توضیح المسائل جامع که در کنار توضیح المسائل رایج منتشر شده است کتابی دو جلدی است که شرح جامع تر و فصول بیشتری از احکام را دارا می باشد و در این کتاب، با حفظ ساختار رساله های عملیه، به مسائل مبتلابه روز به شکل مفصل تری پرداخته شده است.
به گزارش شفقنا، در پایگاه رسمی حضرت آیت الله العظمی سیستانی درباره رساله «توضیح المسائل جامع» آمده است:
از آنجا که خداوند متعال برای ریز و درشت رفتار و گفتار و حرکات و سکنات بندگان، برنامه و روش حکیمانهای مقرّر فرموده است، یک مسلمان متعهّد برای عمل به تکالیف الهی، همواره به دنبال شناخت وظیفه فعلی خود میباشد.
«رساله توضیح المسائل»، مجموعهایست که عهدهدار قسمتی از این نیاز مکلّفین در بخش احکام شده و جزء ثابت و انفکاکناپذیر کتابخانه مؤمنین است.
بر اهل اطّلاع پوشیده نیست که رسالههای موجود، چند دهه قبل و زیر نظر مرجع بزرگ جهان تشیّع، حضرت آیه الله العظمی بروجردی(قدسسره)، نگارش یافته و مسائلش بر اساس نیازهای آن روز جامعه تنظیم شده است و فقهاء بزرگوار، در طول سالهای بعد، پس از ملحق کردن برخی از مسائل جدید، بدون تغییر زیادی در ساختار آن، نظر شریف خویش را در همان متن اعمال فرموده و پاسخ سؤالات دیگر مکلّفین را در کتابهای عربی خود و نیز پاسخ استفتائات شخصی مطرح نمودهاند.
امّا با توجّه به اینکه استفاده از کتب مختلف عربی و بررسی استفتائات گوناگون برای یافتن پاسخ مسأله مورد نظر، همواره مشکلات زیادی برای عموم مردم در بر داشته است، تصمیم گرفته شد، رسالهای تدوین گردد که در آن مسائل بیشتری از احکام محلّ ابتلای امروز مردم و با ساختار مناسبتر لحاظ شده باشد.
از این رو رساله حاضر، که توضیح المسائل حضرت آیه اللّه العظمی سیستانیمدّظله میباشد، زیر نظر دفاتر معظم له در مشهد، قم و نجف اشرف تنظیم شده ودارای ویژگیهای ذیل میباشد:
۱. حجم وسیع کتاب، که ثمره تکمیل و تصحیح مسائل است، باعث شده تا این رساله در دو جلد تنظیم گردد.
۲. بعضی از ابواب کاربردی و مورد نیازی که در رساله قبل، بیان نشده – مثل مباحث اعتکاف، کفّارات، نفقات، شفعه و… – در این رساله مطرح شده است.
۳. بسیاری از مسائل شرعی مورد نیاز عموم یا اقشار خاصی از مردم به مسائل قبل اضافه شده است.
۴. در بسیاری از موارد، جهت فهم بهتر مطلب، مسائل به صورت دستهبندی ارائه شده است.
۵. جهت دسترسی آسان و سریع به موضوع مورد نیاز، کلّیه مباحث، عنوان بندی شده و ابتدای رساله نیز فهرست نسبتاً جامعی از آنها مطرح شده است.
۶. برخی از مسائل موجود در رساله پیشین بدون تغییر محتوایی و معنایی با کمی تغییر نگارش، ذکر شده و بعضی از مثالهای قدیمی آن تبدیل به مثالهای جدیدِ محل ابتلاء، در عصر حاضر گردیده است.
۷. جهت تسهیل در بازیابی مطلب یا تکمیل مباحث یک موضوع، در بعضی موارد، مسألهای از بخشی از رساله پیشین به بخش دیگر منتقل شده و سعی شده تا حد امکان مسألهای حذف نگردد.
۸. منابع فقهی استفاده شده در این رساله عبارت هستند از تعلیقه بر العروه الوثقی، منهاج الصالحین، المسائل المنتخبه، الفقه للمغتربین و آخرین نظرات فقهی و استفتائات معتبر از معظم له. همچنین اهتمام بر این بوده که در صورت مشاهده اختلاف در متون، مسأله مذکور، استفتاء شده و نظر صحیح نهایی در مورد آن در متن رساله ذکر گردد.
از خداوند متعال میخواهیم که ما را از لغزش در گفتار و کردار مصون دارد و توفیق خدمت به مکتب اهل بیت(علیهمالسلام) واخلاص در عمل عنایت فرماید.
در خاتمه از تمام عزیزانی که با تلاش عالمانه و پیگیر این مهم را به انجام رساندند، تشکر میکنیم؛ جزاهم الله تعالی خیر جزاء المحسنین، امید است مورد عنایت خاصّ حضرت ولیّ عصر(عجلاللهفرجه) قرار گیرند.
به گزراش شفقنا، توضیح المسائل جامعه حضرت آیت الله سیستانی در لینک ذیل در دسترس است:
