شفقنا افغانستان- روزنامه هشت صبح در تحلیلی درباره بحران سیاسی کنونی در پاکستان نوشت:
التهاب سیاسی در اسلامآباد، بزرگترین تهدید در برابر نوازشریف است. برخورد خشن پولیس با حامیان عمرانخان و طاهر القادری، حکومت نوازشریف را با چالش جدی روبهرو کرده است. این سوال حالا بهصورت جدی مطرح است که آیا نوازشریف این بار دوره ماموریت خود را کامل میکند یا مجبور به کنارهگیری میشود. برخی از صاحبنظران امور پاکستان به این باوراند که نوازشریف، سیاستمداری است که در بهدست آوردن قدرت مهارت دارد، اما در حفظ آن ناتوان است. این صاحبنظران تجربه دو دوره نخستوزیری نوازشریف را مد نظر دارند.
نوازشریف پیش از این دو بار به مقام نخستوزیری در کشورش رسید اما هر دو بار، پیش از اینکه موعد ماموریتش به پایان برسد، مجبور به کنارهگیری شد. نوازشریف از سروزیری ایالت پنجاب در سال ۱۹۹۰، به نخستوزیری کشورش رسید. خانواده او نفوذ سنتی در پنجاب دارد که پرجمعیتترین ایالت پاکستان است و نقش مهمی در سیاست این کشور دارد. او در سال ۱۹۹۰ علیه حزب مردم و حکومت بینظیر بوتو که در آن زمان قدرت را در اسلامآباد در دست داشت، کارزار تبلیغاتی بهراه انداخت و بخشهایی از مردم پاکستان را علیه آن بسیج کرد. پس از برکناری دولت بینظیر بوتو و انحلال پارلمان، نوازشریف در انتخابات سال ۱۹۹۰ به پیروزی رسید. اما دیری نگذشت که اتهام فساد مالی علیه او و حزبش بالا گرفت و احزاب مخالف او را در پارلمان به چالش کشیدند.
تنش سیاسی در سال ۱۹۹۳ به اوجش رسید ولی در آن زمان هم دادگاه عالی از نوازشریف حمایت کرد و خواستار دوام نخستوزیری او شد. اما بعد به وساطت ارتش، نوازشریف و غلام اسحاقخان، رییسجمهور وقت هر دو، مجبور به کنارهگیری شدند، انتخابات زودهنگام برگزار شد و بینظیر بوتو به قدرت رسید. در سال ۱۹۹۲ نوازشریف در گورنرهاوس پیشاور، نوازشریف در سال ۱۹۹۰- ۱۹۹۳ نقش مهمی در سیاست افغانی پاکستان داشت. به رهبران نبرد ضد شوروی و دولت نجیب کمک کرد تا به یک توافق سیاسی برسند و به اثر اعمال نفوذ او، آقای حضرت صبغتالله مجددی، بهعنوان ممثل دولت جانشین داکتر نجیب به کابل آمد و به کرسی اقتدار تکیه زد.
همچنان شایع است که در سال ۱۹۹۳ نوازشریف در سخنرانیای در پارلمان کشورش در اوج تنشهای سیاسی، خطاب به اعضای پارلمان گفت که او به امنیت پاکستان، خدمت فراوان کرده است و به اثر تلاشهای او بود که ارتش نیرومند افغانستان که متحد طبیعی هند و روسیه بود، فرو پاشید. جنگهای تنظیمهای جهادی در کابل و سخنان منسوب به نوازشریف در مورد فروپاشی ارتش نیرومند دوران داکتر نجیب، نوازشریف را به یک چهره سخت نامحبوب در افغانستان بدل کرد. اما با وجود همه اینها، نوازشریف در سال ۱۹۹۳ از کار برکنار شد، انتخابات زودهنگام برگزار گردید و بینظیر بوتو به قدرت رسید.
از سال ۱۹۹۳ تا سال ۱۹۹۶ نوازشریف اپوزیسیون حکومت بینظیر بوتو بود. در همین دوران بود که طالبان بهعنوان یک سازمان سیاسی ساخته شدند و بخشهای مهم افغانستان را اشغال کردند. نصیرالله بابر و مولانا فضلالرحمان، به همکاری دولت بینظیر بوتو در ایجاد پروژه طالبان نقش عمده داشتند. در این مورد دهها کتاب و مقاله نوشته شده است، اما در هیچ یک از کتابها ومقالات از نقش نوازشریف در پروژه طالبان سخنی نیامده است. نوازشریف در سال ۱۹۹۶ پس از آنکه فاروق لغاری پارلمان وقت پاکستان را منحل کرد و انتخابات زودهنگام برگزار شد- دوباره به قدرت رسید. او این بار تا سال ۱۹۹۹ حکومت کرد.
