شفقناافغانستان-شریعتی، خودسانسوری را یکی از چالشهای جدی در عرصه نویسندگی در افغانستان دانست و افزود: با آنکه نویسندگی در افغانستان رشد قابل ملاحظه داشته، اماهمیشه با نگرانیهای نیز همراه بوده است.
دکتر”حفیظ شریعتی” در گفتوگو با خبرنگار شفقنا، اظهار داشت: در افغانستان قانون چاب و مطبوعات یکی از حامیان جدی اصحاب قلم در مقابل کسانی که در تلاش استبداد فرهنگی هستند به شمار میرود؛ از این رو نگرانی جدی در این راستا وجود ندارد.
وی احضار برخی از مسؤلان روزنامه ها، نویسندگان و ممنوع الخروج قرار دادن برخی از کتابهای که در افغانستان چاب شده بود، را بی خبری محض از قانون چاب و مطبوعات دانست.
این استاد دانشگاه افرود: از آنجای که “باری جهانی” جدیدا به وزارت اطلاعات و فرهنگ گام نهاده بود، هنوز قانون مطبوعات و چاب کتاب را نمیدانست و از جانب دیگر کسانی که اطراف وزیر را احطاطه کرده بودند، این فرصت را غنیمت شمرده به سؤء استفاده از فرصت دست زدند.
به گفته این نویسنده، این افراد تلاش کردند تا جلو انشتار، چاب و به نمایش گذاشتن تعدادی از کتابهای که حاصل تلاش چندین ساله نخبگان فرهنگی کشور بودند بگیرند.
وی افزود: در میان کتابهای ممنوعه دو جلد کتاب وی به نام های ” تذکرالانقلاب” “ملافیض محمد کاتب” و مجموعه شعر به نام “گریههای مریم مصلوب” نیز شامل بود.
وی گفت از آنجای که این کتابها گوشه چشمی به مسائلی جدی تر و ناگفته داشته است به باعث شد تا جلو نشر این کتابها گرفته شود.
شریعتی تصریح کرد: زمانی که ما با وزیر اطلاعات و فرهنگ ملاقات کردیم، وی اظهار بیخبری کرده گفت: تاکنون من این کتابها را ندیده، نخوانده و نمیدانم که در این کتابها به کدام موضوع پرداخته شده است.
به گفته وی، باری جهانی این افراد را مزدوران حقوق بگیر کشورهای خارجی در بدنه دولت و وزارت اطلاعات و فرهنگ دانسته است و گفته است، کسانی هستند که تلاش دارند تا جلو اندیشه و خرد را در افغانستان بگیرند.
کمیسیون دفاع از چاب و مطبوعات ایجاد میشود
شریعتی افزود: در ملاقات با وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان، وی گفته است که در تلاش ایجاد یک کمیسیون برای دفاع از مطبوعات و چاب است که اعضای آن را بیشتر اهل رسانهها و نویسندگان تشکیل خواهد داد.
وی گفت، جهانی از کسانی که کارهای مطبوعاتی، و نویسندگی میکنند خواست تا این وزارت را در ایجاد این کمیسیون یاری رسانند.
شریعتی اظهار داشت: جهانی ایجاد کمیسیون تخطی رسانهها را دست پرودگان “مخدوم رهین”، وزیر سابق اطلاعات و فرهنگ دانست.
به گفته شریعتی، رهین با آنکه دکتورای زبان و ادبیات را از دانشگاه تهران گرفته است، اما وی را فرد متعصب دانست که در تلاش مرزبندیهای ادبی و زبانی در افغانستان بوده است.
نبود کتاب از افغانستان در نمایشگاه تهران
این ادیب و نویسنده کشور با اظهار تأسف و تأثر گفت: اقدام غیر مسؤلانه اخیر برخی عناصر در وزارت اطلاعات و فرهنگ باعث شد تا افغانستان کتابی در نمایشگاه کتاب تهران نداشته باشد.
شریعتی اظهار داشت: در سالهای اخیر، کتابهای قابل توجه و ارزشمند در افغانستان به چاپ رسیده بود که باید در نمایشگاه کتاب تهران به نمایش گذاشته میشد.
وی گفت: این کتابها علاوه بر آنکه مخاطبان ایرانی داشت، خوانندگان افغانی نیز در انتظار دسترسی به این کتابها در این نمایشگاه بودند، که متاسفانه جلو آن گرفته شد و دوستان محروم شدند.
آزادی بیان در افغانستان
شریعتی با بیان این که آزادی بیان در افغانستان فرصت خوبی پیدا کرده است گفت: در حکومتهای “دوسر” مانند، حکومت وحدت ملی، فرصت خوبی برای نوشتن، گفتن و اسرار پنهان را هویدا کردن است.
