شفقنا افغانستان- طالبان در آستانه آغاز مذاکرات بینالافغانی، تغییری در مهرههای هیات مذاکراتی شان ایجاد کردند. مولوی عبدالحکیم؛ قاضی القضات این گروه به جای شیر محمد عباس استانکزی در رهبری هیات برگزیده شدهاست. ناظران این تغییرات را به جابجایی در دقایق حساس بازی فوتبال تشبیه کردند که نقش تعیین کنندهای در نتیجه بازی دارد. با این وصف، تعیین عالیترین مقام قضایی طالبان در راس تیمی که قرار است وارد مذاکره با هیات دولت افغانستان شود، بیشتر به معنی موضعگیری محکم این گروه برای دفاع از امارت تداعی میشود تا اختلاف در رهبری طالبان.
مولوی عبدالحکیم؛ قاضیالقضات دوره حاکمیت طالبان و شخصی نزدیک به ملا محمد عمر؛ رهبر پیشین این گروه بودهاست. در عین حال گفته میشود که او از نزدیکان ملا اختر محمد منصور؛ دومین رهبر پیشین طالبان نیز است.
ملا منصور پس از مرگ ملا عمر، مدتی رهبری طالبان را برعهده گرفت. او در حمله هوایی نیروهای امریکایی در پاکستان کشته شد. براساس گزارشها پس از کشتهشدن ملا منصور، یکی از گزینهها برای رهبری طالبان، مولوی عبدالحکیم بوده است. از دید طالبان، او از جایگاه علمی خاصی برخوردار است.
گفته میشود، مولوی عبدالحکیم، ویژگیهای طالبانی منحصر بهفردی دارد که میتواند از ماهیت طالبان و باورهای این گروه در برابر هیات جمهوریت دفاع کند. با این حال میز مذاکرات بینالافغانی تبدیل به میدان جنگ دیگری میشود که ارزشهای ۲۰ سال اخیر افغانستان در برابر ارزشهایی طالبانی قرار میگیرد.
جابجایی مهرهها در دقایق حساس بازی/ شکست تیم دولت حتمی است
محمد مرادی تحلیلگر سیاسی، ترکیب تازه طالبان را به جابجایی بازیکنان فوتبال تشبیه کردهاست. مرادی در یادداشتی در صفحه فیسبوک خود نوشتهاست: «در بسیاری از بازیهای ورزشی، جابجایی افراد و مهرهها در دقایق حساس، نقش تعیینکنندهای در بُرد و باخت بازی دارد. گفتگوهای صلح هم از این همین قاعده پیروی کرده و این قدرت و مهارت افراد است که میتواند پیروزی را برای تیم خودش رقم بزند.»
به عقیده او ترکیب تیم جدید طالبان که در رأس آن مولوی عبدالحکیم قرار گرفته است، تیم مناظراتی است و این عضو طالبان قدرت بالای در مجاب کردن حریف دارد و به تنهایی میتواند هیات اعزامی از افغانستان را محکوم کند.
مرادی در ادامه نوشته: «رویارویی تیم مذاکراتی طالبان و هیات افغانستان، خبر خوشی برای ملت افغانستان نیست. بیشتر اعضای هیئت افغانستان، به گونه تشریفات و مصلحت تعیین شدهاند. هنوز یک شانس برای پیروزی هیئت افغانستان در مذاکرات بینالافغانی وجود دارد و آن این که ترکیب فعلی اعضای هیات کابل به هم بخورد و چند تن از شخصیتهای علمی با مهارت فن مناظره و با اشراف بر مسائل دینی، وارد تیم شوند و در غیرآن، شکست هیئت افغانستان در برابر تیم طالبان، حتمی است.»
در تیم مذاکراتی دولت تغییرات ایجاد شود
به باور ناظران با تغییرات ایجادشده در تیم مذاکرهکننده طالبان، نیاز است که دولت نیز تغییراتی در هیاتش ایجاد کند. در این زمینه رحمت الله نبیل؛ رییس پیشین امنیت ملی به حکومت افغانستان توصیه کردهاست که در راس و بدنه تيم مدافع «جمهوريت» تغیيرات جدى ایجاد کند. به باور او تیم تازه طالبان در مقابل هیات دولت، به مراتب در جايگاه بهتر قرار دارد.
نفوذ پاکستان و اختلاف در رهبری طالبان
تغییرات در رهبری هیات طالبان پس از سفر هیات این گروه به پاکستان به میان آمد. خیلیها این اقدام را متاثر از نفوذ پاکستان بر طالبان و اختلافات در رهبری این گروه قلمداد میکنند. به باور نبیل پس از تعیینشدن ملایعقوب (فرزند ملاعمر) به عنوان رییس شورای نظامی طالبان، اختلاف در رهبری این گروه بیشتر شدهاست. به گفته او پاکستان در تلاشاست تا با تشویق ملایعقوب نقش برخی رهبران و اعضای شورای كويته را تضعیف کنند و نقش شبكه حقانى را بيشتر سازند.
نبیل در یادداشتی در صفحه توییترش نوشتهاست: «پاکستان با تضعيف نقش آنعده رهبران طالبان که در گذشته در افغانستان زندگی میکردند و با افغانستان تا حدى همسویی دارند، میتوانند بهشکل بهتر و با پشتیبانی و گسترش شبکهحقانی دوباره تأثیر و کنترل شان را بر تحریک طالبان بيشتر سازند».
در ترکیب تازه هیات طالبان، شیرمحمد عباس استانکزی؛ رییس پیشین هیات طالبان، معاون هیات جدید و محمد نعیم وردک؛ سخنگوی هیات برگزیده شده اند. گفته میشود این دو نفر نیز روابط نزدیکی با پاکستان دارند.
این همه در حالی است که قرار است مذاکرات بینالافغانی میان دولت و طالبان در روزهای آینده در قطر برگزار شود. هنوز زمان شروع این مذاکرات روشن نیست. اگرچه قرار بود که هیأت مذاکرهکننده دولت در اواخر هفته گذشته به قطر سفر کند و هفته جاری مذاکرات آغاز شود؛ اما این هیات تاکنون در کابل است. مقامهای حکومت افغانستان میگویند، به دلیل آمادهنبودن هیات طالبان، سفر تیم مذاکرهکننده دولت به تعویق افتادهاست.
