شفقنا افغانستان-تعدادی از باستان شناسان افغانستان و کشور فرانسه حفریات و کاوشهای شانرا در شهر تاریخی غلغله در مرکز بامیان آغاز کردهاند. این برنامه با همکاری وزارت اطلاعات و فرهنگ، سازمان یونسکو و سازمان همکاری باستان شناسان افغانستان و فرانسه یا “دافا” انجام میشود.
داکتر جولیو بندزو مسئول سازمان همکاری باستان شناسان فرانسه و افغانستان در مورد هدف از این حفریات به رادیو آزادی گفت:
“ما این کار را با همکاری انستیتوت زمین شناسی افغانستان، وزارت اطلاعات و فرهنگ و سازمان یونسکو شروع کردیم. کار در این منطقه از اهمیت زیادی برخوردار است چون اینجا یکی از بزرگترین و زیباترین مناطق تاریخی بامیان است که توریستها بعد از دیدن مجسمههای بودا بیشتر به اینجا میآیند. هدف از این کار نشان دادن اهمیت و قدمت این ساحه است چون کسی بصورت دقیق نمیداند که این منطقه از کدام دوران و عصر میباشد و در آینده در مورد ترمیم این منطقه نیز تصمیم گرفته خواهد شد. احتمال میرود پادشاه این منطقه در ابتدای دوران اسلامی تا زمان آمدن چنگیز خان در این شهر زندهگی میکرد.”
در این پروژه برای اولین بار در سطح کشور تحقیقات روی استخوانها نیز صورت میگیرد. این تحقیقات همزمان بر روی استخوانهای به دست آمده از شهر غلغله و معدن مس عینک توسط کارشناسان فرانسوی انجام میشود.
ذبیح محمدی یکی از اعضای تیم باستان شناسی “دافا” در این مورد گفت:
“دافا برای بار اول در افغانستان مطالعه روی استخوانها را آغاز کرده که بصورت همزمان در شهر غلغله و معدن مس عینک این تحقیقات انجام میشود. ما روی استخوانهاییکه از سال ۲۰۱۴ به دست آمده و استخوانهاییکه در این روزها کشف کردیم مطالعه میکنیم. برای فعلاً بیشتر استخوانهاییکه بدست آوردیم از قسمت غربی شهر غلغله است. مطالعات ابتدایی بر روی استخوانهای به دست آمده نشان میدهد که محل اصلی شاه در قسمت غربی شهر بوده که هنوز هم حفریات در این قسمت جریان دارد.”
در انجام حفریات ۳۰ نفر از محصلین رشته باستان شناسی پوهنتون بامیان نیز شرکت دارند که بصورت عملی کارباستان شناسی را آموزش میبینند.
ربابه یکی از محصلینیکه در این حفریات شرکت کرده بود در این مورد افزود:
“دانستن تاریخ و گذشته برای هر انسان مهم و ارزشمند است. این گذشته ما است که زندهگی ما را میسازد. وقتی ما ندانیم که چه گذشتۀ داشتیم و گذشتگان ما چطور زندهگی میکردند، زندهگی برای ما بیمعنا خواهد بود. بامیان دارای یک تاریخ و مدنیت مهم و پُر افتخار بودهاست و به همین دلیل برای ما بسیار اهمیت دارد تا تاریخ و تمدن خود را بشناسیم و از آن حفاظت کنیم.”
شهر غلغله یکی از شهرهای تاریخی ولایت بامیان است که در گذشته مرکز یکی از تمدنهای عمده کشور به حساب میآمد و یک نقطه مهم برای وصل کردن شمال به جنوب و شرق به غرب کشور بود.
داکتر جولیو در مورد تمدن و تاریخ شهر غلغله گفت:
“افغانستان دارای یک تاریخ بسیار غنی در تمام دورانهاست. وقتی تاریخ گذشته را مطالعه میکنید در دورانهای مختلف مانند عصر آهن، عصر برنز و سه هزار سال قبل دوران یونان، تمام این تمدنها به این منطقه سفر داشتند. در افغانستان مردم مختلط زندهگی میکردند و یک اجتماع عمومی و بزرگ داشتند. مخصوصاً در عصر آهن که مردم از شمال به این منطقه میآمدند مانند ازبکستان و ترکمنستان کنونی. در آن زمان بامیان یکی از مهمترین مناطق افغانستان بود چون در مسیر ارتباطی شمال به جنوب قرار داشت. به همین دلیل آثار تمدنهای مختلف در اینجا مشاهده میشود مانند تمدن اسلامی و تمدن ساسانی. برای ما مهم است تا قدمت تاریخی اصلی این منطقه را بدانیم. “
شهر غلغله یکی از مهمترین آبدات تاریخی بامیان است که توسط چنگیز خان سوزانده شده بود و به گفته مقامات محلی بامیان با مشخص شدن قدمت تاریخی این شهر به شهرت شهر غلغله افزوده خواهد شد و ارزش فرهنگی آن نیز مشخص میشود.
