شفقنا افغانستان- کارشناس مسائل سیاسی و دیپلمات وزارت خارجه افغانستان تصریح کرد که نباید حکومت وحدت ملی را مقصر تمامی مشکلات افغانستان دانست زیرا با وضعیت خاصی که در کشور وجود داشته هر دولت دیگری هم روی کار بود، با مشکلات عدیده ای روبه رو می شد.
موسی عارفی در گفتو گو با خبرنگار شفقنا افغانستان گفت: حکومت وحدت ملی در حال حاضر تحت فشار بی سابقه ای از سوی افکار عمومی، مجامع بین الملل حامی افغانستان و حتی مخالفین دولت قرار دارد زیرا بسیاری از وعده های داعده شده سران حکومت عملی نشده و انتظارات برآورده نشده است.
وی افزود که طالبان به دنبال ضعیف نشان دادن حکومت در نظر مردم هستند و با افزایش حملات خود سعی دارند تا مردم افغانستان را نسبت به دوام و بقای این حکومت مایوس سازند.
عارفی تاکید کرد که هرگز نباید طالبان دست کم گرفته شوند زیرا در درون این گروه افراد متخصصی وجود دارد که می توانند اوضاع را به خوبی تفسیر نمایند.
دیپلمات ارشد وزارت خارجه افغانستان در بخش دیگری از صحبت هایش، داعش را خطری جدی برای افغانستان عنوان کرده و گفت: هر چند هویت و جایگاه این گروه تروریستی هنوز در کشور تثبیت نشده است اما نباید از آن غافل شد و تمامی تحرکات مدعیان عضویت داعش را تحت نظر داشت.
عارفی درباره نزاع میان طالبان و داعش نیز گفت: یقینا طالبان اجازه گسترش داعش در افغانستان را نخواهند داد زیرا در آن صورت طالب به حاشیه رانده خواهد شد و مخصوصا در زمینه مذاکرات صلح و اهدافی که طالبان در پی حصول آن هستند، دچار شکست می شوند.
متن کامل گفتگو با این کارشناس سیاسی و دیپلمات ارشد وزارت خارجه ذیلا آورده شده است:
*جمع بندی کلی شما از وضعیت افغانستان در سال 2015 چیست؟ آیا کشور و حکومت در سال گذشته میلادی به اهداف راهبردی خود دست یافت؟
عارفی: این سال(2015) برای افغانستان بسیار متفاوت از سالهای دیگر بود، هم از لحاظ بالا رفتن سطح خشونت ها وهم از نظر تعداد تلفات و حملاتی که طالبان انجام دادند.
حکومت وحدت ملی تحت فشار زیادی از سوی افکار عمومی و مراجع بین المللی حامی افغانستان و هم از ناحیه مخالفین دولت روزهای بسیار سختی را تجربه می کنند.این فشار در گذشته هم وجود داشت ولی به اندازه امروز نبوده و در طول حکومت های افغانستان بی سابقه بوده است.
این فشارها ناشی از وعده هایی بود که به مردم در زمان انتخابات داده می شد. در کنار اینکه این دولت یک دولت ترکیبی است، حکومتی بسیار پرحرف است. این حکومت در هر حرف خود وعده های کلانی به مردم داده و علاقه مند است در هر مناسبتی به مردم وعده هایی دهد که خواه ناخواه سطح توقعات را بالا می برد.
حال اینکه امکانات فعلی حکومت وحدت ملی در مقایسه با امکانات 14 سال گذشته قابل مقایسه نیست بنابراین حکومت وحدت ملی باید سطح وعده های خود را با امکانات خود بسنجد و بعد وعده دهد. صحبت زیاد و امکانات کم دو خصوصیت بارز این حکومت است.
حکومت ما باید چند وظیفه اساسی را انجام میداد از جمله انتقال سیاسی که به سختی صورت گرفت و اما واگرهای زیادی هم داشت؛ انتقال امنیتی و خروج نیروهای خارجی و تجهیزاتشان از کشور که همزمان شد با شکل گیری حکومت وحدت ملی، امری که مخالفین مسلح منتظر آن بوده و برای چنین روزی انتظار می کشیدند.
همچنین عملیات نیروهای پاکستانی در وزیرستان شمالی هم قابل تامل است. بسیاری ازین سربازان پس از درگیری با نیروهای خارجی وارد افغانستان شدند.
