شفقنا افغانستان-وحشت و نگرانی از بابت کشتارهای جدید داعش، احساسی عمومی در میان اقلیت های شمال عراق به شمار می رود. “بابا ساویس” رهبر معنوی ایزدی ها در شهر مذهبی لالش می گوید: “از این می ترسم که کشتارهای سال پیش برای آخرین بار نباشد”. او هنوز هم به خوبی کشتارهایی را که سال قبل در کوه های سنجار به دست تروریست های داعش انجام گرفت به خاطر دارد. در آن زمان صدها تن از نیروهای داعش پس هجوم به این منطقه هزاران زن ایزدی را ربوده یا مورد تجاوز قرار داده و به بردگی گرفتند. بابا ساویس می گوید: “دفعه بعد وحشتناک تر و سخت تر خواهد بود”.
“مامو عثمان” سرپرست مرکز تحقیقات اروپایی در دانشگاه دوهوک و عضو شورای مرکزی ایزدی های عراق نیز می گوید: “چه کسی می تواند تضمین بدهد که در ده سال آینده از این کشتارها خبری نخواهد بود. تروریست های داعش بر خلاف شبکه تروریستی القاعده که با حمله های پر سر و صدا به اهداف بزرگ توجه جهانیان را به خود جلب می کرد، به ضعیف ترین حلقه این زنجیره یعنی اقلیت ها حمله می برد”.
ساویس می گوید:” مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید می ترسد”. و سپس با هیجان فریاد کمک خواهی سر می دهد: “ما محتاج حمایت هستیم”. به گفته وی دولت مرکزی بغداد که مناطق اسکان ایزدی ها در کوهستان سنجار جزو قلمرو آن به شمار می آید توانایی حفاظت از ایزدی ها را ندارد و رهبری منطقه کردستان شمال عراق نیز به همین ترتیب از چنین امکانی برخوردار نیست.
به همین خاطر “امانوئل یوحنا” اسقف کلیسای مسیحیان آسوری در شرق عراق یعنی دوهوک می گوید:”ما به یگان های بین المللی نیاز داریم. بی اعتمادی میان مسیحیان و ایزدی ها با همسایگان سنی مذهب خود بی نهایت بزرگ است، همان همسایگانی که در عرض یک شب به صفوف گروه تروریستی داعش پیوستند”.
مسیحیان آسوری شمال عراق از ماه ها پیش خواهان برخورداری از امکاناتی هستند که به وسیله آن بتوانند به صورت مستقل از خود در برابر داعش دفاع کنند اما امکانات نظامی یگان های کوچک دفاعی مسیحیان بسیار محدود است. یوحنا که خود در یکی از یگان های کوچک مسیحیان حضور دارد بر این عقیده است که آنها در مرحله نخست باید در دهکده های بازپس گرفته شده توسط نیروهای پیشمرگ کرد امنیت را برقرار کرده و از حملات داعشی ها جلوگیری به عمل آورند. نفرات یگان های مقاومت ایزدی که توسط شبه نظامیان کرد سوریه آموزش دیده اند نیز این توانایی را ندارند که حملاتی موثر علیه مواضع داعش در کوهستان سنجار انجام دهند. به گفته فرماندهان ایزدی 600 نیروی تحت اختیار آنها تنها با تداوم عملیات هوایی نیروهای ائتلاف ضد داعش قادر به مقاومت در برابر حملات داعشی ها خواهند بود.
امکانات نظامی پیشمرگ های کرد نیز برای این کار کفایت نمی کند. زمانی در گذشته های نه چندان دور شمار زیادی از ایزدی ها و مسیحیان عراق از جمله پارتیزان هایی بودند که در برابر سربازان صدام حسین یعنی همان افرادی که امروز برای داعش می جنگند به خوبی مقاومت می کردند. اما بسیاری از آنان پس از حملات داعش به دهکده هایشان درست مانند بسیاری از سربازان ارتش عراق همراه با دیگر غیرنظامیان فرار را بر قرار ترجیح داده و منطقه را ترک گفتند.
