زنان جهان عرب و موفقیت های پنهانی

شفقنا افغانستان- بی بی سی عربی نوشت: زنان در عرصه های کاری و تجاری در تمام کشورهای خاورمیانه به موفقیت های جدیدی دست یافته اند؛ مثل تاسیس شرکت، توسعه فعالیت در بازارهای جدید و برعهده گرفتن پست های عالی در نهادهای دولتی و غیر دولتی اما این حضور همچنان دور از چشم دیگران است.

هنوز در جهان عرب یک تفاوت بزرگ همچنان بین زنان و مردان وجود دارد و آن ممنوعیت بسیاری از زنان از پیشرفت درکارهاست مگر آنکه موفقیت هایشان به صورت پنهان و به دور از چشم دیگران باشد. به همین دلیل است که بسیاری از زنان موفق در جهان عرب ناشناس مانده اند. آنها به جای اینکه از موفقیت های شان در گفت وگوهای رسانه ای یا نوشته های شبکه های اجتماعی و مطبوعات و…. حرف بزنند بیشتر ترجیح می دهند بدون سروصدا به کارشان ادامه دهند. برخی از آنها البته براین باورند که اکنون زمان تغییر این رویه فرا رسیده است. برای همین زنان دیگری هستند که تلاش می  کنند با قوت ظاهر شوند به گونه ای که حضورشان بتواند یاد آور دستاوردهای زنان در جوامع عربی با فضای مردسالارانه کنونی باشد.

از آنجا که هنوز تعداد اندکی زنان هستند که دستاوردهایشان را آشکار کرده و می توانند به عنوان الگو در سطح منطقه عربی معرفی شوند، قوانین و سنت های اجتماعی در این منطقه همچنان مردان را به طور کلی بر زنان ترجیح می دهد. کما اینکه برخی از شرکت های بازرگانی  به صورت آشکار فقط مردان را برای مشاغل بلند پایه به کار می گیرند. این مساله هرچند در برخی جاهای منطقه تغییر کرده است اما هنوز حتی خانواده ها در مسایل آموزشی یا حرفه ای از فرزندان ذکورشان بیشتر حمایت می کنند.

ریم اسعد، که یک کارمند بانک بوده و اکنون برای خود به یک بازرگان و صاحب یک پروژه تجاری در جده تبدیل شده است می گوید : «من زنان زیادی را می شناسم که بدون اینکه ظاهر شوند کار می کنند. آنها قدرت غیر قابل باوری دارند. من به خودم می گویم چه می شد که آنها هم انرژی و هوشمندی شان را درعمل به گونه ای معرفی می کردند که دیده شود. آن وقت کشور ما از همه جا بیشتر پیشرفت می کرد». ریم که در روزنامه  انگلیسی زبان «دیستنیشن جده» ستونی دارد و درباره برنامه ریزی مالی می نویسد می گوید: «من خودم را الگویی می دانم که دیگران سعی می کنند از آن تبعیت کنند».

ریم تلاش کرده است از طریق آموزش به زنان در خاورمیانه بیاموزد که استقلال مالی برای آنها تا چه حد اهمیت دارد. کما اینکه او از طریق فروش کتاب ها و کارگاه هایی که در آن ها شرکت می کند سعی دارد به زنان «دیده نشده» بیاموزد که چگونه در جامعه مشارکت و حضور مرئی داشته باشند. در رابطه با او، این حرکت که به قول او یک «انقلاب نرم» است نیازمند رهبری شایسته است.  وی می افزاید : «من می دانم زنان همچنان ترجیح می دهند در خانه باشند. آنها به اعتماد برای ایجاد تغییرات در جامعه شان نیازمند هستند. اگر بشود به این زنان و نسل های آینده آموزش داد، می توان دراین صورت نشانه هایی از آنها پیدا کرد».

نگاه دیگران

برخی کارشناسان می گویند وقتی زنان برای خود الگوهایی داشته باشند تا به آنها اقتدا کنند، بیشتر آنها را تشویق خواهد کرد تا وارد بازار کار شده و استعدادها و مهارت های خود را درخدمت جامعه به ظهور برسانند. کما اینکه زنان در خاورمیانه و شرق آسیا و شمال آفریقا تمایل بیشتری نسبت به مردان برای ورود به جامعه دارند اما میزان مشارکت آنها به گفته بانک جهانی در بازار کار درحال حاضربه 26درصد می رسد که میزان بسیار کمی در مقایسه با متوسط دولت های با درآمد کم یا متوسط است . زیرا این میزان در آنها به 39 درصد می رسد. این مساله نشان می دهد که تعداد زیادی زنان با شایستگی های خوب هنوز وارد بازار کار نشده اند.