وی گفت اکنون نه دولت آنقدر قدرتمند است که بتواند جلو آزادی بیان را بگیرد و نه انگیزه برای این کار وجود دارد و از جانب دیگر چون افغانستان تعهدی با جامعه جهانی در مورد آزادی بیان داشته است، فرصت مزیدی را برای قلم زدن فراهم کرده است.
خودسانسوری نگرانی قلم بدستان
شریعتی سانسورهای غیر رسمی را یکی از نگرانی جدی در عرصه نویسندگی دانست و افزود: از آنجای که نویسندگان در افغانستان گرفتار غم نان هستند و تازمانی که این مشکل وجود داشته باشد، خودسانسوری ادامه خواهد داشت.
وی افزود: کسانی که گرفتار غم نان باشند، به خود سانسوری روی میآورند و این کار باعث میشود تا خیلی از مسائل ناگفته باقی بماند و پنهان کاری به شکل غیر مستقیم ادامه یابد.
این استاد دانشگاه خاطر نشان ساخت که کسانی هستند که در خلوت حرفهای زیادی برای گفتن دارند، اما نمیتوانند همه آن مسائل را بنویسند و به جامعه بازگو کنند، زیرا میترسند که دولت و یا کسانی دیگر لقمه نان حلالی را از آنان بگیرند.
دوران “حامد کرزی” عصر طلایی برای آزادی مطبوعات
شریعتی، دوران حکومت حامد کرزی را عصر طلایی و فرصت مناسب برای نوشتن و گفتن عنوان کرد و افزود در این دوران قلم بدستان کشور با مشکلات زیادی مواجه نبودند و کتاب تذکرالانقلاب ملا فیض محمد کاتب و دیگر کتابها همه در این دوران به چاب رسیده بود و دولت هیچ گونه واکنشی در برابر چاب این کتابها از خود نشان نداد.
وی گفت با آنکه در این کتاب زوایای نا پیدایی سیاست ورزی در افغانستان به بحث گرفته شده است و مباحث جدی و حساسی را در بردارد اما با واکنش تند و جدی مواجه نشد.
وی گفت نشر این کتاب در دورهای مختلف مانند عبدالرحمن، ظاهر، داوود تا بدوران آقای کرزی ممنوع بود و تنها در این دوران بود که اقبال چاپ را پیدا کرد، براین اساس میتوان قضاوت کرد که دوران حکومت کرزی، فرصت طلایی بوده است.
شریعتی اظهار داشت: آقای کرزی از حوصله مندی و تحمل بالای در مقابل رسانهها برخوردار بود، با آنکه تعداد این تحمل و حوصله کرزی را بیاعتنایی عنوان میکنند، اما به باور وی کرزی نسبت به رسانهها و چاپ کتاب حوصله بالای داشت.
وی خاظر نشان ساخت که برخی از کتابهای نویسندگان ایران که در ایران رویایی فرصت چاپ را نداشتند نیز در افغانستان به چاب رسیدند .
آمار رسانهها دال بر آزادی بیان
شریعتی با بیان این که در افغانستان اکنون حدود 45 تلویزیون، 180 رادیو و حدود 800 تا رسانههای چاپی وجود دارد، افزود: این حاکی از آزادی بیان و ثمره دولت آقای کرزی است که در اکثر کشورها بی سابقه بوده است.
این استاد دانشگاه و تاریخ نویس، در پاسخ به آینده نویسندگی در افغانستان گفت: با آنکه این حوزه شاهد فراِز و فرودهای زیادی چه در گذشته و چه در حال بوده است، اما نمیتوان به آینده بد بین بود؛ زیرا تاریخ فرهنگیان از گذشته تا حال نشان میدهد که با گذشت هر دوره و عصری افغانستان شاهد گامهای به جلو بوده است و کمتر عقب گرد داشته.
فرار نخبگان و پیامد آن
شریعتی با اشاره به فرار نخبگان و نویسندگان از افغانستان گفت: ناامنی باعث فرار مغزها از افغانستان شده است.
وی تصریح کرد: مشکل تر از فرار، جاذبههای دنیای خارج آنقدر قلم بدستان ما را جوگیر میکند که مسؤلیت و دغدغه اصلی را فراموش میکنند، در حالی که در فضای امن باید جدی تر بدنبال پیگیری مسؤلیت شان باشند.
این شاعر کشور تصریح کرد: تغییر مکان باعث تغییر در تفکر و اندیشه افراد میشود از این رو تغییر مکان نخبگان باعث تغییر در اندیشه آنان نیز میگردد.
انتهای پیام