شفقناافغانستان- حدود یک سال از شکل گیری جنبش روشنایی می گذرد. جنبش روشنایی طی یک سال گذشته، تظاهراتها، گردهمایی ها و اعتراضات زیادی را برای عبور لین برق 500 کیلوولت ترکمنستان از مسیر بامیان – میدان وردک برگزار نموده است. تظاهرات 2 اسد 1395 در دهمزنگ کابل مورد حمله تروریستی قرار گرفت که در آن 86 تن کشته و بیش از 400 تن دیگر زخمی گردیدند. اکنون که در آستانهی اولین سالیاد این فاجعه قرار داریم، جنبش روشنایی قرار بود به یابود از قربانیان دهمزنگ، در دوم اسد همین سال بار دیگر تظاهراتی را به راه اندازد و به جادهها آیند. اما اینبار، بنابر دلایلی، جنبش روشنایی تظاهرات را به تعلیق در آورده و شب گذشته سران این جنبش با شخص رئیس جمهور وارد گفتگو و مذاکره گردیده است. اینکه، چرا جنبش روشنایی تظاهرات دوم اسد را به تعلیق در آورد و چرا حالا با حکومت وارد مذاکره گردید، درحالیکه سال قبل نیز بحث گفتگو و مذاکره مطرح بود وارد مذاکره نشد، خبرنگار شفقناافغانستان گفتگوی اختصاصی انجام داده با محمد اصغر سروش، عضو شورای عالی مردمی جنبش روشنایی که توجه شما را به آن معطوف می داریم:
شفقنا: دلیل تعلیق تظاهرات دوم اسد سال جاری از سوی شورای عالی مردمی چه بوده؟
اصغر سروش: در قدم اول درود میفرستم به روح ملکوتی شهید وحدت ملی، قهرمان عدالت اجتماعی استاد مزاری بزرگ (ره)، شهدای گلگون کفن روشنایی و همسنگران شهید ما که سال قبل در چنین روزی به شهادت رسیدند و پرپر شدند، و شهدای امروز کابل که در یک حملهی ناجوانمردانه از سوی جانیان خونخوار در گلایی دواخانه به شهادت رسیدند. در قدم دوم؛ دو دلیل عمده در خصوص به تعلیق در آوردن تظاهرات دوم اسد از سوی شورای عالی مردمی جنبش روشنایی وجود داشت و دارد. دلیل اول بحث تهدیدات امنیتی که بر اساس مکتوب سکتورهای امنیتی، خصوصاً مکتوبی که از سوی گارنیزیون کابل به آدرس شورای عالی مردمی جنبش روشنایی مواصلت ورزیده بود و از تهدیدات بلند امنیتی خبر داده بود، می باشد. در این مکتوب به صراحت گفته شده بود که بر اساس راپور نهادهای کشفی و استخباراتی، تعدادی از افراد انتحاری و تروریست در کابل جابجا گردیده و قرار است بالای معترضین حملاتی را انجام دهد. بنابراین، شورای عالی مردمی جنبش روشنایی طی جلسه فوقالعاده به دلیل پاسداری از خون شهدای روشنایی و جلوگیری از توطئه دشمن برای خلق یک فاجعه دیگر، با اکثریت آراء تظاهرات دوم اسد را به تعلیق در آورد. تا خدای نخواسته اتفاق دیگری نیافتد و مردم عزتمند ما بار دیگر به خاک و خون کشیده نشود. حملهی انتحاری که امروز در ساحه گلایی دواخانه غرب کابل اتفاق افتاد، تا حدودی مصداق ادعای نهادهای کشفی و استخباراتی است که اگر خدای نکرده، جنبش روشنایی امروز تظاهرات می نمود، طبعاً معترضین مورد حمله قرار می گرفت و تعداد زیادی از همطونان عزیز ما ممکن به خاک و خون کشیده می شد.
دلیل دوم، درخواست مذاکره و گفتگوی مستقیم رئیس جمهور و مشاور شورای امنیت ملی با شورای عالی مردمی جنبش روشنایی بود. شورای عالی مردمی باتوجه به اینکه همیشه از گفتگو و مذاکره بعنوان مهمترین گزینه برای حل معضل کنونی میدانست و می داند، این خواست حکومت را پذیرفت و تظاهرات دوم اسد را به حالت تعلیق در آورد.
