجسته افغانستانی، استاد نوری یکی از اقتصاددانان افغانستان و بسیاری دیگر از نویسندگان، روشنفکران، روحانیون مطرح و … سابقه تحصیل در این مدرسه را دارند.

این مدرسه با عمر چندین صدساله خود، کارنامه ای درخشان در میان نسلهای مختلف بجای گذاشته، امروز این مدرسه از سطح خیابان منتهی به حرم مطهر امام رضا(ع) دو و نیم متر پایین تر قرار گرفته است و بسیاری از حجره های طبقه همکف آن دچار نم و فرسودگی زیاد هستند و بیم آن می رود که در چند سال آینده در معرض نابودی قرار بگیرند.

در حال حاضر تولیت مدرسه عباسقلی خان زیر نظر نوادگان نسل هفتم مرحوم عباسقلی‌خان شاملو است و از نظر علمی و آموزشی تحت نظر مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان اداره می‌شود.

این مدرسه از حدود چهار سال پیش به طلابی که با مدارک دانشگاهی پذیرفته شده اند اختصاص پیدا کرد و اکنون طلاب این مدرسه در حدود 160 نفر هستند، 130 نفر به صورت روزانه و 30 نفر به صورت شبانه‌روزی در سطح یک حوزه علمیه ادامه تحصیل می‌دهند، بیشتر طلاب نیز دارای مدارک تحصیلی فوق لیسانس، لیسانس و فوق دیپلم از رشته‌های ریاضی، علوم تجربی و علوم انسانی هستند.

شایان ذکر است که مدرسه عباسقلی خان بدلیل مرمت های غیرحرفه ای در سی، چهل سال اخیر آُیب جدی دیده است و قرار است بزودی مورد مرمت و بازسازی قرار بگیرد.