اگر یک اعتماد متقابل میان افغانستان و پاکستان وجود داشت چنین مشکلاتی نصیب حکومت وحدت ملی نمی شد. چنین حالتی را ما در گذشته ها نداشتیم.
انتقال اقتصادی هم یکی از نقاط عطف این دوران بود؛ ما درگذشته مصرف کننده پول هایی بودیم که خارجی ها از راه های مختلف برای ما به ارمغان می آوردند، ازین طریق یک نوع اقتصاد موقتی مبتنی بر خدمات بود که عمدتا توسط نیروهای خارجی انجام میشد.
زمانی که این نظام اقتصادی با رفتن نیروهای خارجی به هم خورد،اقتصاد افغانستان به یک باره با یک رکود بی سابقه روبرو شد. این رکود در کنار نا امنی های روزافزون منجر به فرار سرمایه می شد و یک نوع یاس سراسر افغانستان را فراگرفت.
فاکتورهای مختلف دست در دست هم داده و نوعی بیکاری وسیع و تخریب کننده را در افغانستان به وجود اورد. بسیاری ازین بیکاران به دلیل مشکلات مالی به صفوف مخالفین پیوستند.
البته نمیتوان همه این کارکرد ها را به عملکرد دولت وحدت ملی نسبت داد، اگر هر دولت دیگری نیز روی کار بود، این مشکلات وجود خواهد داشت.
*طالبان ازین آشفته بازار افغانستان و تشدید ناامنی ها به دنبال چیست؟
عارفی: طالبان با خروج نیروهای ائتلاف، حملات خود را از هرسو به دولت و حکومت تشدید می کند تا از این طریق دولت را در نظر مردم ضعیف جلوه دهد و انها را از ادامه حیات این حکومت مایوس سازد.
بسیاری افراد همواره به خارجی ها این نکته را گوشزد میکردند که نباید روی نیروهای حکومت سرمایه گذاری کنند زیرا در افغانستان بحران ملی و قومی وجود دارد و هرچیزی که ساخته شود، از هم می پاشد.
طالبان نیز چنین تصوری داشتند؛ به طور مثال می پنداشتند که نیروهای پلیس افغانستان وفاداری پراکنده دارند و به اقوام وفاداری بیشتری دارند تا در برابر ملت و حکومت. به همین دلیل انها (خارجی ها) بعد از خروجشان، سلاح های سنگین را در اختیار اردوی افغانستان قرار ندادند.
در همین دوران بود که حملات سبز بر آبی ایجاد شد؛ این عملیات در واقع پروژه ای بود برای تفهیم این موضوع به نیروهای خارجی که اگر سلاح های سنگین در اختیار ارتش افغانستان قرار داده شود، ممکن است روزی این نیروها بجای بمباران مخالفین مسلح، به پایگاه های خودشان حمله کنند؛ پس به همین دلیل نیروهای امنیتی افغانستان، حساب شده ضعیف نگه داشته شدند.
*با وجود دوراندیشی طالبان، پس از مرگ ملاعمر این گروه دچار بحران رهبری شده است؛ این بحران چه تاثیری بر روند فعالیت های آنان خواهد داشت؟
عارفی: به هیچ وجه نباید طالبان را دست کم بگیریم زیرا در داخل جبهه طالبان نیروهای متخصص وآینده نگری وجود دارد که می توانند اوضاع را به خوبی تفسیر کنند.
رهبری طالبان از ابتدا نوعی ابهام داشت؛ دسترسی به ملاعمر در زمان حیات اوهم به راحتی میسر نبود؛ مرگ رهبری طالبان در ادامه این ابهام، زیاد غیر مترقبه نیست. کسی را که ندیده ایم مرگ و حیاتش زیاد غیرمترقبه نیست.
طالبان بنا به مصلحت تصمیم گرفتند که مرگ وی را اعلام نکنند، در واقع فضا برای مرگ ملاعمر بسیار آماده بود.
چهره جدیدی از تروریزم در افغانستان، یعنی داعش در حال شکل گیری است. در این باره توضیح داده و بگویید که چه تفاوت هایی میان داعش و طالبان وجود دارد؟
عارفی: این مسئله با وجود اینکه یک تهدید جدی به شمار می رود، تاکنون در افغانستان شکل مشخصی به خود نگرفته است.
