شفقنا افغانستان- فیض کریمی و چلسی کارتر در سی ان ان نوشتند: در قدرت مرگبار بوکو حرام تردیدی نیست. این گروه شبه نظامی مدارس، کلیساها و مساجد را با بمب هدف قرار داده؛ زنان و کودکان را ربوده و سیاستمداران و رهبران مذهبی را ترور کرده است.
به گزارش خبرگزاری شیعیان افغانستان(شفقنا)، هفته پیش، بوکو حرام با ربودن بیش از 100 دختر دانش آموز در شهر چیبوک در شمال شرق نیجریه، دوباره به عناوین خبری راه یافت. پیکارجویان این گروه پس از یک درگیری مسلحانه شدید با سربازان، این دختران را سوار اتوبوس کردند و متواری شدند.
بوکو حرام دقیقا چیست، و چرا نام آن در نیجریه با ترس و خونریزی مترادف شده است؟ پرسش و پاسخ های زیر اطلاعات بیشتری را درباره این گروه به دست می دهد:
بوکو حرام چه معنایی دارد؟
این عنوان، در زبان هائوسایی (از زبان های بومی نیجریه) چنین معنایی دارد: “تحصیلات غربی، حرام است.”
این گروه شبه نظامی می گوید هدفش استقرار شریعت اسلام در پر جمعیت ترین کشور آفریقاست؛ کشوری که اکثر جمعیت مناطق شمالی آن مسلمانند و اغلب جمعیت جنوبی آن، مسیحی.
در سال های اخیر، این گروه حملات خود را در پاسخ به یورش های ارتش نیجریه، شدت بخشیده است. به نظر می رسد اکنون بوکو حرام هدف خود را به نابودی کامل دولت نیجریه ارتقا داده است.
بوکو حرام چند سال سابقه دارد؟
این گروه 12 سال پیش توسط محمد یوسف، روحانی کاریزماتیکی که خواستار حکومت ناب اسلامی در نیجریه بود، تاسیس شد. پلیس نیجریه در سال 2009، طی اتفاقی که فیلم آن روی اینترنت منتشر شد، محمد یوسف را به قتل رساند. کشته شدن یوسف، بوکو حرام را خشن تر و تهاجمی تر ساخت. ابوبکر شکائو کنترل گروه را به دست گرفت و حملات خود را به سطوح جدیدتری گسترش داد. بوکو حرام در این مرحله جدید حیات خود، اتباع غربی را ربود و به قتل رساند و بمب گذاری علیه اهدافی مثل کلیساها، مساجد و ساختمان های دولتی را آغاز کرد.
چرا پلیس نیجریه ابوبکر شکائو را نمی کشد؟
پاسخ این پرسش روشن است: او زندگی مخفیانه ای دارد و به سادگی دم به تله نمی دهد.
درباره شکائو پرسش هایی مطرح است؛ از جمله این که اصلا زنده است یا نه. حتی کسی سن دقیق او را نمی داند. حدس و گمان ها متغیر است. او را بین 35 تا 44 ساله می دانند. در سال های اخیر، ارتش نیجریه یک بار اعلام کرد که او مرده است اما با آفتابی شدن شکائو در چند پیام تصویری خلاف این ادعا ثابت شد.
شکائو از نام مستعار دار التوحید استفاده می کند. تحلیل گران او را فردی قسی القلب، انزوا طلب و استاد تغییر چهره توصیف کرده اند. او با اعضای بوکو حرام مستقیما صحبت نمی کند و فقط از طریق چند نفر از معتمدین خود با گروه در تماس است.
چرا یک گروه شبه نظامی اسلامگرا باید مسلمانان شمال نیجریه را هدف قرار دهد؟
به رغم ایدئولوژی بنیادگرایانه، بوکو حرام تمام مسلمانان را پشتیبان و متحد خود نمی داند.
گفته شده این گروه بعضی از مساجد مشخص را هدف قرار داده، زیرا متولیان آن مسجد علیه بوکو حرام صحبت کرده اند و در حمله به این گروه، با مقامات همسو بوده اند. تحلیل گران می گویند بوکو حرام قصد دارد در قلب ساکنان محلی هراس ایجاد کند تا با دولت همکاری نکنند.