ریمادبوس، مشاور بلند پایه امور رسانه ها و برابری حقوق بین زن و مرد در سازمان آموزشی فرهنگی یونسکو که ساکن بیروت است می گوید : «اگر زنان نبینند که زنان دیگری دستاوردهایی داشته اند شاید آنها هم فکر کنند ورود به بازار کار و سرمایه مناسب آنها نیست. این امر البته به آن برمی گردد که ما در بازار کار بخصوص در راس این هرم زنان برجسته ای را نمی بینیم و این مساله تفکری را ترویج می کند مبنی براینکه زنان نمی توانند در حوزه هایی که مردان برآن مسلط هستند راه خود را باز کنند».

تقویت شبکه های اجتماعی قوی یکی از مسایل پیچیده ای است که ریما دبوس تاکید دارد زنان موفق باید به آنها توجه داشته و بکوشند تا در آنها خود را نشان دهند. کما اینکه او زنان عرب را تشویق می کند تا تلاش کنند پست های کلیدی را بدست آورند حتی اگر خانواده ای داشته باشند که باید به آن توجه کنند. زیرا این مساله می تواند دیگران را هم تشویق کند و به آنها بفهماند که لزومی ندارد بین خانواده و کار یکی را انتخاب کنند. زیرا زنان زیادی هستند که در این هر دو زمینه موفقیت های خوبی داشته اند.

نقش راهنمایان

نقش راهنمایان در موفقیت زنان در خاورمیانه اهمیت زیادی دارد. کما اینکه نقش آنها درهمه جای جهان غیر قابل انکار است. حال آنکه نقش آنها بخصوص در جاهایی که زنان حضور دارند می تواند بسیار برجسته تر باشد. مجد شویکه، وزیر ارتباطات و تکنولوژی آموزشی در اردن می گوید نقش راهنمایان برای کمک به زنان بسیار تاثیر گذار است. مجد خودش به دانشجویان طرح های اقتصادی و تجاری از طریق سازمان «دستاورد» که یک نهاد غیر دولتی است مشورت می دهد. این نهاد وظیفه خود را آموزش های داوطلبانه به نیازمندان می داند. کما اینکه یک شرکت منطقه ای را برای آموزش تحت نام «مشارکت کننده» در سال 2013 تاسیس کرده است. با وجودی که مجد اعتراف می کند در جامعه موانعی بر سر کار زنان وجود دارد اما وی تاکید دارد که در بعضی موارد این خود زنان هستند که برای خود مانع می تراشند.

از سوی دیگر هاله فاضل رییس شورای مدیریت «باشگاه ام آی تی برای فعالیت های تازه پا در جهان عرب» که مقر آن در بیروت است می گوید: زن باید بیشتر خود را آشکار کند حتی اگر احساس راحتی نداشته باشد. باید خود را از تاریکی به مرکز نور بکشاند. برای مثال من در تلویزیون بارها ظاهر شده ام اما هیچ کس را از این موضوع باخبر نکرده ام. حال آنکه می دانم اگر همسرم در تلویزیون ظاهر می شد همه را خبردار می کرد». از این رو هاله سعی می کند دخترانش را به محل کار ببرد تا ببینند که او چه می کند. وی از دختران دیگران هم می خواهد بیایند و ببینند که او چگونه بین کار و زندگی خانوادگی تفاهم ایجاد کرده است.

ریم اسعد، فعال اقتصادی سعودی که اکنون نخستین زنی به شمار می رود که در یکی از بانک های سعودی نقش مدیر اجرایی را دارد،  می گوید: قبل از این نقش زنان غالبا کارهای نوشتاری بود. خیلی از جاها به زنان نقشی حاشیه ای داده می شد اما امروزه اگر به موسسات مالی بروید خواهید دید که زنان نقش های مهمی دارند. زنانی که مثل من تجربه داشته باشند کم نیستند اما مهم این است که این تجارب باید دیده شود».

منبع : بی بی سی عربی

ترجمه: شفقنا

انتهای پیام