شفقنا افغانستان-اطلاعات عمومی درباره کشور قزاقستان:
جمهوری قزاقستان یکی از کشورهای بزرگ آسیای مرکزی است. این کشور بزرگترین کشور محصور در خشکه است که مساحت آن به ۲۷۱۷۳۰۰ کیلومتر مربع میرسد و از لحاظ وسعت، تقریباً پنج برابر افغانستان و نهمین کشور بزرگ در دنیا است. حدود اربعه کشور قزاقستان به ترتیب ذیل است: از شمال با روسیه، از شرق با جمهوری خلق چین، از جنوب به کشورهای قیرغزستان و ازبکستان، از جنوبغربی با کشور ترکمنستان از شمالشرقی به سواحل دریای خز هم سرحد است. تقریباً 90 درصد خاک قزاقستان را دشت تشکیل میدهد و آب و هوای آن به نسبت میزان پایین بارندگی، خشک است. قزاقستان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، دارای زمستان فوقالعاده سرد و برفگیر است. دریاچههای مهم آن عبارتاند از: دریاچه بالخاش، دریاچه زایسان، رود اورال، سیر دریا، رود ایرتیش، رود چارین و رود ایلی.
پایتخت قزاقستان شهر آستانه (Астана) است. قبل از آستانه، آلماتا یا آلماتی (Алматы) پایتخت قزاقستان بود اما در سال 1998 به دستور رئیس جمهور نورسلطان نظربایف، پایتخت به شهر آستانه منتقل شد. امروزه آلماتا را «پایتخت دوم» قزاقستان میخوانند. رئیس جمهور قزاقستان نورسلطان نظربایف است که در زمان اتحاد جماهیر شوروی سابق، رهبر قزاقستان بود. حکومت قزاقستان دمکراتیک و از نوع جمهوری ریاستی است. رئیس جمهور در رأس دولت قرار دارد و مطابق قانون اساسی قزاقستان، رئیس جمهور نخستین تا زمانی که بخواهد، میتواند در این پست باقی بماند. قدرت قانونی پارلمان قزاقستان است.
واحد پول قزاقستان، تنگه (Тенга) است و زبان رسمی قزاقستان، زبان قزاقی و زبان روسی است. مهمترین شهرهای قزاقستان عبارت اند از: آستانه، آلماتی، کاراگاندا، شیمکنت، آکتاو، آتیراو. بر اساس گزارش «وبگاه کمیته آمار قزاقستان» در سال 2010، کل جمعیت قزاقستان 16036100 (شانزده میلیون و سیوشش هزار و یکصد نفر) است. طبق آمارهای غیر رسمی، 63 درصد جمعیت قزاقستان قزاق، 33 درصد روس و متباقی ملیتهای دیگر است. در قزاقستان بیشتر از صد ملیت زندگی میکنند. اسلام و مسیحیت بیشترین پیرو دارند؛ اما سیستم سیاسی دولت سکولار است و بنابراین، نام رسمی قزاقستان «جمهوری قزاقستان» است.
در قزاقستان، حدود 150 مرکز آموزشی عالی وجود دارد. همچنین، در این کشور 20 مرکز برای شناسایی استعدادهای درخشان تأسیس شده است. سیستم آموزشی در آموزشگاههای قزاقستان، جدیدترین سیستم آموزشی جهانی یعنی سیستم بالون (Балоньская система) است. «از ویژگی فعالیتهای دانشگاهی در قزاقستان، توجه به امور فرهنگی و فوق برنامهای است. دانشجویان ضمن فراگیری علوم، میتوانند در رشتههای تخصصی و تجربههای هنری دلخواه، شامل شوند. برنامههای جذاب مسابقات هنری از جمله موسیقی، رقص، نمایش، آواز خوانی، مسابقات ورزشی و… از فعالیتهای روزمره دانشگاهی است.»
پرچم رسمی دولت قزاقستان (نشان ملی) به رنگ آبی است که حاوی سه نشانه است: خورشید، عقاب و خطوط گرافیکی که هر سه نشانه، به رنگ زرد است.