شفقنا: شما از مذاکره و گفتگو یاد کردید. یکی از انتقادات جدی برعلیه شما این است که، شورای عالی مردمی همواره بحث گفتگو و مذاکره را رد کرده و در مدت یک سال، حاضر به مذاکره نگردیده است. بحث دیگر این است که اگر شورای عالی مردمی تن به مذاکره میداد، چرا قبل از فاجعه دوم اسد سال گذشته و ارد مذاکره نگردید که امسال وارد مذاکره شده است؟
اصغر سروش: شورای عالی مردمی جنبش روشنایی هیچگاهی بحث مذاکره و گفتگو را رد نکرده. آنانی که چنین انتقاداتی را حوالهی شورای عالی مردمی میکنند و این بحث ها را مطرح می سازند، یا از قضیه آگاهی ندارند و یا اینکه فقط میخواهند خرده گیری کنند. در هر مذاکره و گفتگویی، خطوط و اصولی وجود دارد که از سوی طرفین مذاکره مشخص می گردد و طرفین بر مبنی همین خطوط، وارد مذاکره می شوند. طی یک سال گذشته، خطوط و اصولی که همواره از سوی شورای عالی مردمی جنبش روشنایی برای ورود به مذاکره ترسیم می گردید و گردیده بود، هیچگاهی از سوی حکومت پذیرفته نشد و به همین دلیل، شورای عالی مردمی جنبش روشنانیی نه، بلکه حکومت برای چندین بار درب مذاکره را بسته و با رد اصول مذاکره، شورای عالی مردمی و مردم عزتمند ما را دور می زد. بگذارید بصورت مصداقی و نمونه وار با شما صحبت کنم.
نمونه اول؛ قبل از تظاهرات 27 ثور 1395، زمانیکه جلسات ما در مسجد باقرالعلوم جریان داشت، وقتی حکومت خواست با شورای عالی مردمی وارد مذاکره شود، هیئتی را فرستاد تا پیام حکومت را به شورای عالی مردمی برساند. در یکی از جلسات پیام حکومت قرائت شد و خواست حکومت وارد اجندای جلسه گردید. تعداد زیادی از اعضای شورا به شدت از مذاکره با حکومت مخالفت می کرد اما تعداد دیگر، موافق مذاکره بودند. با آن هم، در آن زمان یک مسئله به توافق رسید که؛ «حکومت اگر می خواهد مذاکره کند، شخص رئیس جمهور طی یک فرمان، فیصله ننگین 11 ثور 1395 را لغو نماید بعد ما با تشکیل یک کمیسیون بی طرف با حکومت وارد مذاکره میشویم». این بحثی بود که در شورا تصویب گردیده بود. اما حکومت در آخرین دیدار در مسجد رسول اکرم که شخص استاد محقق و استاد دانش نیز حضور داشت و طرح حکومت برای مذاکره را آورد، این خواست (لغو فیصله کابینه) در طرح حکومت مطرح نگردیده بود. اگر همین خواست شورای عالی از سوی حکومت پذیرفته می شد، حتی قبل از تظاهرات 27 ثور وارد مذکره می گردیدیم. بعد از جنجال های زیاد، با اکثریت آراء طرح رد شد و بخشی از شورای عالی مردمی که مربوط استاد محقق و استاد دانش می شد، از جنبش جدا گردید و با حکومت وارد گفتگو و مذاکره شدند که نتیجهی آن، طرح بدیل 220 کیلوولت به وجود آمد که برای همهی مردم ما قابل قبول نبود و نیست.
دوم؛ یک شب قبل از تظاهرات دوم اسد 1395 و در شب 31 سرطان همان سال، بار دیگر حکومت تصمیم گرفت که با شورای عالی مردمی جنبش روشنایی وارد مذاکره گردیده و طرح سه ماده ای را به آدرس شورای عالی مردمی فرستاد. این بار نیز پیشنهادات مشخصی از سوی شورای عالی مردمی با توافق آراء در طرح 6 ماده ای به آدرس حکومت فرستاده شد تا با قبولی این پیشنهادات شورای عالی مردمی از سوی حکومت، درب مذاکره باز گردد و بصورت مستقیم شورای عالی مردمی وارد مذاکره گردد. بازهم حکومت خواستهای شورای عالی مردمی را نپذیرفت و خود درب مذاکره و گفتگو را بست. بخش دیگری از شورای عالی مردمی جنبش روشنایی درحمایت از طرح حکومتی بعد از فاجعه دوم اسد سال پار از جنبش روشنایی جدا شد و با حکومت وارد گفتگو و مذاکره گردید که نتیجهی این مذاکرات که قریب به یک سال از آن میگذرد، تا هنوز مشخص نیست و ظاهراً این گفتگوها بی نتیجه بوده است.
سوم؛ قبل از تظاهرات 6 میزان، با پیشنهاد حکومت و پادرمیانی دفتر سازمان ملل متحد در کابل، کمیسیون مستقل حقوق بشر و نهادهای جامعه مدنی افغانستان، شورای عالی مردمی جنبش روشنایی تظاهرات ششم میزان را به تعلیق در آورد و خواست با حکومت وارد مذاکره گردد. متاسفانه بازهم حکومت از مذاکره با شورای عالی مردمی جنبش روشنایی ابا ورزید و هیچگاهی به مذاکره و گفتگو تن نداد.
