شفقنا افغانستان- در نزدیک به دو سال گذشته، بازار فروش کتاب رونق خود را از دست داده و بیشتر نشریههای کتاب به دلیل چاپنکردن کتاب و فروشنرفتن کتابهای چاپشده، با خطر ورشکستشدن روبهرو شده است.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان به نقل از سلاموطندار، اقبال عازم، مسئول نشریهی «عازم» میگوید که این نشریه در دورهی جمهوری، در سال بیش از ۱۰۰ عنوان کتاب از نویسندگان داخلی را نشر و روزانه، پنج هزار جلد کتاب نیز چاپ میکرد؛ اما در دو سال گذشته، هیچ کتابی چاپ نکرده است.
او میافزاید: «دو سال شده چاپخانهی ما بسته و بخش انتشارات ما غیرفعال است؛ تنها بخش فروشات ما فعال است که روزانه یک جلد کتاب هم فروش نداریم.»
نشریهی عازم که یکی از نشریههای بزرگ در افغانستان است، با سقوط جمهوری به دلیل ایست بازار چاپ کتاب، ۱۲۰ کارمندش را که در بخش چاپ، ویرایش و دیزاین کتاب آموزش دیده بودند، از دست داده و صدها عنوان کتابش را نیز، به وزن کاغذ فروخته است.
شماری از مسئولان این نشریه می گویند، پس از سقوط جمهوری، هیچ کتابی چاپ نکرده و شماری هم تنها کتابهای درسی دانشگاه را به گونهی محدود چاپ کرده است.
زمان کریمی، مسئول نشریهی بینالمللی سعادت، میگوید که به دلیل کسادی بازار فروش کتاب، فعالیتش محدود شده و سال گذشته، یکی از نمایندگیهای فروش کتابش در شهر کابل را بسته است. او میافزاید: «۱۶ کارمند داشتیم که به دلیل نبود فروشات، ۱۰ تن آنها را که همه در بخش فروشات کار میکردند، رخصت کردیم.»
نشریهی سعادت، در دورهی جمهوری در سال، ۲۰ عنوان کتاب را با تیراژ نزدیک به دو هزار، چاپ میکرد؛ اما در نزدیک به دو سال گذشته، حتا یک عنوان کتاب چاپ نکرده است. کریمی، میگوید که اکنون ۳۰ هزار عنوان در ۱۰ میلیون جلد، در قفسههای این نشریه جا داده شده که هیچ خریداری ندارد.
رکود بازار چاپ و فروش کتاب، رقابتی را که در گذشته میان نشریههای کتاب برای جذب مشتری بیشتر و بلندبردن میزان کمیت و کیفیت کتاب وجود داشت، از بین برده و اکنون بیشتر نشریهها ترس بستهشدن به دلیل نداشتن مشتری را دارند.
منیر استانکزی، مدیرمسئول نشریهی «امیری»، میگوید که این نشریه، پیش از سقوط جمهوری در سال، ۳۵۰ عنوان کتاب را با تیراژ نزدیک به ۱۰ هزار چاپ میکرد؛ اما در نزدیک به دو سال گذشته، تنها ۵۰ عنوان کتاب چاپ کرده است. او با گلایه از این وضعیت میگوید: «تعداد قراردادهای چاپ کتاب ما خیلی کم شده؛ حالا در یک ماه اگر یک کتاب چاپ کنیم، آن هم خیلی زیاد خواهد بود. بازار چاپ کتابهای درسی هم به پایینترین حد خود رسیده است.»
نشریهی امیری که کتابفروشیای نیز زیر این نام دارد، با این که در گذشته، مشتری زیادی داشت؛ اما از چندی به این سو، در بیشتر روزها تنها یک مشتری دارد. به گفتهی استانکزی، این نشریه مشتریهای دایمیاش را که بیشتر کارمندان حکومت پیشین بودند، در دو سال گذشته از دست داده است.
در میانهی رکود بازار چاپ و فروش کتاب، نشریههای ویژهی کودک نیز رونق پیشین خود را از دست داده و با خطر ورشکستگی روبهرو شده است.
سهراب عمر، مسئول نشریهی «باران» که بیش از ۱۲ سال در بخش کتاب کودک کار کرده، میگوید که پس از بستهشدن نهادهای خارجی که بخش زیادی از کتابهای چاپ این نشریه را خریداری کرده و به ولایتها میفرستادند، حجم چاپ نشریهی باران به گونهی چشمگیری کاهش یافته است. او میافزاید: «تا اکنون، ما ۸۰ عنوان کتاب کودک را چاپ کردهایم. اکنون میزان چاپ کتاب خیلی پایین آمده است.»
عمر، میگوید چاپ چند عنوان کتاب را که بیشتر آنها کتاب کودک است، در دستور کار دارد؛ اما به دلیل نبود بازار خرید و منابع مالی، این کتابها از چاپ باز مانده است.
هر شش نشریهای که در این گزارش با آنها گفتوگو شده، دو سال گذشته را دشوارترین سالها برای بازار چاپ و فروش کتاب در دو دههی گذشته عنوان کرده اند.
در همین حال، مسئولان اتحادیهی ناشران افغانستان، میگوید که پس از همهگیری کرونا و سقوط جمهوری، بازار چاپ و فروش کتاب در افغانستان، ۹۰ درصد کاهش یافته است. سیداحمد سعید، رییس اتحادیهی ناشران افغانستان و مسئول نشریهی سعید، به سلاموطندار میگوید: «۱۰ درصد از نشریههای ما فعالیت شان را متوقف کرده و نزدیک به ۵۰ درصد نشریهها هم مشکلات مالی دارند و در حال ورشکستشدن استند.»
بر اساس آمار وزارت اطلاعاتوفرهنگ طالبان، ۹۵ کتابخانهی عامهی دولتی در ۳۴ ولایت، فعالیت دارند که از این میان، ۱۰ کتابخانهی آن در شش ناحیه و چهار ولسوالی کابل با داشتن ۱۲۰ هزار جلد کتاب، به شهروندان خدمات ارائه میکنند.
