شفقنا افغانستان – امروز مصادف است با «روز جهانی فرهنگ هزاره»؛ روزی که شیعیان هزاره افغانستان در سراسر جهان از آن با برگزاری جشنهای متنوع و برنامههای فرهنگی و هنری تجلیل میکنند.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، امسال نیز قرار است جشنها و برنامههای فرهنگی – هنری مختلف در شهرهای مختلف جهان، از کویته پاکستان گرفته تا شهرهای مختلف استرالیا، امریکا و کشورهای اروپایی، برگزار شود.
از جمله هزارههای مقیم انگلستان و آلمان دو روز پیش از این روز در شهرهای بیرمنگام و برلین با برگزاری برنامههای متنوع فرهنگی و حضور هنرمندان، فرهنگیان، دانشمندان و پژوهشگران هزاره تجلیل کردند.
در «روز جهانی فرهنگ هزاره»، هزارههای افغانستان در سراسر جهان تلاش میکنند که ادبیات، تاریخ، هنر، صنایع دستی، غذاها، سنتها و رسومات زندگی خود و تنوع و گستردگی آن را به مردم جهان معرفی کنند.
آنها در جشنها تلاش میکنند که این هدف را از طریق هنر موسیقی، بهویژه دمبوره هزارگی، نمایش لباس هزارگی، غذاهای هزارگی و سخنرانی در مورد تاریخ و فرهنگ هزاره، دست یابند.
روز ۱۹ می بهعنوان «روز فرهنگ هزاره» برای اولینبار در سال ۲۰۱۸ میلادی، با تلاش فاطمه عاکف، فعال سیاسی و فرهنگی هزاره در تقویم رسمی پاکستان به عنوان روز فرهنگ «ثقافت هزارگی» ثبت شد.
از سال بعد آن یعنی در ۱۹ می سال ۲۰۱۹، این روز برای اولینبار به صورت رسمی در پاکستان و استرالیا تجلیل شد و در سالهای بعد بهعنوان «روز جهانی فرهنگ هزاره» مطرح شد.
اکنون این روز در سراسر جهان تجلیل میشود و مقامهای کشورهای مختلف جهان، از جمله استرالیا، کانادا و بریتانیا با حضور در این جشنها، همبستگی خود را با هزارهها اعلام میکنند.
«نمادی از مقاومت در برابر حذف»
هزارهها در تاریخ افغانستان همواره با سرکوب و حذف هدفمند و سیستماتیک از سوی حاکمان این کشور و گروههای تروریستی و افراطی مواجه بودهاند.
از قتلعام هزارهها توسط عبدالرحمان گرفته تا حملات تروریستی سالهای اخیر علیه هزارهها در مساجد، مراکز آموزشی، ورزشگاهها، بیمارستانها، سالنهای عروسی، مینیبوسهای شهری، تجمعات اعتراضی، سربریدن و تیرباران کردن هزارهها در مسیرهای مسافرتی و کوچ اجباری هزارهها از سرزمینهای پدری شان در ارزگان، دهراوود، قندهار، ارغنداب و جاهای مختلف دیگر، همه حکایت از تلاش سیستماتیک تاریخی و هدفمند در راستای «نسلکشی» و حذف هزارهها دارد.
اما با وجود این همه کشتار و سیاستهای بیرحمانه علیه هزارهها، آنان در برابر حذف مقاومت بی نظیری از خود نشان دادهاند و تلاشها برای حذف شان را اگر نتوانستهاند ناکام بکنند، به چالش کشیدهاند.
هزارهها تا اکنون تسلیم ستم سیستماتیک و کارزار هدفمند حذف از سوی حاکمان افغانستان، نشدهاند و همواره ققنوسوار از خاکستر خون و خشونت سر بلند کردهاند و به پا ایستادهاند.
تجلیل از «روز جهانی فرهنگ هزاره» نیز نمادی از مقاومت هزارهها در برابر حذف سیستماتیک و تاریخی و تلاش برای زنده نگهداشتن فرهنگی غنی و کهن این مردم است.
در این روز نمادهای فرهنگی هزاره به جهان معرفی میشود و تلاش صورت میگیرد که با معرفی این نمادها به مردم جهان، از حذف آن توسط حاکمان افغانستان و گروههای تروریستی و افراطی جلوگیری شود.
تلاشها برای حذف نمادهای فرهنگی و هویتی هزارهها همانند تلاشها برای حذف فیزیکی آنان نیز سابقه طولانی تاریخی دارد.
از معاصرترین نمونه این تلاشها میتوان از انفجار مجسمههای بودا در بامیان در دول حاکمیت طالبان و تخریب نمادهای فرهنگی و سیاسی هزاره، از جمله تندیس و چوک شهید مزاری در دور دوم حاکمیت طالبان، نام برد.
تجلیل از «روز جهانی فرهنگ هزاره» در واقع مقاومت صلحآمیز در برابر این تلاشها است؛ مقاومتی که میتواند فرهنگ و داشتههای فرهنگی هزاره وگرنه در تاریخ افغانستان، در تاریخ جهان حفظ کند.
«نمایش تنوع و همبستگی اجتماعی»
یکی از جنبههای مهم تجلیل از «روز جهانی فرهنگ هزاره»، نمایش تنوع فرهنگی، صلح طلبی، زیست مسالمتآمیز و همبستگی اجتماعی هزارهها است.
هزارهها در این روز نشان میدهند که میخواهند فرهنگ خود را از طریق جشن، شادی، سرور و همبستگی اجتماعی نمایش بدهند و نه ترور، خشونت و انتحار و انفجار.
بر خلاف وضعیت جاری افغانستان و سنتهای فرهنگی اغلب اقوام این کشور، زنان در فرهنگ هزارهها و زندگی اجتماعی آنان حضور پر رنگ و برجسته دارند.
در جشنهای «روز جهانی فرهنگ هزاره»، حضور زنان و دختران هزاره با لباسهای زیبا و ظریف هزارگی، چشمگیر است؛ حضوری که میتواند خود نوعی اعتراض به وضعیت اکنون افغانستان در زیر حاکمیت طالبان باشد و این وضعیت را به چالش بکشد.
در این روز هزارهها نشان میدهند که زنان بهعنوان نیمی از پیکر جامعه و انسانهای برابر، در ترویج فرهنگ، هنر، آداب و رسوم هزارهها نقش فعال و برجسته دارند و این نقش انکارناپذیر است.
هزارهها همچنین در این روز حمایت خود را از آموزش، تحصیل و کار زنان با حضور دانشمندان، مدیران، نویسندگان، شاعران، هنرمندان و چهرههای شناختهشده زنان هزاره، به نمایش میگذارد.
با توجه به این نکات، فرهنگ هزارههای افغانستان، یکی از صلحآمیز ترین و انسانیترین فرهنگهای جهان است و زندگی انسانی همراه با شادمانی، سرور، کرامت انسانی و برابری را تقویت و ترویج میکند.
