شفقناافغانستان- برخی اعضای داعش پس از شکست های پی در پی و سنگین در عراق و سوریه که محل اصلی استقرار آن بود در ماه های اخیر همراه با تجربه میدانی اقدامات تروریستی ناشی از درگیری در کشورهای مختلف عازم افغانستان شده اند و این روزها حضور خود را با اقدامات انتحاری در این کشور نشان می دهند.
به گزارش شفقناافغانستان به نقل از ایرنا، تحلیلگران سیاسی بر این باورند که اقدامات انتحاری و بمب گذاری های متعددی اعضای داعش در افغانستان طی روزهای گذشته با شکست های آنان در عراق و سوریه ارتباط دارد و آنان به دنبال محل جدید برای حضور خود هستند تا بتوانند موجودیت خود را حفظ کنند.
از دیدگاه کارشناسان به نظر نمی رسد که حملاتی انتحاری شبیه حمله به مسجد باقر العلوم در شهر کابل و یا مسجد جوادیه در شهر هرات افغانستان توسط اعضای فراری داعش علیه شیعیان متوقف شود.
از دیدگاه تحلیلگران مسایل سیاسی منطقه افغانستان از دیرباز محل زندگی مسالمت آمیز شیعیان و سنی ها در کنار یکدیگر بوده است، اما با برعهده گرفتن مسئولیت چنین اقدامات انتحاری در افغانستان توسط شاخه افغانستان داعش با نام ‘داعش خوراسان’ این گروه تکفیری به دنبال نشان دادن قدرت خود در حوزه آسیای مرکزی و مناطق شرقی و مرزی ایران است و بیم کشیده شدن آن به کشورهای همسایه افغانستان در آینده وجود دارد.
جلیل رحیمی جهان آبادی نماینده مردم تایباد در مجلس شورای اسلامی ایران بر این اعتقاد است که حضور داعش در افغانستان مطلب جدیدی نیست و طی سال های گذشته در این کشور فعالیت داشته است.
وی در گفت وگو با ایرنا ادامه داد : حضور این گروه تروریستی تکفیری در مناطقی مانند جلال آباد، مناطق شمالی افغانستان، منطقه بدخشان و مناطقی از غرب این کشور رو به افزایش است و این موضوع می تواند زنگ خطری برای ما باشد.
این نماینده مجلس با اشاره به این که یکی از دلایل حضور داعش در افغانستان شکستهای پی در پی در سوریه و عراق است، گفت: همین موضوع باعث شده تا داعش نیروهای خود را در آسیای مرکزی متمرکز کند و متاسفانه در افغانستان، شرایط مساعدی جهت فعالیت این گروه تکفیری وجود دارد.
عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس دلیل دیگر را هرج و مرج ناشی از ضعف حکومت مرکزی افغانستان و استفاده داعش از فضای به وجود آمده در این کشور دانست و تصریح کرد: داعش با استمداد از کانونهای ثروت ناشی از قاچاق مواد مخدر سعی می کند که به حیات خود در افغانستان ادامه دهد.
رحیمی جهان آبادی تصریح کرد که بیشتر نیروهای داعش که در افغانستان فعالیت می کنند از آسیای مرکزی و جمهوری های مسلمان نشین شوروی سابق بخصوص چچن، تاجیکستان و دیگر کشورهای حوزه آسیای میانه به این گروه پیوسته اند.
وی از عوامل جذب نیرو به داعش را فقر مردم در افغانستان دانست و خاطر نشان کرد که در آینده یکی از اصلی ترین مرکز فعالیتهای داعش، افغانستان خواهد بود.
رییس فراکسیون اهل سنت مجلس با تایید اینکه مدارس مذهبی در پاکستان از پایه گذاران اصلی افراطی گری در جهان اسلام هستند، گفت: البته داعش به دلیل اینکه پایگاه قدرتمندی در میان مردم افغانستان آنگونه که در عراق و سوریه داشت، ندارد به همین دلیل نمی تواند رشد زیادی در افغانستان داشته باشد.
