شفقنا افغانستان – روز دوم اسد سال ۱۳۹۵ خورشیدی، هزاران نفر از غرب کابل به سمت مرکز شهر و ارگ ریاست جمهوری افغانستان حرکت کردند تا اعتراض شان را به بیعدالتی، تبعیض سیستماتیک و تاریخی علیه شیعیان هزاره بیان کنند.
به گزارش خبرگزاری شفقنا افغانستان، ماموران پولیس با گذاشتن کانتینر، راههای منتهی به ارگ ریاست جمهوری را مسدود کردند و دهها هزار تن از هوداران جنبش روشنایی، در میدان تاریخی دهمزنگ توقف کردند.
رهبران جنبش روشنایی با توقف معترضان در دهمزنگ، سخنرانی کردند و خواستهای اعضای این جبنش، شکست مذاکرات و بی اعتنایی حکومت به مطالبات مردم را توضیح دادند.
حوالی ظهر سخنرانیها پایان یافته بود و معترضان در حال برپا کردن خیمههای تحصن برای اعتراض نامحدود بودند که صدای مهیبی همه جا را تاریک کرد و صدها جوان در خون غلطیدند.
در این حمله بیش از ۹۰ نفر از معترضان شهید و بیش از ۴۰۰ نفر دیگر زخمی شدند که شماری از آنها بر اثر وخامت جراحات شان، در شفاخانهها جان دادند.
شهدای حمله به جنبش روشنایی، اکثرا جوانهای تحصیل کرده و از شیعیان هزاره بودند که در اعتراض به تغییر مسیر انتقال خط برق ۵۰۰ کیلو ولت ترکمنستان از بامیان به سالنگ، به خیابان آمده بودند.
جنبش روشنایی چگونه شکل گرفت؟
در یازدهم ثور ۱۳۹۵ کابینه حکومت پیشین افغانستان تغییر مسیر خط برق ۵۰۰ کیلو ولت ترکمنستان به افغانستان را از ولایت بامیان به سالنگ، تصویب کرد.
این تصمیم، باعث اعتراضات گسترده رهبران سیاسی شیعیان هزاره و اقشار مختلف مردم شد و اعتراضات گسترده در کابل و ولایات مختلف افغانستان راه اندازی شد.
دولت افغانستان با تأکید بر انتقال خط برق از مسیر سالنگ، وعده داده بود که برای تأمین برق ولایت بامیان و مناطق مرکزی کشور، یک خط برق ۲۲۰ کیلو ولت، از بغلان به بامیان میکشد، اما این وعده نیز هیچگاه عملی نشد.
در پی تصمیم دولت بر تغییر مسیر انتقال خط برق ترکمنستان به افغانستان، جنبش روشنایی برای اعتراض به این موضوع به وجود آمد. در ابتدا رهبران احزاب سیاسی هزاره و سیاست مداران سنتی، نیز از حامیان این جبنش بودند، اما در ادامه مسیر آنها از این جنبش کنار کشیدند و رهبری جنبش را شماری از جوانان و فرهنگیان به عهده گرفتند.
جنبش روشنایی دولت را به تصمیم تبعیض آمیز و محروم کردن مردم مناطق مرکزی افغانستان از حقوق شهروندی شان، متهم کرد و توانست در مدت کوتاهی، تظاهراتهای بزرگی را در شهر کابل و ولایات افغانستان راه اندازی کند.
این جنبش حتی رهبران حکومت افغانستان را در سطح بینالمللی و در مهمترین همایشهای مرتبط با افغانستان در پایتختهای غربی به چالش کشید؛ از جمله اعضای جنبش روشنایی اشرف غنی، رئیس جمهور پیشین افغانستان را در کنفرانسی در لندن، پایتخت بریتانیا به چالش کشیدند که منجر به لت و کوب اعضای این جنبش توسط محافظان اشرف غنی در مقابل رهبران جهان شد.
با آنکه پوشش رسانهای فعالیتهای جنبش روشنایی در رسانههای افغانستان محدود شد، اما اعضای جنبش حضور خود را در شبکههای اجتماعی پررنگ کردند. راهاندازی چند کمپین در توییتر و فیسبوک، توجه گستردهای را به خواستهای جنبش جلب کرد که پیامد آنها افزایش فشار بر دولت بود.
جنبش روشنایی چگونه سرکوب شد؟
حمله دوم اسد ۱۳۹۵ به تظاهرات جنبش روشنایی و شهید و زخمی شدن صدها جوان تحصیل کرده، باعث شد که ضربه سنگینی بر پیکر جنبش روشنایی وارد شود.
این حمله که در آن زمان گروه داعش مسئولیت آن را به عهده گرفت، خونبارترین حمله به بزرگترین جنبش مدنی افغانستان بود. در آن زمان، رهبران جنبش روشنایی مسئولان حکومت افغانستان، بخصوص شورای امنیت ملی را به بیتوجهی در تأمین امنیت تظاهرات کنندگان و دست داشتن به حمله به این جنبش متهم کردند.
ریاست جمهوری افغانستان یک هیأت حقیقت یاب برای بررسی حمله به جنبش روشنایی تشکیل داد، اما یافتههای بررسی این هیأت، هیچ وقت به صورت کامل منتشر نشد و پرده از حقیقت برنداشت.
پس از حمله دوم اسد، جنبش روشنایی دیگر هیچ تظاهراتی در کابل راه اندازی نکرد، اما اعتراضات در شهرهای مختلف جهان و تأکید بر پی گیری خواستها و مطالبات این جنبش، همچنان ادامه داشت.
دوم اسد سال بعد و در اولین سالیاد قربانیان حمله به جنبش روشنایی، قرار بود تظاهرات بزرگی در کابل راه اندازی شود ، اما شماری از اعضای ارشد این جنبش برای مذاکره با دولت، به ارگ ریاست جمهوری رفتند و با اشرف غنی، رئیس جمهور پیشین افغانستان دیدار کردند و توافق کردند که این تظاهرات لغو شود.
در این دیدار توافق شد که کمیسیونی برای بررسی تأمین برق ولایت بامیان تشکیل شود و توسعه مناطق مرکزی افغانستان به صورت بنیادی، مورد بررسی قرار گیرد.
