شفقنا افغانستان-پس از آنکه مقامات افغان، تحت نظارت قرار گرفتن معتصم آقا جان را در منزلش در امارات متحدۀ عرب تایید کردند، این سوال ایجاد شده که نبود آغاجان، در روند از قبل با بن بست رو به رو شدۀ صلح چه تاثیری خواهد داشت؟
وحید مژده، تحلیلگر مسایل سیاسی افغانستان که با رژیم طالبان نیز سابقه کاری داشت، می گوید که دستگیری و یا توقیف معتصم آغا جان، هیچ تاثیری بر مذاکرات صلح نخواهد داشت، زیرا به گفته او، “مذاکره میان حکومت افغانستان و گروه طالبان اصلاً وجود نداشته است.”
آقای مژده به این باوراست که آغا جان در حدی نبود که بتواند بالای رهبری طالبان تاثیر گذار باشد و به خاطر او رهبری طالبان، یک تغییر عمدۀ را در سیاست های خود ایجاد کنند.
این تحلیلگر سیاسی استدلال می کند که “اصلا پروسۀ به نام صلح در افغانستان شروع نشده و آنچه که بوده، فقط بازی با نام صلح بوده است.”
اما محمد اسماعیل قاسمیار، مشاور روابط بین المللی شورای عالی صلح می گوید که معتصم آغا جان، نقش عمدۀ را در متقاعد کردن افراد کلیدی طالبان برای مذاکرات صلح، بازی می کرد.
آقای قاسمیار می گوید که یکعده شخصیت های را که “اعضای کابینه پیشین رژیم طالبان بودند، دیپلومات های ورزیده و شخصیت که حتا سمت های فرماندهی را بر عهده داشتند، به دور خود جمع کرده بود و آنان حاضر بودند که مذاکرات مستقیم را پیش ببرند و از طریق مذاکره و مفاهمه، به مصالحه برسند.”
آقای قاسمیار این را هم گفت که هر وقتی پیشرفت در روند گفتگو های صلح صورت می گیرد، دست های درمنطقه فعال می شوند و روند مذاکرات را مختل می کنند.
آی ایس آی و مذاکرات صلح
در گذشته، مقامات افغانستان، آی اس آی یا سازمان استخبارات نظامی پاکستان را متهم به اخلال کردن روند مذاکرات می کردند، اتهامی که اسلام آباد همواره آن را رد کرده است.
ولی پیتر برگین، رئیس برنامه های امنیت بین المللی بنیاد امریکای جدید در واشگتن دی سی گفت که آی اس آی خواهان مذاکرات صلح میان طالبان و حکومت افغانستان است اما تا اندازۀ می خواهد در مذاکرات نفوذ داشته باشد.
آقای برگین، به این باور است که پاکستان “شماری از طالبان زندانی را که برای مذاکرات مهم بودند، از زندان های پاکستان، آزاد کرد که نشان می دهد پاکستان و آی اس آی مبه نحوی خواهان پیشرفت مذاکرات اند.”
اما وحید مژده، کارشناس مسایل سیاسی افغان به رادیوآشنا گفت که “آی اس آی، معتصم آغا جان را پس از آنکه توسط طالبان تندرو در کراچی زخمی شد و تداوی گردید، به حکومت افغانستان تسلیم کرد.”
حکومت افغانستان نیز معتصم آغا جان را با فامیل اش به ترکیه منتقل کرد. از آن به بعد، به گفتۀ مقامات حکومت افغانستان، او سهم فعالی را در راستای مذاکرات حکومت افغانستان با طالبان، ایفا می کرد.
حکومت آیندۀ افغانستان و طالبان
معتصم آغا جان که به حیث وزیر مالیه حکومت طالبان کار می کرد؛ پس از سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱ میلادی، عضو رهبری طالبان در شورای موسوم به “شورای کویته” شد.
مقامات وزارت خارجه افغانستان و شورای عالی صلح آن کشور از مقامات امارات متحده عربی خواهان رهایی وی شده اند، ولی مقامات آن کشور تا حال در مورد توقیف و یا رهایی وی چیزی نه گفته اند.
اما در نهایت، طالبان با حکومت آینده افغانستان که جاگزین رئیس جمهور کرزی می شود، وارد مذاکره خواهد شد یا خیر؟
آقای برگین به این باور است که طالبان با حکومت جدید افغانستان، صرف نظر از اینکه چه کسی به قدرت می رسد، مذاکراه نخواهد کرد، زیرا، به نظر وی، طالبان انتخابات در افغانستان را مشروع نمی دانند.
از سوی دیگر، نامزدان انتخابات ریاست جمهوری افغانستان نیز در جریان مبارزات انتخاباتی و مناظره های تلویزیونی، راهکار مشخصی را برای ایجاد صلح در افغانستان ارایه نکرده اند.
انتهای پیام
www.afghanistan.shafaqna.com