حجت الاسلام والمسلمین حیدر مظفری؛ محقق، پژوهشگر و نویسنده در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری شیعیان افغانستان در سه بخش عمده درباره شخصیت آن حضرت، سیره ی اجتماعی و تربیتی ایشان سخن گفتند.
متن مصاحبه شفقنا افغانستان و حجت الاسلام حیدر مظفری را در زیر می خوانید:
* می دانیم که حضرت زهرا (س) یکی از تاثیر گذارترین شخصیت های دینی بوده است. شما وجود مبارک آن حضرت را در منابع قرآن و سنت چگونه یافتید؟
مظفری: بنده متقابلا تشکر می کنم از شما که فرصت این گفتگو را مهیا کردید و در این زمان بدست آمده بتوانیم با توجه به جایگاه اجتماعی و سیاسی زنان افغانستان، الگو پذیری و پتانسیل و مبنای رفتاری را از قرآن و سنت به دست آوریم. در این راستا به دو آیه ای که مورد اتفاق میان اهل سنت و تشیع اشاره می کنیم؛ آیه 61 آل عمران که به آیه «مباهله» معروف است. مباهله به معنای طلب عذاب کردن برای طرف مقابل در صورتی که ناحق دانسته شود. در این آیه با اشاره به یک روایت تاریخی که تضادی میان عده ای اهل نجرانی و پیامبر (ص) ایجاد شده بود، حضرت باریتعالی به پیامبر امر فرمود که برو نزد آنان و اگر بر مخالفت با تو اصرار ورزیدند، با ایشان مباهله کن. اگر چه که این آیه خود نیازمند مبحثی مفصل است تا در جزء جزء آن تامل شده و توضیح داده شود اما در مصداق «نِساءَنا» که در آیه آمده است، پیغمبر اسلام (ص) از زنان اهل خانه اش فقط حضرت زهرا (س) را با خود برد. همچنین آیه 33 سوره احزاب است که به آیه «تطهیر» مشهور است. کلمه کلیدی در این آیه، «اهل بیت» است که وجود مبارک باریتعالی اراده تکوینی دارد که ایشان را کاملا پاک و مطهر دانسته است. در منابع متعدد که وجود دارد در باب تفسیر این آیه، مصداق معصوم بودن، پیامبر اسلام (ص)، فاطمه زهرا (س)، حضرت علی (ع) و یازده فرزندان آنان است. بنابراین شخصیت والای قرآنی حضرت زهرا (س) اینگونه بیان می شود.
همچنین در باب شخصیت والای حضرت فاطمه زهرا (س) در سنت می توان به کتاب ابن مغازلی از دانشمندان اهل سنت اشاره کرد که ایشان روایتی نقل کرده اند از حضرت علی (ع) با این مضمون: «پیامبر اکرم (ص) از دست امام حسن و امام حسین گرفتند و گفتند که هر کسی که من را و این دو فرزند را و پدر و مادر این دو را دوست بدارد، این شخص در روز قیامت در درجه من قرار خواهد گرفت». می دانیم که وجود مبارک پیامبر عظیم الشأن در روز قیامت، بالاترین مقام است و این همطرازی که آن حضرت از محبّان حضرت زهرا (س) نام می برد بیان کننده مقام و منزلت این بانوی بزرگوار است.
* 13 سال گذشته در افغانستان برای ارتقاع جایگاه اجتماعی و سیاسی بانوان، یک تحول محسوب می شود که امری شایسته است. شما بفرمایید برای اینکه بانوان در فعالیت ها شان از آسیب های اجتماعی در امان بمانند چگونه می توانند از سیره فاطمی بهره برداری نمایند؟
مظفری: بله، یکی از تحولات مثبتی که در جامعه دینی ما، ایفای وظیفه زنان در بیرون از خانه و دوشادوش مردان است. اسلام هم بر این نظر است که زن می تواند در اجتماع و بیرون از خانه ایفای نقش کند، اما می بایست که همیشه کرامت و منزلت انسان حفظ شود. باز هم نظر اسلام نسبت به حفظ کرامت و شخصیت دینی زنان، تاکید بیشتری دارد. بنابراین درس گرفتن بانوان از حضرت زهرا و سیره ی زندگانیِ آن حضرت نیازمند تامل بیشتری خواهد بود؛ یعنی زنان می توانند شخصیت حقوقی شان را حفظ نموده و به وظایف خود برسند و همچنین شخصیت حقیقی، دینی و انسانی شان را حفظ نمایند. برای مصداقی شدن بحث، به روایت هایی اشاره می کنیم؛ حضرت زهرا (س) در شب اول که پس از ازدواج با حضرت علی(ع) به خانه ایشان آمدند از حضرت درخواست کردند که یاعلی، من که از خانه پدرم به خانه تو آمدم، به یاد این افتادم که روزی از خانه تو هم به خانه آخرت و خانه قبر خواهم رفت و بیا که برای خانه قبرمان، امشب را نماز بگذاریم. این سیره صدیقه طاهره نشانه ای از اصالت بر دین مداری دارد و حامل پیام است.