بنابراین، شورای عالی مردمی جنبش روشنایی همیشه طرفدار مذاکره و گفتگو بوده، است و خواهد بود. هیچگاهی درب مذاکره و گفتگو از سوی شورای عالی مردمی جنبش روشنایی بسته نبوده و نیست. ما همیشه طرفدا مذاکره و گفتگو، با قاعده مشخص، اصول تعریف شده مذاکرات و خطوطی که بنیاد و اصل داعیهی ما را تشکیل می دهد، بودیم، هستیم و خواهیم بود. بناءً، آنانی که میگویند و می گفتند که ما حاضر به مذاکره نمی شدیم، چرا قبلاً وارد مذاکره نشدیم که حالا شدیم، بحث این است که حکومت همیشه و همواره نخواسته بود که با اصول تعریف شده وارد مذاکره و گفتگو شود، نه شورای عالی مردمی.
شفقنا: حالا که شما با حکومت وارد مذاکره و گفتگو شدید، مهمترین خواست شما چیست و آیا باور دارید که این گفتگو به نتیجه برسد؟
اصغر سروش: ما به پای یک خواست و یک داعیه ایستاد شدیم، مبارزه کردیم و تا تحقق همان خواست و داعیه، ایستاده خواهیم بود و مبارزه خواهیم کرد. این خواست و این داعیه؛ عبور لین برق 500 کیلوولت ترکمنستان از مسیر اصلی آن (بامیان – میدان وردک) است. این اصلی ترین و اساسی ترین داعیهی ما است که تا حالا، بزرگترین هزینه را داده ایم و بهترین عزیزان ما به پای همین خواست جان های شیرین شان را قربانی کردند. از این خواست و داعیه یک وجب عقب نشینی نکرده ایم و نخواهیم کرد.
نتیجهی گفتگو و مذاکره به ارادهی سیاسی سران حکومت و شخص رئیس جمهور بستگی دارد. اگر حکومت ارادهی برای حل ماجرای کنونی داشته باشد، طبیعتاً این گفتگو نتیجه بخش خواهد بود و اگر اراده نداشته باشد، نتیجهی را به دنبال نخواهد داشت.
شفقنا: اگر گفتگوی شما نتیجه نداد، چه می کنید؟
اصغر سروش: ما امیدوار هستیم که این گفتگو نتیجه بخش باشد، اگر نتیجهی را به همراه نداشت و حکومت ارادهی برای حل ماجرای کنونی نداشت، بازهم ما هستیم و مردم عزتمند و سلحشور ما است و مبارزه و ایثار و فداکاری همچنان به قوت و قدرت خود باقی است.
شفقنا: سوال آخر این است که؛ در این اواخر برخیها به دادستانی کل افغانستان شکایت کرده که سران جنبش روشنایی از تهدیدات امنیتی سال گذشته خبر داشته و نخواسته این تهدیدات را با مردم در میان بگذارد و تظاهرات را راه اندازی نمودند که منجر به کشته شدن 86 تن و زخمی شدن بیش از 400 تن دیگر گردید. دقیق است؟
اصغر سروش: نخیر، کاملاً یک ادعای بی معنی و پوچ و دروغ محض است. اگر ما از تهدیدات امنیتی و انفجار و انتحار خبر می داشتیم، اعضای شورای عالی مردمی در میدان نبودند و زخمی نمی شدند. بنده، ذوالفقار امید و عبدالغفور ماندگار از اعضای شورای عالی مردمی هستیم که جز زخمی شدگان فاجعه دوم اسد بویم. ما در تمامی جلسات پشت پرده حضور داشتیم و هیچگاهی چنین تهدیدی به ما نرسیده بود. من شخصاً 4 متر بیشتر از محل انفجار فاصله نداشتم. دوستان دیگر ما نیز همه در محل حادثه حضور داشتند. چگونه می شود که ما هم خود خبر داشته باشیم و هم در میدان باشیم. فقط یک تعداد از دوستان ما بخاطر وضوگرفتن و ادای نماز رفته بودند در هتل، دیگر همهی اعضای شورای عالی در بخش بخشی از میدان روشنایی حضور داشتند. از سوی دیگر، بحث تامین امنیت تظاهرات برعهدهی سکتورهای امنیتی است که باید آنان تامین امنیت کنند، نه معترضین. اگر قرار باشد کسی مقصر باشد، سکتورهای امنیتی و حکومت است که دقیقا چنین است. نه تنها حکومت در خصوص تامین امنیت تظاهرات غفلت کرده، بل ما معتقدیم که حلقات درون حکومتی در خلق این فاجعه دست داشته است. آنانی که شکایت ثبت کردند و دو یا سه فامیل شهدا را غافل نمودند، اجیرشدگانی هستند که فقط می خواهد برعلیه سران جنبش روشنایی توطئه کنند. غافل از اینکه تمامی خانواده شهدا در مراسم یادبود از شهدای روشنایی در مسجد امام علی (ع) در غرب کابل، همه باهم اعلامیه دادند و از جنبش روشنایی حمایت کردند و در کنار جنبش روشنایی بودند، هستند و خواهند بود. بنابراین، این ادعاهایی که صورت گرفته و می گیرد، کاملاً غرض آلود، پوچ و بی معنی است.
اینکه این گفتگوها و مذاکرات نیتجهی را به همراه خواهد داشت یا خیر، مرور زمان به آن پاسخ خواهد گفت.
خبرنگار: ا.س.احمدی
انتهای پیام