جشنهای ملی قزاقستان عبارتاند از: جشن سال نو میلادی (و کرسمس)، جشن سال نو خورشیدی (نوروز)، جشن سالگرد استقلال جمهوری قزاقستان، جشن «روز نخستین رئیس جمهور قزاقستان»، جشن گرامیداشت روز ملیتها، نهم می (سالگرد پیروزی ارتش اتحاد شوروی در جنگ جهانی دوم)، جشن گرامیداشت از تصویب قانون اساسی و… جشنهای دیگر که در مهمترین شهرهای قزاقستان، بصورت همزمان برگزار میشوند.
دمبوره (Домбра) آله ملی موسیقی قزاقستان است و علاوه بر این، در موسیقی سنتی قزاقها، آلاتی همچون: قوبیز، سیبیزغی، داولپاز، سرنای، شرتر، ژتیگین و…، به کثرت مورد استفاده قرار میگیرند.
مشاهیر قزاقستان:
آبای قونانبایف (АбайКонанбаев)- فیلسوف و انسانشناس، شاعر بزرگ، آهنگساز و بنیانگذار ادبیات مدرن قزاق. آبای در سال در سال 1845 در منطقه سمی پلاتینسک در شرق قزاقستان به دنیا آمد. مهمترین منظومه ادبی او «تابستان؛ فصل خورشید» نام دارد.
سابیت موکانوف (СабитМукановичМуканов)- شاعر، رماننویس و نویسنده کلاسیک ادبیات قزاق. موکانوف در سال 1900 در یکی از ایالتهای شمالی قزاقستان به دنیا آمد و در سال 1973 وفات کرد. مهمترین رمانهای او عبارتاند از: «سین بایا»، «عشق روشن»، «بوتاگوس»، «سیردریا» و…
بیمبت مایلین (Беимбет ЖармагамбетовичМайлин)- نویسنده و فعال اجتماعی. او در سال 1894 در آکتوبه به دنیا آمد و در سال 1938 وفات کرد. مهمترین اثر او «یادبودی برای شوگا» است.
ماگژان ژومابایف (Магжан Жумабаев) نویسنده و «شاعر درخشان قزاق» در سال 1893 در منطقه پتروپاولوفسک به دنیا آمد. او نیز یکی از بنیانگذاران ادبیات نوین قزاق است. مهمترین اثر ادبی او «پهلوان بایان» است.
سلطان محمود تورایگیروف (СултанмахмутТорайгыров)- شاعر و دموکرات برجسته قزاق. او در سال 1893 به دنیا آمد و در سال 1920 وفات نمود. او همواره جوانان را در بطن اصلاحات ترقیخواهانه و ارزشهای عصر جدید، دعوت میکرد.
دین محمد احمدوویچ کونایف (Кунаев, Динмухамед Ахмедович)- سیاستمدار معروف قزاق. او در سال 1886 به دنیا آمد و در سال 1993 درگذشت. این سیاستمدار در طول حیات سیاسیاش، مقامهای سیاسی ذیل را به عهده داشت: معاون رئیس شورای کمیسرهای مردمی جمهوری شوروی قزاقستان، رئیس آکادمی علوم جمهوری شوروی قزاقستان، دبیر اول کمیته مرکزی حزب کمونست قزاقستان، رئیس شورای وزیران جمهوری شوروی قزاقستان و از سال 1964 تا 1986 سمت دبیر اول کمیته مرکزی حزب کمونست قزاقستان را به عهده داشت.
آبلای خان (Абылай-хан)- قهرمان و هیروی مشهور قزاق. او در سال 1711 به دنیا آمد و در سال 1781 درگذشت. یکی از مهمترین داستانهای مبارزه/قهرمانی او، قصه مشهور «مبارزه تن به تن با جونگاری» است.
الیاس ژانسوگوروف (ИльясДжансугуров)- نویسنده، شاعر و یکی از چهرههای درخشان ادبیات قزاق. او در سال 1894 به دنیا آمد و در سال 1938 دیده از جهان فروبست. مهمترین اثر ادبی او «ساگاناک» است که در سال 1928 انتشار یافت.
