شفقنا افغانستان: عربستان سعودی در افغانستان به دنبال چه می باشد؟ این پرسشی است، که در یادداشت از محمد حسین جعفریان به آن پاسخ داده می شود:
چندی پیش «جسیم محمد الخالدی» سفیر عربستان سعودی در کابل اعلام کرد بزودی کشورش 100 باب مدرسه دینی در افغانستان میسازد. هنوز چند روزی از این خبر نگذشته بود که معاون والی ولایت «ننگرهار» در جنوب کشور به خبرنگاران گفت: سعودیها به بهانه ساخت دانشگاه و مدرسه دینی، سرگرم خرید اراضی در مناطق مرزی و دورافتاده ولسوالی (فرمانداری یا شهرستان) «اچین» این ولایت هستند. زمینهایی که هیچ سیاست روشنی برای کاربری و استفاده از آنها تاکنون مشخص نشده است.
ناظران و کارشناسانی که مسائل افغانستان را دنبال میکنند، به خوبی واقفاند که نام منطقه «اچین» در ولایت ننگرهار، طی سالیان متمادی به عنوان «پایتخت داعش» در این کشور شهره بود. این همان محدوده جغرافیایی است که برای مدتها و بیهیچ مزاحمتی فرکانسها و امواج رادیوی مرموز داعش افغانستان از آنجا پخش میشد و باز اچین همان منطقهای است که مدتی پیش آمریکاییها مدعی شدند بزرگترین و مخربترین بمب جهان، معروف به مادر بمبها را در آنجا بر سر داعش انداختهاند.
این بخش از جغرافیای افغانستان به طور خاص به سبب نزدیکی با مرز پاکستان و وجود کوهستانهای درهم تنیده و سخت گذر، مکانی امن برای گروههای تروریستی شناخته شده؛ نظیر القاعده، داعش، گروه حقانی و غیره فراهم آورده و به سبب سهولت تردد با آن سوی مرز ظرفیت فوقالعادهای برای استقرار، استتار، آموزش و رشد انواع گروههای تروریستی دارد.
اکنون سؤال اساسی اینجاست که چرا سعودیها به دنبال ساخت مدارس دینی در این منطقهاند؟ چرا مشغول خریدن زمینهایی وسیع روی خط مرزی و نیز در عمق کوهستانهای اچین هستند؟
دوستان افغانستانی من که دستی در امور دارند به خوبی آگاهند که طی دهههای اخیر عموم کشورهای عربی و به طور خاص سعودیها، وقتی سهمیههای بورس تحصیلات عالیه به دانشجویان افغان دادهاند، صرفاً برای تحصیل در رشتههای علوم دینی و حداکثر علوم انسانی بوده است.
بسیار کم هستند دانشجویان افغانستانی که در عربستان برای تحصیل در رشتههای پزشکی یا مهندسی و علوم پایه پذیرفته شده باشند. مدارس علوم دینی در خود افغانستان نیز به وفور یافت میشوند. طالبان محصول بسیاری از همین مدارس افراطیاند. برخی از آنها تاکنون در آن سوی خط دیورند در مدارسی که توسط سعودیها در پاکستان تأمین میشوند تربیت شده و برخی که استادان این مدارس افراطیاند از همان بورسهای تحصیلی ریاض که ذکرش آمد، بهره برده اند.
کاملاً روشن است که عربستان در پی برخی اختلاف نظرها با «اسلام آباد» سرگرم انتقال این مدارس به داخل خاک افغانستان است. فلاکت مهلک و اقتصاد فروپاشیده و فقر ویرانگر این مناطق دورافتاده سبب میشود انبوه نوجوانان و جوانان به سادگی به عنوان طالبان و طلاب دینی جذب این مدارس شوند و استادان آن هم پیشتر در دانشگاههای سعودی تربیت شدهاند.
آیا دولت افغانستان توان کنترل چنین مدارسی را در چنین مناطقی خواهد داشت؟ دولتی که در آن واحد با هزار و یک مشکل درگیر است؟ پاسخ روشن است؛ خیر. جالب آنکه سعودیها این هدف خود را چندان پنهان هم دنبال نمیکنند، همانگونه که پس از این اتفاقات «خالد بن سلمان» معاون وزیر دفاع عربستان در توییتر نوشت: «ما درحال سرمایهگذاری در افغانستان هستیم تا با گسترش تعلیم و تربیت در این کشور، سطح سواد مردم را افزایش دهیم. ما در آینده پسا صلح افغانستان در کنار آنها خواهیم بود».
«عمر بن عبدالعزیز» فعال سیاسی عربستانی در واکنشی به ادعای بن سلمان نوشت: «حکومت عربستان با توجه به حضور اسلام سلفی در پاکستان و جنوب افغانستان به دنبال گسترش نفوذ خود در افغانستان بوده و کمکهای سعودیها به این کشور و ساخت مکاتب در نواحی مرزی با پاکستان برای جذب پیروان سلفیگری در این مناطق است».
اکنون این سؤال برای عموم نخبگان افغانستانی و ناظران مسائل این حوزه پیش آمده است که چرا سعودیها در این کشور تنها برای چنین اموری هزینه میکنند؟ چرا در ایجاد جادهای یا ساخت بیمارستانی و نمونههایی از این دست پیشقدم نمیشوند؟ چرا در حالی که به فکر مدرن کردن کشور خود و گسترش سواحل و حتی تا برپایی کنسرت و جشنواره مد در مدینه منوره پیش رفتهاند، در افغانستان اما به فکر گسترش جهاد و تربیت محصلان دینی و آخرت مردماند؟!
آیا در طول سالهای گذشته همین مدارس افراطی کم انتحاری تربیت کرده و افغانستان را به نابودی کشاندهاند؟برای کمک به تاسیس مدارس دینی درافغانستان، معاون وزیر دفاع سعودیها باید پیام بدهد؟مگر بناست در این مدارس سرباز تربیت شود؟
باری بجاست ارگ و دولت افغانستان، قصر سپیدار و دکتر عبدالله و یارانش و نیز تمام دلسوزان افغانستان به ویژه اصحاب رسانه و نخبگان این سرزمین متوجه باشند، چه بذر منفوری در خاک آن سرزمین توسط حامیان تروریستها در حال ریشه کردن است. آنها حتی برای افغانستان پسا صلح نقشهها دارند. نظر معاون وزیر دفاع شان به قدر کافی روشن نبود؟
