شفقنا افغانستان – در گوشهوکنار جادههای شهر هرات، هر روز صبح گروهی از مردان با چهرههای آفتابسوخته و دستان پینهبسته گردهم میآیند؛ به امید آنکه شاید کسی برای یک روز کار، صدایشان کند. اما امیدشان اغلب به ناامیدی بدل میشود؛ چرا که اکثر روزهای هفته را با بیکاری و انتظار سپری میکنند.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، عبدالرحیم، یکی از این کارگران روزمزد به خبرنگار شفقنا افغانستان میگوید: «از ساعت شش صبح تا عصر کنار جاده میایستم. بعضی روزها شاید کسی بیاید و ما را برای بارکشی یا کار ساختمانی ببرد، اما بیشتر وقتها فقط با دست خالی به خانه برمیگردیم.»
او که نانآور پنج کودک است، از درآمد ناچیز روزانهاش میگوید: «اگر خوششانس باشم، صد تا دوصد و پنجاه افغانی درمیآورم. اما با این پول نمیشود حتی نان خشک برای همه خرید. شبها بچهها با شکم گرسنه میخوابند.»
در کنار او، غلامنبی که با نام مستعار، از دشواریهای زندگیاش چنین روایت میکند: «قبلاً در فابریکه کار میکردم، اما بعد از بستهشدن آنجا، هیچ کاری پیدا نکردم. حالا هر روز میآیم کنار جاده، شاید کسی برای یک ساعت کار صدایم کند. اما بیشتر وقتها فقط خاک میخوریم و برمیگردیم.»
او با بغضی فروخورده میافزاید: «گاهی فکر میکنم اگر همین امروز کسی ما را به ایران یا پاکستان ببرد، شاید بتوانم لقمه نانی برای خانوادهام پیدا کنم. اما آن سفر هم پر از خطر است.»
تلاشهای دولتی و پروژههای زیرساختی
در همین حال، مقامهای اداره محلی طالبان در هرات میگویند برای بهبود وضعیت معیشتی مردم و ایجاد فرصتهای کاری، برنامههایی در دست اجرا دارند.
به گفته آنان، افزایش فعالیت فابریکهها در شهرک صنعتی، آغاز پروژههای ملی چون تاپی و خط آهن خواف–هرات، و همچنین چندین پروژه زیربنایی دیگر، میتواند زمینه اشتغال را برای صدها تن فراهم سازد.
پیشتر دفتر رسانهای والی طالبان در هرات اعلام کرد که به هدایت مستقیم نوراحمد اسلامجار، والی این ولایت، بیش از ۱۳ هزار و ۷۰۰ تن از شهروندان افغانستان که اخیراً از ایران بازگشتهاند، در شهرک صنعتی هرات جذب بازار کار شدهاند.
عبدالناصر امین، رئیس اتاق صنایع و معادن هرات، با تأیید این خبر گفت: «با همکاری اداره محلی و تلاشهای مستمر بخش خصوصی، روند جذب مهاجران در کارخانههای فعال شهرک صنعتی ادامه دارد و سطح دستمزد کارگران نیز افزایش یافته است.»
با این حال، بسیاری از کارگران میگویند که شهرک صنعتی هرات ظرفیت جذب نیروی کار بیشتر را ندارد و پروژههای زیرساختی هم هنوز به زندگی روزمره آنان تاثیر مثبتی نداشته و آنان همچنان با فقر و بیکاری دستوپنجه نرم میکنند.
مهاجرت اجباری برای لقمهای نان
با اینکه روند اخراج مهاجران از کشورهای همسایه در حدود دو سال اخیر به شدت تشدید شده، اما نبود فرصتهای کاری در داخل افغانستان، هزاران کارگر را ناچار میکند تا بازهم راهی کشورهای همسایه شوند که اغلب اوقات به مقصد نمیرسند.
به تازگی هماهنگ کننده امور بشردوستانه سازمان ملل متحد در افغانستان گفت که از سپتامبر ۲۰۲۳ تا سپتامبر ۲۰۲۵ (۲۴ ماه) بیش از ۴.۵ میلیون تن از مهاجران افغانستان از ایران و پاکستان برگشتند.
اندریکا راتواته بدون تفکیک میان بازگشتیهای اجباری و داوطلبانه، افزود که تنها در سال جاری میلادی، ۲.۲ میلیون تن از این دو کشور همسایه بازگشتهاند.
راتواته به خبرگزاری ریانووستی گفت خدماترسانی به این تعداد افراد، حتی برای کشوری با زیرساختهای پیشرفته دشوار است، چه برسد به افغانستان که چنین امکاناتی ندارد.
طبقه کارگر که بیشترین جمعیت افغانستان را تشکیل میدهد، امروز درگیر بحرانی است که نه تنها اقتصاد خانوادهها، بلکه امید به آینده را نیز تهدید میکند.
