شفقنا افغانستان (خبرگزاری شیعیان افغانستان)
در کشورهای جهان سومی، بهویژه در کشوری مانند افغانستان، یکی از بحثهای مهم، نفوذ و مداخلهی کشورهای پرقدرت و ذینفع میباشد. از چند روز گذشته که بازار انتخابات و یارگیریهای انتخاباتی گرم شده است، در رابطه به نقش خارجیها نسبت به انتخابات و نظام سیاسی آینده و حمایت و موضعگیریهای آنان از نامزد یا نامزدان مشخص، حرفی گفته نشده است؛ پس ضرور است در این باره چیزهایی گفته شود تا بتواند مردم افغانستان را در تصمیمگیریهای سیاسی کمک کند.
۱- پاکستان: این کشور بهعنوان یکی از کشورهای بسیار بااهمیت در مساله افغانستان، اینبار تلاش دارد تا با انجام مذاکرات سیستماتیک با چهرههای غیرپشتون، حمایت قوی کشورش را از یک کاندیدای غیرپشتون اعلام بدارد. پاکستانیها در ظاهر دلیل این حمایت را احتمال میدهند به حل مساله دیورند و یک تجربهی تازه در روابط خویش با اقوام دیگر در افغانستان. اما بر مبنای برخی گزارشهای استخباراتی و مطبوعاتی، پاکستان در صدد یک بازی تازه برای به اثبات رسانیدن حقانیت سیاستهای گذشتهاش از طریق به قدرت رسانیدن اقوام دیگر در کشور است تا به دنیا و مردم دو سوی مرز نشان دهد که گویا، پاکستان با اتخاذ سیاستهای گذشتهاش صادقانه از داعیهی پشتونها در افغانستان حمایت کرده و حمایت آنها بوده که پشتونها در این کشور در قدرت بوده و خواهند بود. پاکستان با بازی این نقش، میخواهد طالبان را تحریک کند.
باورها بر این است که امریکا در حالیکه بازیهای منطقه و حکومت آقای کرزی را به خوبی زیر نظر دارد، از بازی خطرناک پاکستان در این برهه حمایت نخواهد کرد و کماکان از یک کاندیدای مطرح در افغانستان پشتیبانی خواهد کرد. امریکا در نگاه استراتژیک احتمالا با ایران موضع نرمی اختیار خواهد کرد و برای کش و قوسهای منطقهای بهویژه در باره افغانستان به اعتدال خواهد گرایید.
2- ایران: ایران بهعنوان یک کشور تاثیرگذار دیگر در مساله افغانستان، برعکس دید پاکستان تلاش دارد تا اقوام دیگر را در یک اپوزیسیون ضعیف نگه دارد و از به قدرت رسیدن پشتونها حمایت کند. ایرانیها دلیل این سیاست را، اتخاذ سیاستهای ضدامریکایی در یک جغرافیای دیگر میدانند. ایران به قدرت رسیدن غیرپشتونها را به نفع خود نمیداند و فکر میکند که اقوام غیرپشتون بهزودی میتوانند با روندهای جهانی همراه شوند و حتا در برخی موارد در سیاستهای جهانی بهراحتی هضم گردند.
آنها نمونهی بارز این تجربهها را در یکجا شدن جبهه متحد شمال با امریکا و جهان، پس از حادثهی ۱۱ سپتامبر در مسالهی افغانستان میدانند؛ ایرانیها فکر میکنند که جریانهای پشتونی در برابر امریکاییها ایستادهگی میکنند.
این ایستادهگی حتا در وجود آقای کرزی که قدرتش را مدیون امریکا است نیز به نمایش گذاشته میشود. بنابراین، ایران داشتن یک رابطهی خوب با پشتونها را زیر هر نام و در هر موقفی که باشد، به نفع خود میداند و به هر وسیلهای حفظ میدارد.
۳- امریکا یا به اصطلاح جامعهی جهانی: امریکا بهعنوان یک کشور قدرتمند دنیا و به مثابه کشور پیشرو در سیاستهای غرب، هم در ظاهر و هم در باطن، از سیاست بیطرفی در مسالهی افغانستان حمایت میکرد و دلیلی بسیار موجه را نیز در این مورد مطرح کرد که گویا در میان کاندیدای مطرح ریاستجمهوری افغانستان، آنها با هیچکدام مشکل ندارند و هیچ یک آنها را در ضدیت با منافع کشورشان نمیدانند.
بنابراین نیازی به مداخله و حمایت از کاندیدای خاصی نمیبینند؛ اما از دو روز بدینسو خبرهایی منتشر میشود که گویا امریکا پس از ناامیدی از امضانشدن پیمان امنیتی نظامی با افغانستان و با شخص آقای کرزی، حالا در تجدید سیاست نسبت به این مساله، فکر میکند و قرار است در این رابطه با نامزدان مطرح ریاستجمهوری آیندهی افغانستان وارد مذاکره شود. بنابراین، ورود سیاسی امریکا در بازیهای انتخاباتی و مداخلهی این قدرت بزرگ و تاثیرگذار بر سیاست افغانستان، احتمالا معادلهی دیروزی امریکا را در این پیوند تغییر دهد.
نتیجه: باورها بر این است که امریکا در حالیکه بازیهای منطقه و حکومت آقای کرزی را به خوبی زیر نظر دارد، از بازی خطرناک پاکستان در این برهه حمایت نخواهد کرد و کماکان از یک کاندیدای مطرح در افغانستان پشتیبانی خواهد کرد. امریکا در نگاه استراتژیک احتمالا با ایران موضع نرمی اختیار خواهد کرد و برای کش و قوسهای منطقهای بهویژه در باره افغانستان به اعتدال خواهد گرایید. خوشبختانه از اینکه ایران و پاکستان در رابطه به سیاست مهرهگذاری در باره افغانستان توافق نظر ندارند، کشور ما از یک هجوم قوی دو همسایه آزمند به دور خواهد بود؛ اما بازیهایی که قرار است از سوی رییسجمهور کرزی در انتخابات آیندهی ریاستجمهوری بهراه انداخته شود، بیشتر در همسویی با سیاستها و مشورههای ایران شکل خواهد گرفت، ضمن اینکه امریکا در آن صورت به مداخلات تعیینکنندهاش در به کرسی نشاندن فرد مورد نظرش، شدت خواهد بخشید.
انتهای پیام