آیا این گروه در شمال نیجریه از حمایت مردمی برخوردار است؟
اگرچه اغلب مردم نیمه شمالی نیجریه از خشونت انزجار دارند، اما بخش قابل توجهی از مردم منطقه از ایده استقرار شریعت اسلام حمایت می کنند و آن را تنها راه پایان دادن به دولتی می دانند که از منظر بسیاری “فاسد و نالایق” تلقی می شود. فقر در نیمه شمالی نیجریه بسیار گسترده است و همزمان با تلاش های ارتش برای توقف حملات بوکو حرام، شاید این گروه شبه نظامی بتواند در نبرد دیگری پیروز شود: زیر سوال رفتن صلاحیت و کفایت دولت از سوی مردم.
گروههای حقوق بشری مقامات محلی را به نقض حقوق بشر در مبارزه با بوکو حرام متهم می کنند که این، خود در تشدید احساسات ضد دولتی بی تاثیر نیست.
غرب چه کمکی می کند؟
ایالات متحده برای سر شکائو، مبلغ 7 میلیون دلار جایزه تعیین کرده و همچنین سال گذشته بوکو حرام را در فهرست سازمان های تروریستی خارجی جا داده است. اگرچه آمریکا از تشکل های نیجریه ای که مشغول مقابله با بوکو حرام هستند پشتیبانی فنی و مالی به عمل می آورد اما تمایلی به ورود به نیجریه و رویارویی مستقیم با این گروه ندارد، مگر این که این گروه تهدید مستقیمی علیه امنیت ملی غرب ایجاد کند. حملات بوکو حرام تاکنون محدود به داخل نیجریه بوده است.
وقتی ما در نیجریه زندگی نمی کنیم، چه لزومی دارد به این گروه توجه نشان دهیم؟
با جمعیت 175 میلیون نفر، نیجریه پر جمعیت ترین کشور آفریقاست و یک قوه محرکه اقتصادی و سیاسی برای این قاره به شمار می رود. این کشور متحد آمریکا، غنی از منابع نفتی است، جزو شرکای تجاری چین به شمار می رود و از قطب های تجارت جهانی در منطقه است.
چنان که در مالی دیدیم، هر گونه شورش محلی اگر مغفول باقی بماند، این قابلیت را دارد که به مساله ای جهانی تبدیل شود.
سال گذشته، شکائو در بیانیه ای وعده داد به خاک ایالات متحده آمریکا نیز حمله کند. او گفت: “قدرت آتشبار ما فراتر از مرزهای نیجریه است. نیجریه برای ما دیگر یک عرصه بزرگ به شمار نمی رود. ما اکنون قصد داریم با فراغ خاطر به مقابله با آمریکا برخیزیم.”
آیا بوکو حرام با القاعده در ارتباط است؟
آمریکا می گوید بوکو حرام با گروه های القاعده در غرب آفریقا و گروه های بنیادگرا در مالی ارتباط دارد.
این گروه چه حملات دیگری را انجام داده است؟
هفته پیش، انفجاری مهیب در یک ایستگاه اتوبوس پایتخت نیجریه را لرزاند. این انفجار دست کم 71 کشته برجا گذاشت. بوکو حرام مسوولیت این حمله را برعهده گرفت.
در ماه نوامبر، بوکو حرام دهها زن مسیحی را ربود که البته ارتش بعدها توانست اغلب آنها را آزاد کند. بعضی از این زنها باردار شده بودند، بعضی دیگر به زور به اسلام گرویده بودند و بعضی به اجبار با ربایندگان خود ازدواج کرده بودند.
در سال 2011، حمله انتحاری یکی از نیروهای بوکو حرام به ساختمان سازمان ملل در آبوجا (پایتخت نیجریه) 25 کشته برجا گذاشت.
منبع: سی ان ان
ترجمه: فرهاد فرجاد- شفقنا
انتهای پیام