وی با بیان اینکه آمریکا نیز از ناامنی ها برای حضور بیشتر در افغانستان خشنود است، گفت: این ناامنی ها حضور آمریکا در افغانستان را توجیه می کند تا بتواند از حمایت افکار عمومی برای تثبیت پایگاه های خود در این کشور استفاده کند.
**داعش ظرفیت توسعه در آسیای مرکزی را دارد
پیرمحمد ملازهی کارشناس مسایل افغانستان نیز در این زمینه به خبرنگار سیاسی ایرنا گفت: از دو سال گذشته کم و بیش اخباری درباره تقویت حضور داعش در افغانستان منتشر می شود و در برخی موارد به دلیل اختلاف درباره سرزمین با طالبان نیز درگیر می شوند.
وی با بیان اینکه تعداد بسیاری از نیروهای طالبان به دلایل مختلف از جمله دستمزد بالاتر به داعش پیوسته اند، ادامه داد: بنابراین داعش در افغانستان حضور داشته و دارد و شاکله این گروه تکفیری بیشتر نیروهای بومی، منطقه ای یا نیروهایی از درون طالبان و یا نیروهای گروه حکمتیار هستند که از وی به دلیل در پیش گرفتن مصالحه بریده اند و یا افرادی را که پس از حضور ارتش پاکستان در وزیرستان شمالی برای تحت کنترل گرفتن قبایل در این مناطق به استان های شرقی افغانستان کوچ کردند، تشکیل می دهند.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه اخیرا بخشی از اعضای گروه هایی که از خاورمیانه، سوریه و عراق به دلیل شکست های تکفیری ها اخراج شدند به این گروه با ملیت هایی چون تاجیک، چین و چچن به داعش در افغانستان پیوسته اند، افزود: دولت، نیروهای آمریکایی و ناتو با اطلاعاتی که از افغانستان می دهند، معتقدند که داعش در برخی از مناطق افغانستان در حال افزایش حضور خود است و اقداماتی را که در این کشور به صورت انتحاری انجام می دهد، بیشتر به دنبال نمایش قدرت بخصوص در کابل پایتخت افغانستان است.
وی خاطر نشان کرد: البته در برخی مناطق بر سرتسلط جغرافیایی با طالبان اختلاف نظر و درگیری دارد، اما در برخی از مناطق نیز به نوعی همدیگر را تحمل می کنند ولی از نظر ایدئولوژیک، طالبان می خواهد افغانستان را از دیدگاه خود اسلامی کند ولی داعش به دنبال اسلامی کردن دنیا از نگاه خاص خود است.
وی با تاکید اینکه این حقیقت غیرقابل انکار است که دولت مرکزی و وحدت ملی افغانستان، دولتی یکپارچه و منسجم نیست، اظهار داشت که این دولت ضعف های جدی در خود دارد و البته به دلیل بافت سنتی این کشور حتی آمریکایی ها و ناتو نیز توان اعمال قدرت در سراسر افغانستان را ندارند.
ملازهی تصریح کرد که امروز بخش های مهمی از افغانستان بخصوص مناطق عشایری از کنترل دولت مرکزی خارج و در اختیار طالبان، داعش و یا نیروهایی است که به هر دلیل در حال مبارزه با دولت مرکزی هستند.
وی با بیان اینکه منافع حاصل از ناامنی در افغانستان و دیگر کشورهای منطقه به جیب برخی از کشورهای متخاصم مانند رژیم صهیونیستی می رود، اظهار داشت: خرابی سوریه و عراق به هر میزان در مسیر راهبرد تضعیف دشمنان اصلی تل آویو است و این رژیم بیشترین سود را از تضعیف آنها بخصوص محور مقاومت می برد.
این کارشناس مسایل افغانستان ادامه داد: در هرحال خط تضعیف کشورهای اسلامی می تواند مورد بهره برداری آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گیرد، ولی برخی از کشورهای منطقه نیز منافعی در ناامنی ها دارند و برای ناامن سازی، پول خرج می کنند و به نظر می رسد که داعش از آن ظرفیت برخوردار است که بتواند شبکه های امنیتی منطقه ای، غربی و آمریکایی را برای حمایت پنهان و آشکار از خود همراه کند تا برای چین، روسیه و ایران مشکلاتی ایجاد شود.