داعش هنوز یک پرچم است که هر از گاهی از جایی بلند می شود و افراد و اشخاصی خود را به نام داعش تعریف می کنند که هر لحظه ممکن است طالب هم شوند.
مردم به عوامل قتل و کشتارهای اخیر زابل داعشی می گویند اما اینکه آیا واقعا اینها داعشی هستند یا خیر؟ برای شخص من هنوز مشخص نیست.
من فکر میکنم که طالبان از یک قدرت تعیین کننده برخوردار باشد؛ داعش برای حضور گسترده در افغانستان مشکلات بسیاری دارد. حضور گسترده داعش یعنی کاهش حضور طالبان و دیگر در مذاکرات صلح، طالبان جدی گرفته نمی شوند. وقتی مردم افغانستان حاضر به مذاکرات صلح می شوند، انتظار دارند که منجر به صلح شود. ولی ایا با وجود این مذاکرات، نیروهای داعش هم به نتایج مذاکرات صلح پایبند هستند؟ یقینا خیر.
پس طالبان به هیج وجه اجازه نخواهد داد که داعش در افغانستان رشد کند؛ اما همانطور که در مناطق دور دست، مشکل دسترسی برای نیروهای امنیتی کشور وجود دارد ، این مشکل برای طالبان نیز صدق می کند؛ .آنها نمی توانند بر تمام افغانستان کنترل داشته باشند و به همین دلیل، ممکن است گروه های مختلف مسلح شکل بگیرند وچند صباحی اعلام موجودیت کنند.
با وجود تمامی این مسائل، داعش تهدید جدی ای برای افغانستان است؛ اگر داعش در خاورمیانه دچار شکست شود، همانطور که القاعده پس از شکست در شمال افریقا وارد افغانستان شد، داعش نیز چنین خواهد کرد.
*آن چیزی که به نظر شما مخاطبین شفقنا باید در مورد وضعیت فعلی افغانستان بدانند چیست؟ راهکار شما برای پایان دادن به مشکلات عدیده کشور چه می باشد؟
عارفی: دادن راهکار به هیچ وجه میسر نیست اما انچه که بصورت ابتدایی به ذهن من می آید این است که دولت وظایف اولیه خود را در قبال مردم کشورش انجام دهد. جنگ نباید انجام وظایف دیگر دولت را تحت تاثیر قرار دهد؛ نباید تمام سیاست های ما جنگی باشد. مسئله اقتصاد بسیار مهم است؛ اینکه ازچه طریقی باید این خلا اقتصادی را در افغانستان پر کنیم؟ این وظیفه بسیار سنگینی است. مردم در کنار امنیت نان هم می خواهند، اقتصاد و فرهنگ هم می خواهند.
به نظر من سفرهای دیپلماتیک بسیار مهم است؛ سفرهای رئیس جمهور به کشورهای خارجی در وضعیت کنونی کشور نه تنها بیهوده نبوده بلکه بسیار سودمند بوده و خواهد بود. تفاهمات اقتصادی با دولت های دیگر درکنار خود تفاهمات امنیتی نیز به همراه خواهد داشت.
نکته دیگر اینکه، در شرایط فعلی جنگ نباید حس ناامنی نسبت به اینده را زیاد تحریک کنیم. این از خصوصیات جوامع سیاسی جدید است، در چنین شرایطی افشاگری امنیتی می تواند امنیت را به شدت به خطر اندازد.
اگر هرروز از جنبه های منفی حکومت سخن گوییم مردم انسبت به آینده دچار نوعی یاس و نامیدی می شوند که این ناامیدی روی نیروهای امنیتی ما نیز تاثیر گذار خواهد بود.
در آخر اگر حکومت دید که تمامی راهکارهایش کارکرد ندارد، باید دست به کار انتقال قدرت دوباره و زودتر از موقع شود. البته ما باید کوشش کنیم که وارد راه های میانبر شویم یعنی اجازه دهیم که دولت تا جای ممکن، عمر سیاسی خود را طی کند و خودمان هم وظیفه خود را به عنوان یک شهروند انجام دهیم همینطور دولت هم باید وظایف خود نسبت به مردم را به خوبی انجام دهد.
انتهای پیام
برای عضویت در کانال تلگرام شفقنا افغانستان لینک زیر را کلیک کنید: https://telegram.me/shafaqnews