عیسی بایزاکوف (ИсаБайзаков)- شاعر، نمایشنامهنویس و ترانهسرای محبوب قزاقستان. او در سال 1900 در منطقه قیزیل آکاچ به دنیا آمد و در سال 1946 درگذشت. یکی از معروفترین نمایشنامههای او «بولیس» است که در سال 1920، به نمایش درآمد. برخی از مهمترین ترانههای او عبارتاند از: «کاکن»، «بیکه»، «مانیش»، «کونشا»، «ژارژار» و «تانیسو».
میرژاکیپ دولاتوف (Дулатов, Миржакип)- شاعر بزرگ، رماننویس، روزنامهنگار و آموزگار معروف قزاق. او در سال 1885 به دنیا آمد و در سال 1936 دیده از جهان فروبست. مهمترین اثر ادبی او، رمان «باکیتسیر ژامال» است.
شاکریم کودایبردیف (ШакаримКудайбердиев)- تاریخدان، متفکر و فیلسوف و شاعر قزاق. او در سال 1858 در منطقه سمی پلاتینسک در شرق قزاقستان به دنیا آمد و در سال 1931 «بصورت پنهانی» تیرباران گردید. این شاعر و متفکر، از شاگردان شاعر بزرگ قزاق- آبای قونانبایف بود. او به زبان فارسی نیز تسلط داشت و ترجمههای او از شعر حافظ و منظومه شعری «لیلی و مجنون» بعد از مرگ او به چاپ رسیدند.
مختار عوضاُف (Ауэзов, МухтарОмарханович)- نویسنده و نمایشنامهنویس/ درامنویس مشهور قزاق. او در سال 1897 به دنیا آمد و در سال 1961 دیده از جهان فروبست. مختار عوضاُف یک شخصیت اجتماعی نیز بود و در زمان جماهیر سوسیالیستی شوروی، عضو آکادمی علوم و یکی از شخصیتهای برجستهی علمی به شمار میرفت. او بیش از 20 نمایشنامه نوشت و آثار کلاسیک معروفترین نویسندگان روس را به زبان قزاقی ترجمه کرد.
ژوسیپبیک آیمائوتوف (Жусыпбек Аймауытов)- شاعر و درامنویس بزرگ قزاق. او در سال 1889 به دنیا آمد و در سال 1931 درگذشت. او با استعداد فراوان ادبی خود، تحول بزرگی را در نثر ادبیات قزاق، پدید آورد. «بیرژان و سارا» مهمترین نمایشنامه او و «کارت کوژا» مهمترین رمان او محسوب میشود.
ساکن سیفولین (Сакин Сейфулин)- نویسنده و سیاستمدار و «فرزند شایسته ملت قزاق» بود. او در سال 1894 به دنیا آمد و در سال 1938 درگذشت. مجموعه شعری «آسوتولپار» و نمایشنامههای «در راه خوشبختی» و «شاهینهای سرخ» از مهمترین کارنامه ادبی او به شمار میرود.
گابیت موسریپوف (ГабитМосрипов)- نویسنده، مترجم، منتقد ادبی و فعال اجتماعی قزاق. او در سال 1902 به دنیا آمد و در سال 1985 دیده از جهان فروبست. موسریپوف عضو آکادمی علوم قزاقستان بود و همچنان او یکی از بنیانگذاران درامنویسی قزاقستان به شمار میرود. او زمانی مدیر روزنامه «سوسیالیستیک» قزاقستان بود و بعداً در کمیته مرکزی حزب کمونست قزاقستان، سمت مدیریت را به عهده گرفت.
چهرههای نامبرده، معروفترین شخصیتهای تاریخی قزاقستان محسوب میشوند. هماکنون به نام و یاد آنها، مراکز و مکانهای بیشماری نامگذاری شده است. جادهها، خیابانها، دانشگاهها، موزهها، تئاترها، سینماها، میدانها و مراکز بیشمار دیگر، به نام آنها تأسیس شده است. همچنان مجسمههای آنها در مناطق زیادی از شهرهای قزاقستان نصب شده است. قزاقستان، یکی از جمله کشورهایی است که به چهرهها و شخصیتهای مهم تاریخی خود، ارج و بهای فراوان قائل است.
منبع اطلاعات روز
انتهای پیام