وی گفت: داعش این ظرفیت را دارد تا اگر منافع اش تامین شود، بتواند فعالیت خود را در آسیای مرکزی و حیات خلوت روسیه گسترش دهد.
ملازهی با اشاره به اینکه بین ایران و عربستان سعودی در منطقه رقابت هایی وجود دارد که قابل انکار نیست، افزود که ریاض هم اگر بتواند از این گروه تکفیری در مرزهای ایران استفاده کند قطعا از این ظرفیت استفاده خواهد کرد، زیرا دنیای سیاست دنیای تامین منافع است و حد و مرزی ندارد.
**تقویت دولت مرکزی افغانستان تنها راه مقابله با داعش
رحیمی جهان آبادی در ادامه گفت و گو با خبرنگار ایرنا، پیشنهاد کرد که دستگاه دیپلماسی ایران با دولت مرکزی افغانستان و مجموعه پیمان شانگهای که یک مجموعه پیمان امنیتی گسترده است، نزدیک تر شود و همکاری های امنیتی را افزایش دهد؛ مرزهای شرقی را نیز از نظر نظامی، امنیتی و اشراف اطلاعاتی تحت نظر بیشتری داشته باشد.
وی افزود که البته نباید این موضوع را از نظر دور داشت که مردم مرزنشین در شرق کشور از محرومیت رنج می برند و باید چهره محرومیت را از این مناطق زدود و در این مسیر باید از علما، نخبگان و انسان های ارزشمند در شرق کشور که دل در گرو ایران و وطن دارند، برای آگاه سازی مردم جهت از بین بردن زمینه های نفوذ داعش استفاده کرد.
وی تاکید کرد که متاسفانه داعش نیم نگاهی به مرزهای شرقی از سیستان و بلوچستان تا خراسان دارد.
ملازهی نیز در این زمینه به ایرنا گفت: اینکه ما و دستگاه دیپلماسی کشور چه کاری می تواند در این زمینه انجام دهد، بحث پیچیده ای است اما تقویت دولت مرکزی افغانستان باید سیاست راهبردی ایران باشد و هر نوع کمکی از نظر سیاسی، تبلیغاتی، مالی و هرشکل دیگری که باعث تقویت دولت مرکزی افغانستان شود باید صورت گیرد تا این کشور بتواند مشکلات خود را حل کند.
وی با بیان اینکه درست است در برخی از مسایل بین ایران و افغانستان دیدگاه های متفاوتی وجود دارد ولی جهت گیری این نوع تروریست ها در افغانستان مانند داعش بخصوص در عملیاتی که اخیرا در هرات علیه شیعیان انجام شد در مسیر به راه انداختن جنگ شیعه و سنی است که این به ضرر ایران و منطقه است و فقط می توان با قدرتمندتر کردن دولت مرکزی از اینگونه موارد جلوگیری کرد.
این استاد دانشگاه با تاکید بر اینکه باید در برابر این موارد هوشیار بود، تصریح کرد: متاسفانه داعش جریانی ایدئولوژیک است که می تواند با اخراج از منطقه ای به مناطق دیگری کوچ کند و در جغرافیایی نیز فعالیت می کند که حکومت مرکزی قدرتمندی ندارد مانند عراق که پس از صدام گروه های تروریستی متعددی رشد کردند و دست به آشوب زدند.
وی با بیان اینکه ضعف دولت مرکزی باعث گسترش گروه های تروریستی در کشورهای مختلف می شود، افزود: داعش نیز از همین ضعف استفاده کرد و توانست در برخی از کشورهای منطقه هرج ومرج و آشوب ایجاد کند.
به نظر می رسد که حضور داعش در مناطق شرقی کشورمان زنگ خطری است که باید مسئولان سیاسی و امنیتی کشور به آن به صورت ویژه نگاه کنند و اجازه تکرار موارد مشابه در سوریه و عراق را در مناطق شرقی ایران ندهند.