امروز یعنی نزدیک به یک سال پس از آن فرار و مهاجرت بزرگ تنها در استان کردنشین دوهوک در شمال عراق بیش از 450 هزار پناهجوی ایزدی و مسیحی و غیره زندگی می کنند. افزون بر این عده که همگی شهروند عراق محسوب می شوند، 200 هزار پناهجوی سوری نیز از چند سال پیش خود را به شمال عراق رسانده و در آن منطقه روزگار سخت خود را سپری می کنند. بسیاری از این پناهجویان عراقی از پیروان و اعضای کلیسای رومی کلدانی و کلیسای آسوری محسوب می شوند. یوحنا می گوید:” این مردم زمانی امید داشتند که به جای نشستن در اردوگاه های پناهجویان شرق عراق، برای جشن های کریسمس به خانه های خود بازگردند. نباید فراموش کرد که حملات تروریست های داعش صدماتی اخلاقی نیز ایجاد کرده است و ریشه یابی این مشکلات چندان آسان نیست. ما نه برای حاکمان بلکه برای اکثریت مسلمان مردم عراق احترام قایلیم و به این کشور وفادار خواهیم ماند. تنها در این صورت است که می توان زندگی مشترک در این کشور را امکان پذیر ساخت”.
اما امیدها در مورد این زندگی مشترک چندان پررنگ نیست. به همین دلیل افرادی مانند مامو عثمان خواهان اعطای خودمختاری به اقلیت های موجود در شمال عراق هستند بدون آن که به پیامدهای خطرناک چنین خواسته ای توجه کنند. به گفته مامو عثمان این مناطق خودمختار از سوی دولت مرکزی بغداد و دولت خودمختار کردستان شمال عراق در اربیل تامین مالی خواهند شد:” و جامعه بین المللی اخلاقا این وظیفه را دارد که امنیت جمعیت ساکن در این مناطق را تضمین کند”. جالب آن که مامو عثمان در اولین دولت پس از سقوط صدام حسین در سال 2003 وزیر وزارت خانه جامعه مدنی عراق بود.
مامو عثمان نیز مانند شیخ ساویس و پدر یوحنا به فقدان اعتماد میان اقلیت ها و همسایگان مسلمانشان اشاره می کند و می گوید:” به خاطر همین بی اعتمادی ها است که مسیحیان و ایزدی ها همواره از احتمال تکرار آن کشتارها در وحشت بسر می برند. و به خاطر همین ترس و ناامیدی ها بود که صدها هزار عراقی طی سال های اخیر این کشور را ترک گفتند. امروزه تنها کمتر از یک دهم مسیحیانی که تا قبل از حمله آمریکا در سال 2003 در عراق زندگی می کردند هنوز در کشور حضور دارند. تا قبل از سال 2003 جمعیت مسیحیان عراق بالغ بر 5/1 میلیون نفر بود”.
آن تلاش داعش برای نسل کشی ایزدی ها در تابستان گذشته اما موجب تداوم این مهاجرت ها شد. این که افرادی مانند عثمان و ساویس بر تشکیل منطقه حفاظت شده بین المللی اصرار دارند ظاهرا به این دلیل است که ریشه های تاریخی یکصدهزار ایزدی در منطقه کوه های سنجار جای گرفته و نمی توان به راحتی این مردم را از این منطقه جدا کرد. به عقیده ساویس چنانچه فشارها بر ایزدی ها ادامه داشته و آن کشتارها تکرار شود آنگاه است که همه این مردم چاره ای به غیر از خروج از عراق نداشته و به این ترتیب پایان یک جامعه مذهبی در این کشور رقم خواهد خورد.
“نیکودموس” اسقف اعظم کلیسای ارتدوکس سوریه در شهر موصول اما هرگز به ترک عراق فکر نمی کند. او نیز در آگوست 2014 و به دلیل حمله تروریست های داعش مجبور به فرار از زادگاه خود یعنی موصول شد و امروز این شهر پایتخت غیررسمی آن خلافت خودخوانده سرکرده تروریست های داعش به شمار می رود. به گفته نیکودموس که در حال حاضر در درونبوم مسیحی آنکاوا در شهر کردی اربیل دوران تبعید خود را سپری می کند، با ورود داعش به موصل برای نخستین بار طی دو هزاره گذشته هیچ کلیسایی در این شهر وجود ندارد زیرا افراد داعش کلیساها را تخریب یا آن را به مسجد تغییر داده اند: “این ما بودیم که موصل را تسلیم دشمن کردیم. و آن دشمنان نه تنها عبادتگاه های مسیحیان را به اشغال خود درآوردند بلکه حرمت و کرامت آنان را نیز پایمال کردند. با این حال اما فرار از موصل به هیچ عنوان آلترناتیو مناسبی نبود”.
منبع: فرانکفورترآلگماینه
ترجمه: محمدعلی فیروزآبادی- شفقنا
انتهای پیام