نوازشریف در این دوران نیز کوشش فراوان کرد تا پایگاه مردمی قدرتش را مستحکم سازد. آزمایشات اتومی پاکستان در همین دوره صورت گرفت. در سال ۱۹۹۹ ارتش پاکستان، نبردی را در منطقه کارگیل هند سازماندهی کرد و شبهنظامیان طرفدار پاکستان، بخشهای از کارگیل را تصرف کردند. اما فشار امریکا سبب شد ارتش پاکستان شبهنظامیان طرفدارش را از کارگیل بیرون کند. در آن زمان ارتش که در راس آن پرویز مشرف بود، از نوازشریف خواسته بود در برابر فشارهای امریکا بایستد اما ظاهرا نوازشریف با پروژه ارتش برای گسترش جنگ در کشمیر موافق نبود. نوازشریف در آن زمان، دست به قماری خطرناک زد.
او جنرال مشرف را از کار برکنار کرد و بهجای او جنرال ضیاوالدین را به صفت رییس ستاد ارتش منصوب کرد، این اقدام نوازشریف که تلاش آشکار برای کنترول ارتش بود، جنرالها را به خشم آورد و آنان با راهاندازی یک کودتا، حکومت او را سرنگون کردند. حالا هم روشن نیست که نوازشریف میتواند دوره ماموریتش را تمام کند یا مجبور به کنارهگیری میشود. ارتش در حال حاضر در موقعیتی نیست که کودتای نظامی راهاندازی کند. بهدلیل اینکه جنرالهای پاکستانی در نبرد با طالبان پاکستانی مشغولاند و این بزرگترین گرفتاریشان است. آنان نمیخواهند در وضعیتی که در جنگ با طالبان پاکستانی دستآوردی ندارند، مسوولیتهای حکومت را نیز بهدوش بگیرند.
دیوان عالی پاکستان هم انحلال پارلمان پاکستان را که خواست اصلی مخالفان نوازشریف- عمرانخان و طاهر القادری- است، غیرقانونی خوانده است. اما با آن هم عمرانخان و طاهر القادری هوادارانشان به جادهها آوردهاند و شنبهشب تلاش کردند داخل «منطقه قرمز» اسلامآباد و دفتر نخستوزیر شوند که با واکنش پولیس مواجه شدند. عدهای به این باوراند که عمرانخان و طاهر القادری بدون دریافت چراغ سبز از شماری از جنرالهای لاهورپندی جرات نمیکردند، «منطقه قرمز» را عبور کنند و با پولیس مواجه شوند. این نشان میدهد که طاهر القادری و عمرانخان، طرفدارانی در لاهورپندی دارند.
عدهای را گمان بر این بود که در انتخابات سال ۲۰۱۳، گزینه ارتش عمرانخان بود، اما او نتوانست از سد مردمی نوازشریف عبور کند. اگر پشت سر تلاشهای عمرانخان و طاهر القادری حلقاتی در ارتش پاکستان باشند، برای نوازشریف دشوار است که با آنان مقابله کند. چند روز پیش آقای راحیل شریف، رییس ارتش پاکستان، اعلام کرد که او حاضر به میانجیگری میان نوازشریف و مخالفانش است. اگر واقعا حلقات قدرتمند در ارتش پاکستان تصمیم به تعویض نوازشریف گرفته باشند، احتمال آن وجود دارد که شبیه سال ۱۹۹۳، میانجیگری ارتش منجربه کنارهگیری نوازشریف و برگزاری انتخابات زودهنگام شود.
اگر کسی در لاهورپندی تصمیم به برکناری نوازشریف نگرفته باشد، در آن صورت، عمرانخان و طاهر القادری با دریافت امتیازهای مشخص، عقبنشینی خواهند کرد. روزها و هفتههای آینده روشن خواهد کرد که «شیر پنجاب» به قفس میرود، یا همچنان برمسند باقی میماند.
منبه هشت صبح
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com