در رابطه با سیره فاطمی در خانه شوهر، روایاتی متعدد وجود دارد که ایشان از چاه آب می کشیدند و گندم آسیاب می کردند و به سختی کار می کردند و گاهی هم به زنان همسایه کمک می کردند و هیچ گاه به این دلیل که دختر پیامبر اکرم (ص) است و چنین جایگاهی دارد به خود فخر نمی فروخت. همچنین حضرت زهرا (س) همیشه اصالت بر حجاب خود و کرامت انسانی و دینی خود در همه حال می دادند و این درسی برای بانوان ما خواهد بود که ایشان در فعالیت های شان دنباله رو سیره آن حضرت باشند تا در عین اینکه فعالیت های مدیریتی، اجتماعی و سیاسی انجام می دهند، منزلت و شخصیت دینی شان از آسیب های اجتماعی مصون بماند.
* همانطور که آگاه هستید، امروزه دین ستیزان تمرکز اصلی شان را بر افکار نسل نوین گذارده اند و به تعبیری، جنگ فعلی ما؛ جنگ نرم در مقوله دینی، فرهنگی و تربیتی است. شما با توجه به سیره تربیتی و ارزشی حضرت زهرا (س) چه نکاتی را قابل ذکر می دانید؟
مظفری: سوالی که مطرح کردید، بسیار کارشناسی شده است و کاملا با اوضاع جامعه فعلی ما مطابقت دارد. امروزه دین ستیزان با جنگ نرم، کودکان ما را مورد هدف قرار داده اند تا از ارزش گرایی و اصالت بر دین آن ها را فاصله بدهند. حضرت صدیقه طاهره (س) در طول عمر کوتاه شان، سیره تربیتی برای فرزندان شان داشتند که می توان ادعا کرد که این عمرشان، بابرکت ترین عمر بوده است و ایشان فرزندانی تربیت کردند که هر کدام الگوی ایثار، شجاعت، دیانت و تقوای الاهی بوده اند. نکته ای که باید در سیره تربیتی حضرت زهرا (س) مدنظر داشت این است ایشان در مسایلی ارزشی و دارای مبنای دینی تمرکز داشتند. در روایت هایی داریم که ایشان در شب قدر که با عظمت ترین شب به سفارش قرآن هست، فرزندان شان را تشویق می کردند برای اینکه شب را بیدار بمانند و از احیاء کنندگان باشند.
یکی از مبانی و آموزه های حضرت زهرا (س) که در جهت دهی و ساختار فکری کودکان نقش مهمی داشته است، استفاده از واژگان تربیتی برای فرزندان بوده و این مشابه لالایی است که مادران امروز برای آرام کردن نوزدان خود استفاده می کنند. در روایت داریم که حضرت زهرا (س) زمانی امام حسن (ع) نوزاد بودند، ایشان، امام حسن را در آغوش گرفته و این لالایی را در قالب شعر بیان می کردند:
أشبَه أباکَ یا حَسن
وَخلَع عَنِ الحقِ الرسَن
وَاعبَد الهاً ذالمَنَن
ولا توالَ ذالأحَن
در مصرع اول، با توجه به اینکه انسان در زندگی نیاز به الگو دارد و حضرت زهرا (س) می گوید که فرزندم مانند پدرت باش. در مصرع دوم همانطور که در جامعه همیشه حق و حق ستیزان و مظلومین وجود دارند، می گوید که فرزندم تو باید ریسمانی که حق ستیزان بر گردن حق نهاده اند برداری. در مصرع سوم به عبادت خدای صاحب نعمت و احسان کننده سفارش می شود. مصرع چهارم که یکی از کلیدی ترین عبارات در آسیب زدایی جوانان امروزی و الگوهای رفتاری ایشان است اشاره به این دارد که فرزندم طرح دوستی با افراد بدخواه و کینه توز نداشته باش و این یکی از دغدغه های اصلیِ والدین در رابطه با فرزندان شان است.
در پایان امیدواریم نسل جوان و به خصوص زنان جامعه در الگوپذیری، مراجع و بزرگان دین را سرلوحه زندگی قرار دهند که راه سعادت و حفظ کرامت و منزلت انسانی است. باید به این نکته اشاره داشت که جدا شدن از سیره فاطمه زهرا )س) و جدا شدن از مرجعیت، فرجامی غیر از ظلالت برای ما نخواهد داشت.
انتهای پیام
http://www.afghanistan.shafaqna.com